İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi, esnaf acil destek ferdi kaza sigortası poliçesinden kaynaklı maddi tazminat davasında, silahlı saldırı sonucu vefat eden sigortalının mirasçılarının teminat talebi ve faiz türüne ilişkin istinaf incelemesini yaptı.
Özet: Bir esnaf acil destek sigorta poliçesinden kaynaklanan maddi tazminat davasında, sigortalı murisin silahlı saldırı sonucu vefat etmesi üzerine mirasçılarının sigorta şirketinden talep ettiği 60.000 TL ölüm teminatının şirketçe reddedilmesi sonrasında açılan davada, ilk derece mahkemesi murisin ölümünün kaza sigortası kapsamında olduğuna hükmederek teminatın yasal faiziyle birlikte mirasçılara ödenmesine karar vermiş; bu karara karşı mirasçılar faizin ticari avans faizi olarak belirlenmesi gerektiğini, sigorta şirketi ise teminat dışı olduğu ve müterafik kusur incelenmediği gerekçeleriyle istinaf başvurusunda bulunmuştur.
T.C.İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ20. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : 2023/2286 KARAR NO : 2026/1089T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : 21/07/2022 (Dava) - 12/09/2023 (Karar) NUMARASI : 2022/613 Esas - 2023/643 KararDAVA : Maddi Tazminat( Esnaf Acil Destek Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan)BAM KARAR TARİHİ: 10/06/2026KARAR YAZIM TARİHİ: 10/06/2026İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/09/2023 tarih ve 2022/613 Esas - 2023/643 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların murisi ....nin vekili.... kooperatifi aracılığı ile .... Bankası A.Ş. ... şubesinde 107.000,00 TL ve 25.000,00 TL bedelli işletme kredisi kullandığını, murisi kredi kullanımı sebebiyle Esnaf Acil Destek sigorta poliçesi isimli ferdi kaza sigortası ile davalı ... A.Ş. tarafından sigorta edildiğini, ölüm teminatı olarak 60.000,00 TL olarak belirlendiğini, murisin amcası tarafından uğramış olduğu silahlı saldırıda öldürüldüğünü, toplam 110.561,71 TL kredi borcu bulunduğunu, sigorta poliçesi sebebiyle sigorta şirketine başvuru yapıldığını, murisin ölüm sebebine göre sigorta poliçesi teminatı kapsamında bulunmadığı bildirilerek ödeme yapılmadığını, murisin ölümü sebebiyle ferdi kaza sigortası kapsamında sigorta teminatının temerrüt tarihinden itibaren davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, poliçe teminatının rehinli olduğunu, rehin hakkı sahibi bankanın muvafakatinin gerektiğini, davacının talebinin poliçe kapsamında bulunmadığını, teminat dışında bulunduğunu, kaza sayılan hususlara göre davacılar murisinin davranışının pervasızca olduğunu, kendi hayatını tehlikeye koyduğunu, müteveffa murisin müterafik kusurunun olup olmadığının tespitinin gerektiğini, sigorta şirketinin dava tarihinden itibaren faizden sorumlu olacağını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN KARAR:Mahkemece; "... davacıların murisi ...nin vekili ...kooperatifi aracılığı ile ... Bankası A.Ş. .. şubesinde 107.000,00 TL ve 25.000,00 TL bedelli işletme kredisi kullandığını, murisi kredi kullanımı sebebiyle esnaf Acil Destek sigorta poliçesi isimli ferdi kaza sigortası ile davalı ... A.Ş. Tarafından sigorta edildiğini, ölüm teminatı olarak 60.000,00 TL olarak belirlendiğini murisin amcası tarafından uğramış olduğu silahlı saldırıda öldüğünü, murisin toplamda 110.561,71 TL kredi borcu bulunduğunu, sigorta poliçesi sebebiyle sigorta şirketine başvuru yapıldığını, ancak tazminat ödemesini yapamayacağını bildirdiğini, murisin ölüm sebebine göre sigorta poliçesi teminatı kapsamında bulunmadığının bildirilmiş olduğunu, murisin ölümü sebebiyle ferdi kaza sigortası kapsamında sigorta teminatının temerrüt tarihinden itibaren davalıdan tahsilinin talep edildiği, alınan bilirkişi raporuna göre davacıların murisi ....nin davalı sigorta şirketi ile Esnaf Acil Destek Sigortası poliçesi kapsamında ferdi kaza sigortası yaptırmış olduğu, poliçe limitinin 60.000 TL olduğu, sigortalının dava dışı amcası .... tarafından öldürülmesini kaza sigortası kapsamında bulunduğu, 6102 sayılı yasanın 1507 ve devamı maddesine göre, poliçe limiti dahilinde 60.000 TL meblağın sigortalının mirasçı davacılarına temerrüt tarihinden itibaren faizi ile birlikte ödemesi gerektiği..." gerekçesiyle "...davanın kabulü ile, 60.000-TL tazminatın 14.06.2021 temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... AŞ'den alınarak (17.05.2021 tarihli veraset ilamına göre, 3 payın ..., 3 payın ...., 2 payın ...'ye ait olmak üzere) davacılara verilmesine...." şeklinde hüküm kurulmuştur. Karara karşı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.