Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesince, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında davanın reddi kararına karşı yapılan istinaf başvurusu hakkında verilen karar.
Özet: Eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında, davacı şirket, sığınak havalandırma tesisatı işlerini eksik ve ayıplı yapan davalı taşeronun sözleşmeyi ihlal etmesi üzerine feshettiğini, bu nedenle eksik ve ayıplı iş bedelleri ile cezai şart ve delil tespiti masraflarının tahsilini talep etmiş; ilk derece mahkemesi, eksik ve ayıplı işlerin tam olarak tespit edilemediği ve cezai şart koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş, davacı ise istinaf başvurusunda, raporların dikkate alınmadığını, müspet zararlar, cezai şart ve diğer zararlar yönünden seçimlik haklarını kullandıklarını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
T.C.ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31.HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2025/718-2026/606 T.C. ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31.HUKUK DAİRESİ (İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)(Başvuru Kabul/Gönderme/HMK m. 353/1-a.6)DOSYA NO : 2025/718 EsasKARAR NO : 2026/606T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : 26/02/2025NUMARASI : 2022/598 Esas-2025/135 KararDAVACI :VEKİLİ : Av. DAVALI : VEKİLİ : Av. DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)KARAR TARİHİ : 16/06/2026KARAR YAZIM TARİHİ : 14/07/2026 Taraflar arasında yapılan yargılama neticesinde, Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili; Müvekkili şirket ile davalı arasında 05.01.2021 tarihli İş Protokolüne imzalandığını buna göre, '' ... 424 adet konut, 1 adet cami, 1 adet ticaret merkezi ve 1 adet ilkokul inşaatları ile altyapı ve çevre düzenlemesi işi'' ana sözleşmesi gereğince ihtiyaç duyulan, bahsi geçen Ana sözleşme, ekleri ve sözleşme ekleri olarak belirtilen iş kapsamında yüklenici tarafından uygun görülen yerlerde 48 Adet konut ve 1 adet okul sığınak havalandırma tesisat işleri ( Hava kanalları, menfezler, panjurlar, aspiratörler, vantilatörler, duman tahliye ekipmanlar, sığınak havalandırma cihazları) yapım işlerinin Ana sözleşme, ekleri ile belirtilen yüklenicinin talimatlarına uygun olarak Alt Taşeron tarafından yapılmasının kararlaştırıldığını, davalı yanın sözleşme kapsamında işleri eksik ve ayıplı yaptığının tespit edilmesi üzerine davalı yana eksik ve ayıplı işlerin düzeltilmesi için muhtıra tebliğ edildiğini, ancak davalı yanın eksik işleri yapmadığını ve ayıplı imalatları da düzeltmediğini, bu nedenle sözleşmenin davacı yanca haklı olarak feshedildiğini, eksik ve ayıplı olarak yapılan imalatların bedeli ile bunların artan maliyetle yeniden yapılma bedeli için şimdilik 2.000,00 TL, cezai şart bedeli olarak şimdilik 1.000,00 TL, Bartın Sulh Hukuk Mahkemesi 2022/24 D.iş dosyasında yapılan keşif ve bilirkişi raporuna istinaden yapılan tüm masraflar için 6.239,65 TL olmak üzere şimdilik 9.239,65 TL'nin sözleşmenin fesih tarihi olan 21.02.2022'den itibaren işleyecek ticari (avans) faiziyle birlikte davalıdan tahsiline hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı vekili; Dava konusu uyuşmazlık yönünden Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli ve İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürdüğü, anılan değişik iş dosyasında delil tespitinin müvekkilinin yokluğunda yapıldığını, ayrıca müvekkilinin yapmış olduğu işlerde ayıplı ve eksik işleri olmadığını, olsaydı müvekkilinin hakediş ödemesinin de yapılmaması gerektiğini, işlerin davacının kontrolü ile teslim alındığını, müvekkilinin işin büyük bir kısmını yerine getirdiğini ancak değişen ekonomik koşullara göre sözleşme şartlarının uyarlanması talebinin davacı yanca kabul edilmemesi üzerine tamamlanamadığını, davacı yanın müvekkiline eksik ödemede bulunduğunu ve davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece; davacı tarafından dosyaya sunulan evraklar ile davacı tarafın, davalı ile aralarındaki sözleşme kapsamında davalı tarafın yapmış olduğu işte eksik ve ayıplı işlerin tam olarak belirlenemediği, davacı yanca davalı nam ve hesabına yaptırılan işlere ilişkin bir kayıtta sunulamadığı, davalıya işin tamamlanması için şifai olarak ek süre verildiği, bu kapsamda cezai şart talebinin koşullarının da oluşmadığının mahkemece kabul edilmiş olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; sözleşmenin süresinde tamamlanamadığını, 21/02/2022 tarihinde