Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin, uluslararası emtia taşımasında oluşan hasar nedeniyle sigortacının taşıyıcıya rücuen açtığı itirazın iptali davasına ilişkin incelemesi ve kararı.
Özet: Bir sigorta şirketinin, sigortalısına ait cam emtiasının uluslararası taşımacılık sırasında hasar görmesi nedeniyle ödediği tazminatı taşıma şirketinden rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasında, taşıma şirketinin ileri sürdüğü zamanaşımı ve kusursuzluk savunmalarının reddedilerek, bilirkişi raporuyla hasarın taşıma sırasında meydana geldiği ve taşıma şirketinin ambalajlama kusurunu veya tazminattan kurtuluş hallerini ispatlayamadığı gerekçesiyle, davacının itirazın iptali talebinin kabul edilmesi yönünde karar verilmiştir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/1220 - 2026/1406
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2026/1220 KARAR NO : 2026/1406T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : 24/03/2026NUMARASI : 2025/547 E. - 2026/217 K.DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali Taraflar arasında görülen davada Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 24/03/2026 tarih ve 2025/547 E. - 2026/217 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, müvekkili tarafından sigorta poliçesi düzenlenen dava dışı ... Anonim Şirketine ait ... emtiasının davalı tarafından 18/10/2018 tarihinde Türkiye'den Bulgaristan'da bulunan ... firmasına nakledildiğini, CMR senedinde de tespit edildiği üzere taşımaya konu 4 milimetre makina ebadı ... camların taşıma sırasında hasar gördüğünü, kırılan camların hurdaya atıldığını, hasar gören cam bedelinin 8.972,29 EUR (Euro) olarak tespit edildiğini, boşaltma sırasında loyds eksperinin de hazır bulunduğu sırada tutanak düzenlendiğini, dava dışı şirket tarafından da sevk edilen 2,10 milimetre ... camların da hasar gördüğünün, kırık çıktığı ve hurdaya atıldığının belirlendiğini, hasarlanan cam bedelinin 1.342,46 EUR (Euro) olarak tespit edildiğini, davacı tarafından sigortalısı hesabına 1.424,46 EUR (Euro) ödeme yapıldığını, TTK'nın 1472. maddesi uyarınca davalıya rücu mektubu gönderildiğini, davalı tarafından bedelin ödenmemesi üzerine icra takibi başlattıklarını, davalının takibe itiraz etmesi nedeniyle takibin durduğunu ileri sürerek, Ankara 25. İcra Dairesinin 2019/15268 esas sayılı dosyasında itirazın iptaline, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, CMR Konvansiyonu'nun 32/1. maddesi uyarıncada dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, CMR Konvansiyonu'nun uygulanmayacağının düşünülmesi halinde ise 6102 sayılı TTK'nın 855/1-3. maddeleri uyarınca talebin zamanaşımına uğradığını, dava konusu icra takibinin hangi hasara ve miktara ilişkin yapıldığının belirli olmadığını, dava dilekçesinde birden fazla hasardan bahsedildiğini, dava konusu emtianın hasarlanmasında davalı şirketin kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, davalı şirketin dava dışı şirketin cam içeriğindeki eşyasını bildirdiği adrese teslimatını yıllardır yaptığını, emtiayı taşıma için özel donanıma sahip o araç ile yapıldığını, emtianın tam ve sağlam taşınması hususunda gerekli her türlü özeni gösterdiğini, dava konusu hasarlanmanın taşıma sırasında davalının kusuru ile meydana geldiğine ilişkin herhangi bir somut delilin bulunmadığını, taşımanın tır veya kamyon üzerinde teslim şeklinde gerçekleştirildiğini, yükleme ve boşaltma ile ilgili davalı taşıyıcının yükümlülüğünün bulunmadığını, dava konusu olayda emtia hasarının sebebinin emtianın araca hatalı yüklenmesi ya da sabitlenmesi olduğunu, CMK'nin 14/4-c maddesi