İSTİNAF NEDENLERİ:Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki uyuşmazlığın TTK hükümlerine, sigortacılık yasasına göre düzenlenmiş ferdi kaza sigortası poliçesinden kaynaklı olması nedeniyle tazminata uygulanacak faizin avans ticari faiz olarak belirlenmesi gerekirken, yerel mahkemece hatalı ve hukuka aykırı olarak davalı sigortanın temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz ile sorumlu tutulmasına karar verildiğini, bu nedenle yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini belirterek, istinaf isteminde bulunmuştur. Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın talebinin poliçe kapsamında olmadığını, teminat dışı olduğunu, ortaya çıkan sonuçta müteveffanın müterafik kusurun bulunup bulunmadığı hususlarının mahkemece tespitinin gerektiğini, mahkemece hükmedilen davanın kabulü kararının, dosyaya sunulu delil ve ilgili Yargıtay kararları göz ardı edilerek verildiğini, bu durumun hukuka aykırılık teşkil ettiğini, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini belirterek, istinaf isteminde bulunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, davacıların murisi ile davalı arasında düzenlenen Esnaf Acil Destek Sigorta poliçesi kapsamında vefat tazminatı istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm davacılar vekili ve davalı tarafından istinaf edilmiştir.İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun harç ve avans ödenmesi başlıklı 120. maddesine göre, davacı yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığı'nca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Buna karşılık dava harç yatırılmadan veya eksik harç ile açılmışsa 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30. maddesinde “muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 409. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır” şeklinde düzenleme mevcuttur. Buna göre eksik harcın tamamlanmaması durumunda dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi, kanunda belirtilen süre içerisinde eksik harcın tamamlanmaması durumunda ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği açıktır. Yargılama harçları kamu düzenine ilişkin olup, resen gözetilecektir.Somut olayda, davacı mirasçılar tarafından dava açılırken başvurma harcı ve dava değeri üzerinden nispi peşin karar ve ilam harcı yatırılmadığı anlaşılmakla, mahkemece yukarıda bahsedilen düzenlemeler gözetilmek suretiyle, harcın tamamlanması için davacılar vekiline süre verilerek alınması gerekirken başvurma harcı ve peşin karar harcının tamamlatılması gerekirken harç alınmadan yargılama devam olunarak davanın esası hakkınad karar verilmesi doğru olmamış, kararın kamu düzenine ilişkin resen gözetilen bu nedenle ortadan kaldırılması gerekmiştir.2. Kabule göre de, taraflar arasındaki ilişki, 6102 sy TTK.’nda düzenlenen sigorta sözleşmesinden kaynaklandığından ve bu tür sözleşmeler TTK.’nun 3. ve 4. maddeleri hükmü uyarınca, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, mutlak ticari işler kapsamında bulunduğundan, talep gibi avans faizine hükmedilmesi gerekirken, ilk derece mahkemesince yasal faize hükmolunması doğru görülmemiş, davacı vekilinin faiz türüne ilişkin istinaf itirazı haklı bulunmuştur. (bknz Yargıtay 4. HD'nin 2022/14884 esas- 2025/12959 karar sayılı, Yargıtay (Kapatılan) 17 HD'nin 16.05.2018 gün ve 2016/10978 E.-2018/5122 K. Sayılı emsal kararları). 3. Davalı vekilinin diğer istinaf itirazları ise; kararın kaldırılma sebep ve şekline göre şimdilik incelenmemiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-a-6. madde uyarınca kaldırılarak dosyanın mahkemesine iadesine, davalı vekilinin istinaf itirazlarının kararın kaldırılma sebep ve şekline göre şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacılar vekilinin istinaf itirazlarının ESASTAN KABULÜ ile; İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/09/2023 tarihli 2022/613 Esas ve 2023/643 Karar sayılı kararının HMK 353/1-a-6. maddesi gereğince ORTADAN KALDIRILMASINA,2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,3-Davalı vekilinin istinaf itirazlarının kararın kaldırılması sebep ve şekline göre şimdilik incelenmesine yer olmadığına,4-İSTİNAF AŞAMASINDA; taraflardan peşin alınan istinaf karar harcının talep halinde ilgili tarafa iadesine,5-İstinaf aşamasında taraflarca tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek nihai kararda ele alınmasına, 6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,7-Kararın taraflara tebliği, harç, teminat ve avans iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi. 10/06/2026