feshettiklerini, kalan işler için başka taşeronla anlaştıklarını, delil tespiti yaptırdıklarını, bu raporun tartışılmadığını, raporlara itirazlarının dikkate alınmadığını, müspet zararlar birlikte cezai şart ve uğranılan diğer zararlar yönünden seçimlik haklarını kullandıklarını, seçimlik hakları kullanmak için yasal şartlar oluştuğunu, davalının yaptığı kısmi işlerin sözleşmeye uygun olmadığını, eksik ve ayıplı imalatların tutarının 452.358,85 TL +KDV olarak tespit edildiğini, delil tespiti masraflarının ödenmesi gerektiğini, davalının temerrüt süresince meydana gelen hasarlardan sorumlu olduğunu, davalının sözleşmede kararlaştırılan cezai şarttan sorumlu olduğunu, gerekçenin dosyadaki belgelerle uyumlu olduğunu, nama ifaya ilişkin belgeler sunulduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE : Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. 1-Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içeren bir iş görme akdîdir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser sözleşmesinin varlığı halinde, yüklenici işi sözleşme, fen ve sanat kurallarıyla iş sahibinin beklediği yararı gözeterek imal edip teslim ettiğini, iş sahibi ise iş bedelini ödediğini ispat etmek zorundadır (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi, 2021/3130 Esas, 2021/2836 Karar). Taraflar arasında imzalanan 05/01/2021 tarihli sözleşmede, iş bedeli anahtar teslim toplam KDV hariç 205.000,00 TL olarak kararlaştırılmıştır. Buna göre taraflar arasında iş bedelinin 6098 sayılı TBK 480. maddesinde düzenlenen götürü bedel olarak kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Kural olarak götürü bedelli eser sözleşmelerinde, iş bedelinin tamamı veya bir kısmı ödenmemiş ise, yüklenici işi kararlaştırılan götürü bedelle yapmak zorunda olduğundan yüklenicinin hakettiği imalât bedelinin, fiziki oran yöntemi ile başka bir ifadeyle yüklenicinin sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği imalâtların eksik ve ayıpları da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranının tespit edilip, bulunacak bu oranın götürü iş bedeline uygulanması suretiyle saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması gerektiği kabul edilmektedir. Bu şekilde belirlenen iş bedeli yapılan ödemelerden az ise, iş sahibi fazla ödediği bedelin iadesini; fazla ise yüklenici ödenmeyen iş bedeli alacağının tahsilini isteyebilir. Sözleşme dışı iş kalemlerine ilişkin istemlerde ise, yapıldıkları yıl mahalli piyasa rayiç bedellerine göre hesaplama yapılarak iş bedelinin bulunması gerekir (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi, 2020/2407 Esas, 2020/3033 Karar). Ancak götürü bedelli sözleşmelerde iş bedelinin tamamı ödenmiş ise, eksik ve ayıplar nedeniyle fiziki oran kurulması gerekmez; bu durumda iş sahibi, eksik ve ayıplı işlerin giderim bedelini isteyebilir (...: Usul ve Esaslarıyla Eser Sözleşmesi Uygulaması, 2019, s. 569). Somut olayda iş bedeli tamamen ödenmemiş olduğundan götürü bedele KDV de dahil edilerek fiziki oran yöntemiyle iş bedelinin ve buna göre fazla ödeme olup olmadığının hesaplanması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. O halde mahkemece yapılacak işlem; işin eksik ve ayıpları da dikkate alınarak yüzdesel olarak tamamlanma oranının tespit edilmesinden sonra 205.000,00 + KDV götürü bedele bu oranın uygulanması suretiyle iş bedelinin hesaplanması, buna göre fazla ödeme olup olmadığının tartışılması, davacının fesihte haklı, kusursuz olup olmadığının tartışılarak feshin haklı olduğunun kabulü halinde menfi zarar kapsamında işin yapılmayan kısmının fesihten sonra makul sürede serbest piyasa rayicine göre yapılması halinde bu bedel ile sözleşmedeki yapılmayan kısmın bedeli arasındaki farkın hesaplanması, yine feshin haklı olduğunun kabulü halinde sözleşmenin 11. Maddesine göre temerrüt tarihinden sözleşme fesih tarihine kadar gecikme tazminatı hesaplanması ile ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır. Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 26/02/2025 tarih ve 2022/598 Esas-2025/135 Karar sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine, 5-Davacı tarafından ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İnceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. Fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa İADESİNE, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 16/06/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Başkan ✍e-imzalıdırÜye ✍e-imzalıdırÜye ✍e-imzalıdırKatip ✍e-imzalıdır