Bursa Bölge Adliye Mahkemesi, proje avansı iadesi kaynaklı itirazın iptali davasında eksik inceleme sonrası verilen kısmi kabul kararının istinafını değerlendirdi.
Özet: Bu hukuki evrak, bir projenin gerçekleşmemesi üzerine davacının davalıya ödediği avansın geri kalan 1.000.000 TLlik kısmının tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasının istinaf incelemesine ilişkin süreci özetlemektedir; daha önce eksik inceleme nedeniyle kaldırılan ilk derece mahkemesi kararı sonrasında, mahkeme davacının 1.000.000 TLlik avans alacağı olduğunu tespit ederek davayı kısmen kabul etmiş, ancak davacı taraf talebinin ana para ve feriler toplamı olduğunu, kısmen red kararı ile aleyhine hükmedilen yargılama gideri ve vekalet ücretine itiraz ettiğini belirtmiştir.

T.C. BURSA BAM ... HUKUK DAİRESİ

T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
... HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO :.
KARAR NO : .
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BURSA... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : .
NUMARASI : .
DAVACI : .
VEKİLİ : .
DAVA : İtirazın İptali
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZIM TARİHİ :
Davacı ve davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile aralarında bir proje ortaklığı kurulmasının amaçlandığını bunun için davalı tarafa toplam 1.519.500,00 TL ödeme yapıldığını ancak proje gerçekleşmeyince avansın iadesi gerektiğini davalı tarafın 519.500,00 TL tutarında avansı iade ettiğini bakiyeyi ödemediğini bunun üzerine Bursa .... İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, davalı tarafın takibe haksız biçimde itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; tarafların 1.950.000,00 TL bedel karşılığında makina ve teçhizatların tedariği ve montajı konusunda anlaşmış olduklarını, müvekkili şirketin bu makinaları leasing yöntemi ile almış olduğunu, davacı şirketin makinaların geç teslim edileceğini bildirdiği için müvekkili şirketin en başta ödediği 1.969.500,00 TL’den 400.000,00 TL’sini davacı şirket hesabında bırakarak 1.519.500,00 TL’sini geri istediğini, davacı şirketin de bunu kabul ederek 1.519.500,00 TL’yi iade ettiğini, davacı şirketin halen teslim etmediği makine bulunduğundan ve teslim edilen makinaların arıza verip sistematik ve verimli bir şekilde çalışmadığından davacı tarafa borçları bulunmadığını ileri sürmüş, davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.
KALDIRMA KARARI VE İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece daha önceden verilen "davanın kabulü" ne dair karara yönelik yapılan istinaf incelemesi neticesinde Bursa Bam .... HD'nin ... E. /K. sayılı kararı ile; tarafların makine alım-satım ilişkisine yönelik iddialarının leasing satış sistemine uymadığı, mahkemece taraflara isticvap yapılarak aradaki ticari ilişkinin ne şekilde olduğunun açıklattırılması, makine leasing kanalı ile alınmış ise davacı tarafından davalıya neden ödeme yapıldığı, leasing firması tarafından davacıya makine bedeli ödemesi yapılıp yapılmadığı, leasing firması olduğu belirtilen ... A.Ş'nin katılım bankası da olduğu göz önüne alınarak işlemin leasing işlemi olup olmadığı özellikle davalının davacıya fatura bedeli kadar havalesi ile davacının katılım bankasına fatura kesme tarihi aynı tarih olduğu gözetilerek katılım bankasının uyguladığı bir proje olup olmadığı (alım-satım bedeli olup olmadığı) hususlarının açıklattırılarak leasing veya katılım bankasına ilişkin belgeler getirtilerek incelenmesi sureti ile karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir."gerekçeleriyle mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
KALDIRMA KARARI SONRASI İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, "Davalı tarafın beyanları leasingle mal alımına uygun olmadığı, davacı taraf havale makbuzundaki açıklama ve bu tutarın gönderilmesi ile davalı tarafın iade ettiği tutarlar ve iade makbuzlarındaki açıklamalar dikkate alındığında davacının geri iade edilmeyen 1.000.000,00 TL avans iade alacağının kaldığı, bu kayıtların aksini iddia eden davalı tarafın bu iddiasını ispatlaması gerektiğini, davalı tarafın iddialarını yazılı delille ispatlayamadığı, davacı takipte 1.000.000,00 TL asıl alacak istemesine rağmen davayı 1.099.506,10 TL üzerinden açtığı, itirazın iptali davaları takiple sıkı sıkıya bağlı davalardan olduğu, nitekim iade edilmeyen bakiye tutarda 1.000.000,00 TL tutarında olduğu" gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Karara karşı, davacı ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin sonuç ve talep bölümünde görüleceği üzere itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talep edildiğini, yani 99.506,10 TL'lik bir fazla talep söz konusu olmadığını, 1.099.506,10 TL'nin ana para ve feriler toplamı olduğunu, borçlu yan, icra dosyasına yaptığı itirazında sadece asıl alacağa değil borca ve tüm ferilerine itiraz ettiğini, bu nedenle dava açılırken bu feriler de hesaba katılarak harç yatırıldığını, ilk derece mahkemesinin red kararı vermesi de , kabul red oranına göre aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmetmesinin de hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek kısmen red kararın kaldırılmasını davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya ve takibe konu paraların taraf