uyarınca taşıyıcının sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından dava ve takip öncesinde takibe konu ödemenin rücu işlemlerinin yapılması için davalıya ... aracılığı ile iadeli taahhütlü mektup gönderildiği, gönderilen mektubun davalıya 25/03/2019 tarihinde teslim edildiği, TTK'nin 1472, 855/1-3 ve CMR Konvansiyonu'nun 32/1. maddelerinde yazılı zamanaşımı süresinin dolmadığı, hasarlanan eşyanın taşınması için düzenlenen ve 01/01/2018-01/01/2019 tarihleri arasındaki taşımalar için koruma sağlayan ... abonman nolu poliçenin temin edildiği, zarar gören ve davacı tarafından ödeme yapılan emtianın bu poliçe kapsamında taşındığının belirlendiği, davacı tarafından sigortalısına yapılan ödeme ile ilgili kayıtların temin edildiği, bu hali ile davacının davacı sıfatı bulunduğu, iade kararı uyarınca işlem yapılması gerekmekle bilirkişi heyetinden alınan rapor ile; hasar ile sonuçlanan taşıma işinin 16.10.2018 tarihinde Lüleburgaz-Türkiye / Targoviste-Bulgaristan arasında ... referans nolu ile ve ... dorse plakalı araç ile yapıldığının belirlendiği, davalı taşıyıcının taşınan eşyadaki hasarın ambalajlama kusurundan kaynaklandığını iddia ve ispat edemediği, buna ilişkin yükleyiciyi uyardığı ihtar ve ihbar ettiği konusunda bir delili bulunmadığının anlaşıldığı, davalının tazminattan kurtuluş hallerinden hiç birinin varlığını kanıtlayamadığı, hasarın aracın seyri esnasında araçta gerçekleştiği, aracın davalı taşımacı firmaya ait olduğu, taşımacının sağlam olarak teslim aldığı yükü sağlam olarak teslim ettiğine dair alıcı imzalı bir CMR belgesinin dosyada mevcut olmadığı, bu nedenle davalı taşımacının söz konusu hasardan sorumlu olması gerektiği, bu taşıma dışında kalan herhangi bir sevkiyatın, dava konusu icra takibine esas alınan hasarla bağlantılı olduğuna dair dosyada somut ve teknik bir veri bulunmadığı, tamamen davalı taşıyıcının kusuru ve sorumluluğu altında gerçekleşen sigortalı eşyadaki hasarın davacının ödemeyi 02/02/2019 tarihinde yaptığı, bu tarihte uygulanacak kur listesinin 05/02/2019 tarihinde saat 15.30 da yayımlanan Merkez Bankası listesi olması gerektiği, Euro' nun TL ye çevrilmesinde bu listedeki efektif satış kuru olan 5.9567 TL olması gerektiği, bu halde davacı alacağının ( 5.9567 TL x1.242,46 Euro = 7.400,96 TL) 7.400,96 TL ve işlemiş faizin ise (7.400,96 TL x 9 x 285/365x100=520,03 TL) 520,03 TL olması gerektiği, davacının 05/02/2026 tarihli dilekçe ile döviz kurunu 5.9524 TL olarak kabul edip alacağını ( 1.242,46 Euro x 5.9524 TL=7.395,61 TL) 7.395,61 TL ve işlemiş faisi ise (7.395,61 TL x 9 x 285/365x100=519,62 TL) 519,62 TL olarak hesaplayıp, bu miktarlar üzerinden talepte bulunduğu, fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğu, itirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı olmakla birlikte talep ile bağlı olarak karar verilmesi gerekmekle kabulü gereken alacak yönünden davacı asıl alacağının 7.395,61 TL olduğu, işlemiş faiz alacağının ise 519,72 TL olması gerektiği, bu miktarlara yönelik itirazın haklı nedene dayanmadığı için iptali gerektiği, davacı alacağı ve miktarı ile kimin sorumlu olduğunun ancak bilirkişi incelemesi ile belirlenmesi mümkün olup, icra inkar tazminatı ile kötüniyet tazminatı isteme koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davalının Ankara 25. İcra Dairesinin 2019/15268 Esas sayılı (Yeni Ankara 2. Genel İcra Dairesinin 2019/15268 Esas sayılı) icra takibine yönelik itirazının 7.395,61 TL asıl alacak ve 519,72 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 7.915,33 TL üzerinden iptaline, davacının asıl alacağına icra takip tarihinden itibaren