Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi, evcil hayvan kulübesi tasarım tescilinin hükümsüzlüğü ve YIDK kararının iptali istinaf davasını inceliyor.
Özet: Bu hukuki belge, davacının sahip olduğu evcil hayvan kulübesi tasarımlarıyla benzerliği nedeniyle davalıya ait tescilli bir tasarımın hükümsüz kılınması ve sicilden terkin edilmesi ile Türk Patent ve Marka Kurumunun itirazı reddeden kararının iptali talebiyle açtığı davanın istinaf incelemesini içermektedir; ilk derece mahkemesinin tasarımlar arasındaki ortak ve farklı özellikleri değerlendirerek verdiği kararın, davacı vekili tarafından incelenmesi talep edilmektedir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2026/1213 - 2026/1318 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20.HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2026/1213 KARAR NO : 2026/1318T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİTARİHİ : 02/10/2025NUMARASI : 2025/221 E. - 2025/376 K.DAVANIN KONUSU : Tasarım İle İlgili YİDK Kararının İptali, Tasarım Hükümsüzlüğü İle Sicilden Terkin Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 02/10/2025 tarih ve 2025/221 E. - 2025/376 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili, müvekkilinin davalı Kurum nezdinde tescilli 2020/03767 ve 2020/07090 sayılı tasarımların sahibi olduğunu, bu tasarımları doğrultusunda evcil hayvan kulübesi, yatakları, yuvaları yaparak kendi ve ... Ltd. Şti. ile Amerika Birleşik Devletleri menşeili ... adına satışını yaptığını, müvekkilinin en büyük gelir kaynağının "..." üzerinden yaptığı satışlar olduğunu, online bir pazar yeri olan bu sitede uluslararası konumda olan, geniş kullanıcı kitlesine sahip, işçiliği yüksek orijinal ürünlerin satışının yapıldığını, müvekkili tarafından davaya konu 2021/002372 tescil numaralı tasarımın yayınlanması üzerine, kendisine ait tasarımlarla benzer olduğun fark edildiğini, yayıma itiraz edildiğini, itirazın davalı ... 2022/T-5 sayılı YİDK kararıyla reddedildiğini, oysa müvekkiline ait tasarımlarla ayırt edilemeyecek derecede benzer olan davalı tasarımının tescilinin hukuka aykırı olduğunu, ayırt edicilik değerlendirilirken tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesinin dikkate alındığını, bu tasarımlar açısından tasarımcının seçenek özgürlüğü geniş olduğunu, davalıların tasarımının tescil için aranan yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşımadığını, dava konusu tasarımda birebir aynı üretim tekniğinin kullanıldığını, aynı kumaş eklemelerin yapıldığını, tasarımların yan ve arka görünümünün müvekkili tasarımı ile aynı olduğunu, kullanılan minder ve tenteler, ön kapıda kullanılan pleksiglas parçaların tamamen benzer olduğunu, davalılar tasarımının ön kapısının müvekkili tasarımının küçültülmüş versiyonu olduğunu, fark olarak yalnızca iki adet camın eksiltildiğini, üzerindeki boşluğun kaldırılarak, ön yüzeye dahil edildiğini, küçük çıkıntıların eklendiğini, müvekkili tasarımının yenilik ve ayırt edicilik incelemesi yapılarak ...nezdinde de tescil edildiğini ileri sürerek, ... YİDK'nın 2022-T-5 sayılı kararının iptaline, 2021/002372 sıra numaralı tasarımın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Diğer davalılar vekili, taraf tasarımlarının tek benzer yönünün ahşap çatılı ev oluşu olduğunu, bunun dışında iki ürünün ne malzeme, ne renk ne de tasarım olarak hiçbir şekilde birbirine benzemediğini, ahşap köpek kulübesinin yeni bir fikir olmadığını, dava konusu tasarımdaki farklılıkların tasarımı yeni hale getirdiğini, ahşap kulübeler davacının tekelinde olmadığını, farklı tasarımlarda üretilmesinin mümkün olduğunu, müvekkiline ait 2022/002372 numaralı tasarımın yurt dışında da tescilli olduğunu, taraflarınca tescil belgesinin dosyaya sunulduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, dikey köşeleri yuvarlatılmış ızgara şeklinde delikli yapı, dışarıdan görülebilir dairesel bağlantı elemanları, kumaş üçgen çatı, tüm ön yüzü boyutlarında iki parçalı kapı, alt kısımda yer alan minder, kapının çatıya kadar uzanması ve yan kısmın altında silindirik bir parçanın bulunmasının dava konusu tasarım ile davacının itiraza dayanak tasarımlarda ortak özelliklerden olduğu, buna karşılık davacının itiraza dayanak 2020/07090-3 sayılı tasarımında kapının sol kanadının sabit olması, ön yüzünde köpek ismi tabelasının bulunması, ön ve arka kısmın yere kadar uzanması, çatının dışa sarkmaması, bağlantı elemanlarının ufak olması, kapıda ızgara yapısının bulunması, köşelerin sivri olması, yan kısmında ızgara yapının olması, alttaki silindirik parçanın daha