Elektrik üretim lisansı sahibinin, EPDK kararının idari işlemin geriye yürümezliği ilkesine aykırı uygulanan tüketim yönlü sistem kullanım bedeli indirimi alacağına ilişkin istirdat davası.
Özet: Davacı elektrik üretim lisansı sahibi, daha önce yararlandığı ve 17.09.2020 tarihli EPDK kararıyla tüketim yönlü uygulaması kaldırılıp Danıştayda kesinleşen %50 iletim sistemi kullanım bedeli teşvik indiriminin, davalı tarafından geriye dönük olarak 2018-2020 dönemi için haksızca talep edildiğini ve idari işlemin geriye yürümezliği ilkesini ihlal eden bu alacak faturasının geçersizliğini ileri sürerek istirdat davası açmıştır.
T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/845 Esas - 2025/570
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2024/845 KARAR NO : 2025/570BAŞKAN :...ÜYE ....ÜYE :....KATİP :...DAVACI : ..VEKİLLERİ : Av.... Av. ....DAVALI : ...VEKİLLERİ : Av..... Av. .... Av. ....DAVA : İstirdatDAVA TARİHİ : 05/12/2024KARAR TARİHİ : 17/09/2025KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 09/10/2025 Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili, müvekkilinin 17/04/2014 tarihi itibariyle EÜ/... numaralı elektrik üretim lisansı sahibi konumunda olduğunu, davalı ile 18/05/2015 tarihinde bağlantı anlaşması imzaladığını, bağlantı anlaşması ve Mülga 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa 09.07.2008 tarihli ve 5784 sayılı Kanun ile eklenen Geçici 14. maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin: " 31/12/2012 tarihine kadar ilk defa işletmeye girecek üretim ve otoprodüktör lisansı sahibi tüzel kişilere aşağıdaki teşvikler sağlanır. Üretim tesislerinin, işletmeye giriş tarihlerinden itibaren beş yıl süreyle iletim sistemi sistem kullanım bedellerinden yüzde elli indirim yapılır." hükmü uyarınca elektrik üretim lisansı sahibi olması nedeniyle sistem kullanım bedellerinde ilgili kanunun vermiş olduğu %50 indirim hakkından yararlandığını, bu madde hükmündeki teşvik sağlanmasına ilişkin sürenin ilk olarak 6446 sayılı Kanunun Geçici 4. maddesi ile 31/12/2015 tarihine kadar, daha sonra ise 14/12/2015 tarihli ve 2015/8317 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 31/12/2020 tarihine kadar uzatıldığını, davalı tarafından düzenlenen üretim ve tüketim yönlü iletim bedeli faturalarının sistem kullanım bedeli kalemlerinde %50 teşvik indirimi uygulamasından, ilgili maddelerin yürürlükte olduğu süre boyunca (17/09/2020 tarihine kadar) yararlandığını, EPDK tarafından 17/09/2020 tarihli ve ... sıra nolu Kurul Kararıyla tüketim yönlü sistem kullanımlarında uygulanan %50 indirimin kaldırıldığını, kararda "Elektrik Piyasası Dairesi Başkanlığının 15/09/2020 tarihli ve 52111265-38944 sayılı Başkanlık Makamına müzekkeresi çerçevesinde; 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun Geçici 4.üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sistem kullanım bedelleri üzerinden uygulanan indirim teşvikinin, sadece üretim tesislerinin veriş yönündeki sistem kullanım bedelleri üzerinden uygulanması gerektiğine, karar verilmiştir." denildiğini, bu karar üzerine davalı ... tarafından üretim tesisleri için 17/09/2020 tarihi itibarıyla düzenlenen iletim bedeli faturalarında sadece üretim yönlü sistem kullanım bedellerinde teşvik uygulandığını, tüketim yönlü sistem kullanım bedellerinin ise teşviksiz hesaplandığını, müvekkil şirketinde EPDK kararı sonrasında (17/9/2020 tarihinden itibaren) ilgili tüketime dair fatura bedellerini teşviksiz (%50 indirimsiz) olarak ödediğini, EPDK'nın almış olduğu kurul kararına karşı Elektrik Üreticileri Derneği tarafından Danıştay nezdinde dava açıldığını, Danıştay 13. Dairesi'nin 2021/3870 Esas-2022/3841 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiğini, anılan karara karşı Elektrik Üreticileri Derneği tarafından temyiz yoluna başvurulduğunu, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 18/12/2023 Tarihli 2023/206 Esas-2023/3148 Karar sayılı kararı