yıllık %9 oranından başlayan ve değişen oranlı yasal faiz uygulanmak suretiyle icra takibinin devamına,davacının koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı isteğinin reddine, davalının koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı isteğinin reddine, fazla istemin saklı tutulmasına karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, alıcı imzalı CMR belgesinin dosyada bulunmamasının, davalı taşıyıcıya kusur atfedilmesi için yeterli kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, somut olayda, taşımanın “tır üzerinde teslim” esasına göre gerçekleştirildiği, yükleme, istifleme ve sabitleme işlemlerinin tamamen dava dışı gönderici tarafından yapıldığı ve taşımaya konu emtianın cam ürünlerinden oluşması nedeniyle yetersiz sabitlemeye son derece hassas olduğu hususlarının sabit olduğu, bu durumda, hasarın taşıma sürecinde meydana gelmiş olması dahi tek başına taşıyıcının kusurunu ispata yeterli olmadığını, eksik ve hatalı değerlendirmeye dayanan bilirkişi raporuna itibar edilerek müvekkili aleyhine hüküm kurulduğunu, davaya konu hasarın, dava dışı gönderici ... firmasının hatalı yükleme, istifleme veya ambalajlamasından kaynaklanmış olma ihtimali göz ardı edilerek müvekkili şirkete kusur atfedilmesinin hukuka aykırı bulunduğunu, müvekkili taşıyıcının yükleme ve istifleme sürecine herhangi bir müdahalesinin veya kusurunun bulunmadığını, bilirkişi raporunun kusur tespiti içermeyen, teknik ve hukuki gerekçeden yoksun, denetime elverişli olmayan bir nitelik arz ettiğini, CMR Konvansiyonu ve TTK uyarınca dava konusu olayda meydana gelen hasardan taşımacının sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, emtianın yüklenmesi ve sabitlenmesinin bizzat gönderici firma tarafından yapıldığını, hesaplanacak tazminat tutarının ise hiçbir şekilde eksik brüt ağırlığın kilogram başına 8.33 özel hesap birimini aşmayacağını, mahkeme tarafından hükmedilen faizin yasal düzenlemelere aykırı bulunduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. GEREKÇE : Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesine dayalı olarak davacı tarafından dava dışı sigortalıya ödenen tazminatın rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosya kapsamında davacı vekili, müvekkili nezdinde nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan emtianın, Bulgaristan'da bulunan ... firmasına teslim edilmek üzere davalı tarafından taşındığı, malların anılan dava dışı alıcı Şirkete hasarlı teslim edildiğini, hasardan davalı taşıyanın sorumlu ileri sürerek, eldeki itirazın iptalini davasını açmıştır.Dava konusu icra takibinde, davacı nezdinde sigortalı ... ... AŞ'den ... firmasına yapılan taşıma sırasında meydana gelen hasar nedeniyle yapılan ödemeye dayalı rücu sebebine dayanılmıştır. Bu durumda, taraflar arasındaki uyuşmazlığın da, davacı nezdinde sigortalı ... A.Ş'nin Bulgaristan'daki ... firmasına gönderdiği emtianın davalı tarafça taşınması sırasında hasarlanıp hasarlanmadığı, hasarlanmışsa bu hasardan davalı taşıyıcının sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise sorumlu olduğu miktar ve bu bağlamda davacının TTK'nın 1472. maddesi kapsamında davalı taşıyıcından icra takibinde talep edilen alacak miktarı kadar rücu isteminin yerinde olup olmadığı hususları çerçevesinde incelenip sonuçlandırılması gerekmektedir. Nitekim bu hususlara Dairemizin önceki kaldırma kararında da işaret edilmiştir. Ancak, dava dilekçesi ekinde ve sonrasında davacı tarafça sunulan delillerin çoğunun icra takibinde dayanılmayan ve alıcısı dava dışı ... ... olan malların hasarına ilişkin belgeler olduğu, ayrıca davacı tarafından sunulan sigorta poliçesindeki sigortalının, icra takibinde belirtilen sigortalı ... Tic. A.