Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin, ticari satıştan kaynaklanan itirazın iptali davasında davalının tacir vasfı taşımaması nedeniyle görevsizlik kararı vererek davanın usulden reddine ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Ticari bir satıştan kaynaklanan itirazın iptali davasında davacı, davalıya çek bedelini ödemesine rağmen işlerin eksik bırakıldığını iddia ederek davalının takibe itirazının iptali ve icra takibinin devamını talep etmiş; ancak mahkeme, davalının vergi kaydı olmaması sebebiyle tacir sıfatı taşımadığını, dolayısıyla uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olmadığını ve kendi görev alanına girmediğini tespit ederek, davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine ve dosyanın görevli Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:... Esas -...
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARARESAS NO : ... EsasKARAR NO : ...HAKİM : ...KATİP : ...DAVACI : ...VEKİLİ : Av. ...DAVALI : ...DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : ...KARAR TARİHİ : ...GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : ...Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... .... Ltd. Şirketinin yapımını üstlendiği... Akçadağ/Malatya adresinde yapımı devam eden TOKİ köy evlerinin işlerinin müvekkili tarafından alt taşeron sıfatıyla üstlenildiğini, müvekkilinin ise bahse konu işlerden dolayı Ziraat Bankası ... seri nolu, keşidecisi ... Ltd. Şti olan 30/10/2025 vade tarihli ve 2.000.000,00-TL bedelli çeki davalıya verdiğini ve davalı tarafından çek bedelinin tahsil edildiğini, bahse konu çekin, müvekkili tarafından 50 adet dairenin tüm PVC ve cam imalat ve montajlarının yapılması için davalıya verildiğini, ancak davalının iş bedelinin tamamını tahsil etmesine rağmen işleri eksik bıraktığını, davalının, müvekkiline borçlu olmadığı iddiasının ve takip dosyasına yaptığı itirazın iptali gerektiğini beyanla itirazın iptali ile Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasından takibin 1.550.000,00-TL üzerinden devamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP : Dava dilekçesi davalı tarafa e-tebligat yoluyla tebliğ edilmiş ancak cevap süresi henüz dolmamıştır.YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, itirazın iptali talebine ilişkindirTTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır.Nispi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır. TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.Kayseri - Gevher Nesibe Vergi Dairesi Müdürlüğünün 29/06/2026 tarihli yazı cevabında; davalı ...'un mükellefiyet kaydının bulunmadığı bildirilmiştir.Vergi dairesinin cevabi yazısından anlaşıldığı üzere; davalının 1. sınıf tacir olmadığı ve dolayısıyla eldeki davanın nispi ticari dava olmadığı görülmektedir.HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.Yukarıda açıklandığı üzere, davanın mutlak ticari dava olarak sayılan davalardan olmadığı, davalı ...'un; Gevher Nesibe Vergi Dairesinin 15/04/2026 tarihli yazı cevabına göre tacir olmadığı, davalının tacir olmaması sebebiyle eldeki davanın nispi ticari davalardan olmadığı, TTK'nın 5. maddesindeki 3. grup davalardan birinin de söz konusu olmadığı, bu nedenle eldeki davanın ticari dava olmaması nedeniyle mahkememizin görevi alanına girmediği, davalının tacir değil esnaf olması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu, usul esastan önce gelir ilkesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle bu hususların da takdirinin görevli mahkemeye ait olacağı dikkate alındığında mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK.'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; 1-HMK'nın 114/1-c. maddesi uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile HMK'nın l15/2. maddesi gereğince davanın USULDEN REDDİNE,2-Karar kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının görevli KAYSERİ NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'ne tevzi edilmesi için Kayseri Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine,3-HMK'nın 20/1. maddesi uyarınca verilen kararın kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde, HMK'nın 331/2. maddesi gereğince, dava dosyanın re'sen mahkememizce ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,4-HMK'nın 331/2. maddesi gözetilerek, davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece karara bağlanmasına, Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan yargılama sonucu karar verildi...Katip ...e-imzalıdır Hakim... e-imzalıdır