ile temyiz isteminin reddine karar verilerek Danıştay 13. Daire kararının kesin olarak onandığını, EPDK Kurul kararının iptaline dair davanın kesinleşmesi üzerine, davalı tarafından 31/07/2024 tarihinde müvekkili şirket aleyhine "idari işlemin geriye yürümezliği ilkesi yok sayılarak" ... seri nolu, KDV dahil 3.448.065,80 TL bedelli dava konusu faturanın düzenlendiğini, ilgili faturada ödeme notu olarak; "17/09/2020 tarihli ve 9548 nolu EPDK Kurul Kararı kapsamında tüketim yönlü alacak işlemi" ibaresine yer verildiğini, yine davalı tarafından 31/07/2024 tarihinde müvekkili şirket kep adresine gönderilen yazıda: "İletim bedeli faturalarının sistem kullanım bedeli kaleminde %50 teşvik uygulaması konusunda EPDK tarafından 17/09/2020 tarihli ve 9548 karar sıra nolu Kurul Kararı alınmış olduğu, yazı ekinde yer alan Bilgi Notunda açıklandığı üzere, alınan bu karar ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 77., 78. ve 82. Maddeleri birlikte değerlendirildiğinde tüketim yönlü iletim bedeli faturalarında %50 indirim teşviği uygulanan üretim lisansı sahibi tesislere geriye dönük olarak alacak işlemi yapılması gerektiği tespit edildiği" belirtilerek ve idari işlemin geriye yürümezliği ilkesi yok sayılarak müvekkili şirket tesisinin Ocak 2018 - Ağustos 2020 dönemlerindeki tüketim yönlü iletim sistemi kullanımı için düzenlenen 3.481.707,07 TL tutarındaki alacak fatura bedelinin ödenmesinin talep edildiğini, davalı 17/09/2020 tarihli EPDK kararından önceki döneme dair Ocak 2018 - Ağustos 2020 ayları için yapmış olduğu %50 indirimi haksız ve hukuka aykırı olarak geri istediğini, fazlaya ilişkin dava ve alacak hakları saklı kalmak kaydıyla ihtirazı kayıtlı olarak dava konusu bedeli ödemek zorunda kaldığını, faturanın içeriğinin kabul edilmediğini, ticari defterlere işlenmediğini ve faturanın ihtirazi kayıtlı olarak ödeneceğinin Kahramanmaraş 4. Noterliği'nin 06/08/2024 tarihli ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya bildirildiğini, bu durumun haksız olduğunu ileri sürerek, anılan meblağın ödeme tarihi olan 15.08.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili, mülga ... sayılı Enerji Piyasası Kanunu'na 09/07/2008 tarihli ve ... sayılı Kanun ile eklenen Geçici 14. maddenin birinci fıkrasının (c ) bendinde; “31/12/2012 tarihine kadar ilk defa işletmeye girecek üretim ve otoprodüktör lisansı sahibi tüzel kişilere aşağıdaki teşvikler sağlanır: Üretim tesislerinin, işletmeye giriş tarihlerinden itibaren beş yıl süreyle iletim sistemi sistem kullanım bedellerinden yüzde elli indirim yapılır" hükmüne amir olduğunu, bu hüküm kapsamında 31/12/2012 tarihine kadar ilk defa işletmeye girecek üretim ve otoprodüktör lisansı sahibi tüzel kişilere, işletmeye giriş tarihlerinden itibaren beş yıl süre ile iletim sistemi sistem kullanım bedellerinden % 50 indirim yapılmaya başlandığını, 14/03/2013 tarihli .... sayılı Elektrik Piyasası Kanununun Arz Güvenliğinin Sağlanmasına Yönelik Düzenlemeler başlıklı Geçici 4. maddesinde “(1) Kısa dönemde gerekli arz kapasitesinin yeterli bir yedekle oluşturulması amacıyla, 31/12/2015 tarihine kadar ilk defa işletmeye girecek üretim lisansı sahibi tüzel kişilere ,aşağıdaki teşvikler sağlanır. Bu sürenin beş yıla kadar uzatılmasına Bakanlar Kurulu yetkilidir. a) Üretim tesislerinin, işletmeye giriş tarihlerinden itibaren beş yıl süreyle iletim sistemi sistem kullanım bedellerinden yüzde elli indirim yapılır.” hükmü ile ilk defa işletmeye girecek üretim lisansı sahibi kişilere teşvik sağlanmasına ilişkin sürenin 31/12/2015 tarihine kadar uzatıldığı ve Bakanlar kuruluna süre uzatımında yetkili olduğu hükmü eklendiğini, 14/12/2014 tarihinde ise 2015/8318 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı alınarak sürenin bir kez daha 31/12/2020 tarihine kadar uzatıldığını, kanun hükümleri kapsamında 09/07/2008 tarihinden sonra, ilk defa işletmeye giren üretim tesislerine iletim sistemini tüketim ve üretim