Ş. dışında ... A.Ş. olduğu, davacının sigorta poliçesi nedeniyle ödeme yaptığı şirketin de ... ... olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda Dairemizce önceki kaldırma kararında belirtildiği üzere; öncelikle, TTK'nın 1472. maddesine dayalı olarak açılan işbu davada, davacının aktif dava ehliyetinin olup olmadığının tespiti açısından, hasarlandığı iddia edilen emtia için düzenlenen sigortalı ... ... AŞ'ye ait sigorta poliçesi ile bu poliçe kapsamında sigortalıya yapılan ödeme belgelerinin getirtilmesi, bunların sonucuna göre, davalının dava dışı alıcı ... şirketine birden fazla taşıma yaptığı anlaşıldığından, davacıya, icra takibinde talep edilen alacağın anılan şirkete yapılan hangi taşımadan kaynaklandığının HMK'nın 31. maddesi kapsamında açıklattırılması, bundan sonra bildirilen taşımaya ilişkin CMR belgesi, hasar dosyası vs belgelerin celp edilmesi ve gerektiğinde bilirkişi raporu alınarak, davalı taşıyıcının sorumluluğunun, somut olaya uygulanması gereken CMR hükümlerine göre değerlendirilmesi suretiyle, oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekir. İlk derece mahkemesince, Dairemiz kaldırma kararında tüm bu hususlara işaret edilmesine rağmen, kaldırma kararı sonrasında yapılan ve denetime elverişli bulunmayan bilirkişi incelemesi ile neye göre belirlendiği anlaşılamayan bir şekilde, yasa ve sigorta genel şartlarının ilgili maddeleri dikkate alındığında, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğunun belirlenmesi, yine bilirkişi raporunda esas alınan poliçenin sigortalısının ... AŞ olduğu belirtildiği halde, kaldırma kararındaki diğer eksikliklerin de karşılanmaması doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle, mahkemece somut uyuşmazlığın çözümünde esasa etkili delil niteliğinde olan yukarıdaki hususların değerlendirilmediği anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülebilmesi için mahkemesine iadesine, kararın niteliğine göre davalı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulü ile Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 24/03/2026 gün ve 2025/547 E. - 2026/217 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA; 2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine İADESİNE, 3-Davalı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 4-Davalı tarafından istinaf başvurusunda peşin olarak yatırılan 732,00-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının istek halinde davalıya iadesine, 5-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 6-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yapılacak yargılamada değerlendirilmesine, 7-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına, 8-İİK'nın 36/5. maddesi uyarınca yasal şartların oluşması nedeniyle icranın geri bırakılması için davalı ... Tur. Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınan 65.000,00-TL tutarındaki ... Şubesine ait 20/05/2026 tarih ve ... numaralı teminat mektubunun GERİ VERİLMESİNE, 9-İİK'nın 36/5. maddesi uyarınca yasal şartların oluşması nedeniyle icranın geri bırakılması için davalı ... Tur. Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınan 65.000,00-TL tutarındaki ... Şubesine ait 11/05/2026 tarih ve ... numaralı teminat mektubunun GERİ VERİLMESİNE, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 02/07/2026 tarihinde HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere karar verildi.GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/07/2026 Başkan Üye Üye KatipBu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.