ince olması ve davaya konu tasarımda 2021/002372-01 sıra numaralı tasarımda kenarların çatı gibi kumaş olması, ön kapıda 4 yerine 2 adet parçanın bulunması, bu parçaların ızgara şekline sahip olması, ön ve arka kısmın dalgalı forma sahip bulunması, bu formun ayakları oluşturması ve çatının dışa taşmasının tasarımlar arasındaki farkı oluşturduğu, yine davaya konu tasarım ile davacının itiraza dayanak 2020/03767-04 sıra numaralı tasarımı arasında kumaş üçgen çatı ve kenarlar, ön kısımda bulunan kapı, ayaklarla yerden yüksek olma hariç aralarında bir benzerlik bulunmadığı, ızgara şeklindeki yapı, ön ve arka yüzün yere kadar uzanması, ön kapının dört parçadan oluşması, ayakların şekli, köpek isim tabelası, çatının dışarı taşmaması gibi farklılıkların bulunduğu, sayılan benzerliklerin yanında bu farklılıkların, tasarımcının seçenek özgürlüğü göz önünde bulundurulduğunda, davalının tasarımına yenilik ve ayırt edici nitelik kazandırdığı ve yapılan araştırmalara göre davaya konu tasarımın mutlak yeniliğini etkileyecek benzerlikte bir tasarımın bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davalı tasarım başvurusunun tarihi ile müvekkil tasarımlarının kamuya sunum tarihi arasında açık bir öncelik ilişkisinin bulunduğunu, müvekkilinin tasarımlarının davalı başvurusundan çok önce ... platformu üzerinden satışa sunulduğunu, kullanıcı yorumları ve satış kayıtları ile bu durumun sabit olduğunu, davalı tasarım başvurusunun 07/04/2022 tarihinde yapıldığını, bu durumda, davalı tasarımın başvuru tarihinden önce müvekkilinin tasarımlarının kamuya sunulduğu hususunda bir tartışma bulunmadığını, hal böyle iken, dosya kapsamında alınan bilirkişi heyeti ek raporunda, mutlak yenilik incelemesinin yalnızca veri tabanı araştırmaları ile sınırlı tutulduğunu, müvekkilinin tasarımlarının fiili piyasa varlığı ve kamuya sunum olgusunun değerlendirme dışı bırakıldığını, dava konusu tasarımların klasik anlamda dış mekân köpek kulübesi olmayıp, iç mekânda kullanılmak üzere tasarlanmış estetik nitelikli evcil hayvan yatakları olduğunu, bu hususun, tasarımcının seçenek özgürlüğünü doğrudan etkileyen temel bir parametreler arasında yer aldığını, zira dış mekân kulübelerinde fonksiyonel zorunluluklar belirleyici iken, iç mekân ürünlerinde tasarımcının estetik tercih alanının son derece geniş olduğunu, dolayısı ile somut olayda tasarımlar arasındaki benzerliğin zorunlu teknik unsurlar ile açıklanamayacağını, davalı tasarım ile müvekkilinin tasarımları arasında yalnızca yüzeysel farklılıklar bulunduğunu, tasarımın esasını oluşturan modüler sistem, geometrik form, panel yerleşimi ve hacimsel dağılımın büyük ölçüde örtüştüğünü, bu düzeyde bir benzerliğin tasarımcının seçenek özgürlüğünün geniş olduğu bir alanda bağımsız yaratım ile açıklanamayacağını, ortaya çıkan benzerliğin, yalnızca genel izlenim düzeyinde olmayıp; tasarımın kurucu unsurları olan oran, form ve modüler yapı düzeyine kadar uzandığını, tasarımcının seçenek özgürlüğünün bu denli geniş olduğu bir alanda, aynı kompozisyonel yapının tekrar edilmesinin, tesadüf veya genel eğilim ile açıklanamayacağını, davalı tasarımın müvekkil tasarımları ile bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu, buna rağmen son alınan bilirkişi raporunda bu tespitlerden neden ayrıldığı hususunun somut ve teknik verilerle ortaya konulmadığını, hükme esas alınan ek bilirkişi raporunun bu niteliği ile denetlenebilir olmadığını ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi’nin kaldırma ilamında da açıkça vurgulandığı üzere, ilk derece mahkemesince mutlak yenilik incelemesinin eksik yapıldığı ve bu eksikliğin giderilmesi gerektiğine işaret edilmişken kaldırma kararı sonrası alınan bilirkişi raporunun aynı eksiklikleri içerdiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. GEREKÇE : Dava, tasarım ile ilgili YİDK kararının iptali, tasarım hükümsüzlüğü ile sicilden terkin istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ile dava konusu tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yenilik ve ayırt edicilik vasfını taşıdığının belirlendiği, bilirkişi raporunun hüküm kurmak için elverişli olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, davacı tarafından istinaf başvurusunda peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin uhdesinde bırakılmasına, 4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 25/06/2026 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi. GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 29/06/2026 Başkan Üye Üye KatipBu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.