şirketler arasında birbirlerine gönderilmesine sebep olan davacı şirkete göre yurtdışına açılma projesi, müvekkil şirkete göre ise Adana'daki fabrikaya kurulacak olan leasinge konu eps kesim hattı projesi olduğunu, davacı şirketin proje avans açıklamasıyla müvekkili şirkete para göndermesinin sebebinin leasing sözleşmesinin imzalandığı ve kredi kullanıldığı tarihte henüz eps kesim hattı projesine konu malların davacı şirketçe üretilmeye başlanmaması; müvekkili şirketçe avans iadesi açıklamasıyla para gönderilmesinin sebebi ise davacı şirketçe üretilen eps kesim hattı makinalarının teslim edilen kısımlarının parasının gönderilmesi olduğunu, dava dışı bankanın leasing sözleşmesine konu mallar teslim edilmemesine hatta henüz üretilmemesine rağmen kredi bedelinin tamamını davacı şirkete ödediğini, müvekkili şirket leasing sözleşmesine konu kredi bedelinin dava dışı banka tarafından davacı şirket hesabına ödendiği gün malın henüz teslim edilmemesinden kaynaklı bedel iadesi talebini davacı şirkete ilettiğini, davacı şirket müvekkili şirketin bu talebini kabul edip aynı gün parayı müvekkili şirkete proje avansı açıklamalasıyla gönderdiğini, davacı tarafından müvekkiline satışı yapılan epsblok kesim hattı ve aksesuarları finansal kiralama sözleşmesinin imzalandığı tarihte henüz üretilmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine yöneliktir.
İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı, davacı ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davalı ... Ltd. Şti. firması ile... A.Ş. arasında 15.06.2017 tarihli imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesi ile sözleşmenin ekinde sunulan proforma fatura içeriğinde yer alan eps blok üretim ve kesim hattı standart aksesuarları ile birlikte komple açıklamalı makinenin finansal kiralama sözleşme konusu mal olduğu, davalı ... Şti. firması ile ...A.Ş. arasında 15.06.2017 tarihli imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında malın kiracı tarafından tesellüm (kabulü) makbuzu” ile davalı ... Ltd. Şti. tarafından sözleşmeye konu malı teslim aldığı, kabul ettiği, tam olarak ve zamanında aldıklarını kabul ve ibra ettiği, dolayısıyla dava konusu alacağın finansal kiralama sözleşmesi ile bir ilişkisinin olmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Mahkemece, kısmen reddine karar verilen alacak kalemleri, takip dosyasında asıl alacağın ferileri niteliğinde olup; asıl alacağa bağlı, asıl alacak nedeniyle oluşan ve asıl alacak hakkında verilecek olan karardan etkilenecek olan alacak kalemleridir. Bu itibarla; bu alacakların asıl alacaktan ayrı tutularak, haklarında farklı bir hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olmuştur. Davacı vekilinin istinaf başvurusu bu nedenlerle yerindedir. Açıklanan nedenlerle; davanın tümden kabulüne karar vermek gerekirken, yazılı gerekçe ile kısmen kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur.
Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dairemizce esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
I-) Davalı vekilinin yukarıda anılan kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
II-) Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE, ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararının KALDIRILMASINA, 6100 sayılı HMK m. 353/1-b-2 hükmü gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA, Buna göre;
1-) Davanın kabulü ile Bursa 19.İcra Müdürlüğünün 2018/6852 sayılı takip dosyasına davalı-borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına,
2-) İtirazın alacağın tahsilini geciktirmeye yönelik olduğu ve alacağın belirlenebilir bulunduğu nazara alınarak davalı borçlunun dava konusu alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine,
3-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 75.107,26 TL istinaf karar ve ilâm harcından davalı tarafından peşin olarak yatırılan 17.077,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 58.029,76 TL harcın davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
4-) Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 18.776,81 TL harcın başlangıçta alınan 13.776,82 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 4.999,99 TL harcın davalıdan tahsili hazineye gelir kaydına,
5-) Davacı tarafça yapılan 14.218,79 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-) Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 170.925,92 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-) Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
III-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca peşin alınan istinaf karar harcının davacıya talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,
IV-) Davacı yönünden istinaf aşamasında yapılan başvurma harcı 220,70 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
V-) İstinaf incelemesi duruşma açılmadan yapıldığından vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,
VI-)6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik 359/4 maddesi uyarınca kararın kesin olmaması nedeniyle Dairemizce taraflara tebliğine,
dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın m. 361/1 hükmü uyarınca Dairemiz kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
...
Başkan
...
¸(e-imzalıdır)
...
Üye
...
¸(e-imzalıdır)
...
Üye
...
¸(e-imzalıdır)
...
Katip
...
¸(e-imzalıdır)