yönlü kullanımlarına istinaden Teşekküllerince düzenlenen iletim bedeli faturaları hesaplanırken, hem tüketim hem de üretim yönlü sistem kullanım bedellerinde beş yıl süre ile teşvik uygulaması yapıldığını, aradan geçen süre zarfında uygulamaya bu şekilde devam edilirken EPDK’dan gelen 06/10/2020 tarihli ve 42138 sayılı yazıda Kanun kapsamında iletim sistemi sistem kullanım bedellerinde % 50 indirim yapılması uygulanmasına ilişkin olarak 17/09/2020 tarihli ve 9548 sayılı kurul kararında “… 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun Geçici 4.ncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sistem kullanım bedelleri üzerinden uygulanan indirim teşvikinin sadece üretim tesislerinin veriş yönündeki sistem kullanım bedelleri üzerinden uygulanmasına karar verilmiştir” denildiğini, bağlayıcı olan bu karar üzerine üretim tesisleri için Eylül 2020 tarihi itibariyle düzenlenen iletim faturalarında sadece üretim yönlü sistem kullanım bedellerinde teşvik uygulandığını, ...'ın ne geçmişe yönelik uygulamasını kaldırdığı ne de yeniden tesis ettiği bir idari işlem bulunmadığını, Kanun ile düzenlenen teşvik uygulamasının, davacı ile imzalanan sistem kullanım anlaşması gereği düzenlenen iletim bedeli faturalarına yansıtıldığını, önceden tesis edilen bir idari işlemin geri alınmasının söz konusu olmadığını, teşekkülleri ve tüm piyasa aktörleri açısından bağlayıcı nitelikteki EPDK Kurul kararına istinaden teşekkülleri tarafından teşvik indiriminden faydalananlar lehine sebepsiz zenginleşme sonucunu doğuracak şekilde hatalı uygulandığının Kurul kararı ile belirlendiğini, bu nedenle geçmiş dönemlerde tüketim yönlü olarak uygulanan teşvik nedeniyle Teşekkülleri aleyhine sebepsiz zenginleşen davacıya sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanılarak fatura düzenlendiğini, savunarak davanın reddini istemiştir. KANITLAR: ... tarafından düzenlenen dava konusu fatura, davacı tarafından gönderilen ihtarname ve ödeme dekontu örneği sunulmuştur.EPDK Kararı ile Danıştay kararları ibraz edilmiştir. Arabuluculuk anlaşamama tutanağı sunulmuştur. Nitelikli hesap bilirkişisi ve elektrik mühendisi bilirkişi kurulundan rapor alınmış, düzenlenen raporda; uyuşmazlığa konu davacıya ait üretim tesisi ile ilgili olarak; mülga . sayılı ve .. sayılı kanunlar kapsamında uygulanan iletim sistemi sistem kullanım bedellerine ilişkin % 50 teşvik indiriminin geriye dönük kısmen de olsa ortadan kaldırılmasına yönelik mevzuatta bir düzenleme veya idari işlem bulunmadığı, davalının dayandığı EPDK’nın 17/09/2020 tarihli kurul kararı yerleşik yüksek yargı kararları uyarınca geçmişe değil geleceğe yönelik uygulanabileceği ve düzenleme tarihinden itibaren sonuç doğuracağı, davalının dayanakları ile dava konusu faturanın, mülga ... sayılı ve .... sayılı Kanunlara, taraflar arasındaki sistem kullanım anlaşmasına ve teknik kriterlere uygun düşmediğinin değerlendirildiği, davacının dava konusu faturayı 15/08/2024 tarihinde ihtirazı kayıt koyarak ödediği ve davalıyı temerrüde düşürdüğü, davacının ödediği 3.448.065,80 TL bedeli temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte istirdatını talep edebileceği hususları görüş olarak bildirilmiştir. GEREKÇE: Dava, üretim lisansı ve bağlantı anlaşması uyarınca ödenen tutarın istirdadı istemine ilişkindir.Somut uyuşmazlıkta davacı şirketin elektrik üretim lisansı sahibi olduğu, davalı ile 18/05/2015 tarihinden itibaren bağlantı anlaşması imzaladığı, elektrik mevzuatı itibariyle sistem kullanım bedellerinde %50 indirim hakkından, başka bir ifadeyle teşvikten yararlandığı, bunun üretim ve tüketim yönlü iletim bedeli faturaların sistem kullanım bedeli faturalarına yansıtıldığı, 17/09/2020 tarihine kadar faturaların bu şekilde düzenlendiği, ödemelerde sorun olmadığı, EPDK'nın anılan tarihli kararı ile tüketim yönlü sistem kullanımlarında %50 teşvik uygulamasının kaldırıldığı, bu kararın iptali yönünde yasal yollara başvurulduğu, kararın iptal edilmediği, davalının 17/09/2020 tarihinden sonra tüketim yönlü sistem kullanım bedellerinin teşviksiz hesaplandığı, davalının, 31/07/2024 tarihli, '17/09/2020 tarihli ve 9548 nolu EPDK Kurul kapsamında tüketim yönlü alacak işlemi ' açıklamalı ve 3.448.065,80 TL tutarlı dava konusu faturayı tanzim ettiği, davacının önce ihtarla durumun hukuksuzluğunu bildirip, sonra ihtirazi kayıtla bu tutarı ödediği, sonra işbu davasını açtığı, davalının ise, işlemin yerinde olduğunu savunduğu hususları uyuşmazlık konusu değildir.Çekişme, taraflar arasında imzalanan üretim lisansı ve bağlantı anlaşması kapsamında, davalının elektrik mevzuatı ve sözleşmeye aykırı şekilde sistem kullanım bedeli teşvik indirimini doğru uygulayıp uygulamadığı, davacının Ocak 2018-Ağustos 2020 dönemi itibariyle tüketim yönlü teşvik indiriminden yararlanıp yararlanmayacağı, bu kapsamda davalı tarafından 31/07/2024 tarihinde düzenlenen ve davacı tarafından ihtirazi kayıtla ödenen fatura bedelinin istirdadının gerekip gerekmediği, yargı yolunun caiz olup olmadığı yönlerinde toplanmaktadır.Dava, tacirler arası elektik bağlantı sözleşmesinden kaynaklanan istirdat istemine ilişkin olup, uyuşmazlık sözleşmenin imzalanması sonrası kullanım bedelinden kaynaklandığından ve adli yargıda görülmesi gerektiğinden, davalının idari yargı yolu itirazına itibar edilmemiş ve davanın esası incelenmiştir.İddia, savunma, düzenlenen fatura, ödeme belgesi, keşide edilen ihtarname, sözleşme ve ekleri, EPDK kararları ve benimsenen bilirkişi raporu kapsamından, taraflar arasında elektrik bağlantı anlaşması bulunduğu, elektrik piyasası mevzuatına göre davacının, üretim ve tüketim yönlü teşvik indirim hakkının olduğu, davalı tarafından faturaların bu şekilde düzenlendiği, teşvik uygulamasının uzatıldığı, taraflar arasında bir uyuşmazlığın bulunmadığı, yetkili kurum EPDK'nın 17/09/2020 tarihli kararı ile tüketim yönlü sistem kullanımındaki teşvikin kaldırıldığı, bu kararın yargısal süreç sonrası kesinleştiği, davalının, geriye doğru olarak dava konusu faturayı düzenlediği, davacının ihtirazi kayıtla ödediği dosya kapsamıyla sabittir. Ancak, 17/09/2020 tarihli EPDK kararının geriye doğru uygulanmasını gerektirir yasal bir düzenleme mevcut değildir. Davalı uygulaması, kazanılmış hakları ihlal ettiği gibi idari kararların geriye yürümezliğini de ihlal edici niteliktedir. O halde, davacının davası subuta ermiş olup, ödediği tutarın davalıdan istirdadı gerekmektedir. Ancak, uyuşmazlık esas itibariyle taraflar arasındaki sistem kullanım anlaşmasından kaynaklıdır. Davacının ihtarizi kayıtla bu faturayı ödemesi veya öncesinde hukuksuz olduğunu davalıya bildirmesi, davalıyı kendiliğinden temerrüte düşürmeyecektir. Ayrıca, ödemeden sonra davalının temerrüte düşürülmesi gerekmektedir. Bu durum karşısında, davalının dava ile temerrüte düştüğü, uyuşmazlığın tacirler arası sözleşmeden kaynaklanması nedeniyle avans oranında temerrüt faizi talep edilmesinde yanlışlık olmadığı sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacının davasının kısmen kabulüne, 3.448.065,80 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans oranında temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 235.537,37 TL nispi karar ve ilam harcı için peşin alınan 58.884,35 TL'nin mahsubu ile bakiye 176.653,02 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, 3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına hesaplanan 419.845,26 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.600,00 TL giderin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,5-Davacı tarafça yapılan 58.884,35 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı, 115,00 TL posta gideri ile 10.000,00 TL bilirkişi gideri toplamı 69.426,95 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 17/09/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.Başkan ... e-imzalıdırÜye ... e-imzalıdırÜye ... e-imzalıdırKatip ... e-imzalıdır