Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin ölüm ve cismani zarar tazminatı davasında ihtiyati haciz ve geçici ödeme talebini reddeden ara karar istinafında, geçici ödeme talebine ilişkin istinafın usulden reddi.
Özet: Bölge Adliye Mahkemesi, ölümlü trafik kazası nedeniyle açılan tazminat davasında davacıların ihtiyati haciz ve geçici ödeme taleplerinin yerel mahkemece reddedilmesi üzerine yaptıkları istinaf başvurusunu incelemiş; geçici ödemenin bir ara karar niteliğinde olup doğrudan kanun yoluna tabi olmaması nedeniyle bu talebin reddine ilişkin karara yönelik istinaf başvurusunu usulden reddetmiş, ihtiyati haciz talebi için ise alacağın yaklaşık ispat koşuluyla kabul edilebileceği yönünde genel bir hukuki değerlendirme yapmıştır.
T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:.
T.C. BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A .... HUKUK DAİRESİ K A R A R DOSYA NO : .KARAR NO : .BAŞKAN : .ÜYE : .ÜYE : .KATİP : .İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ...ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : .KARAR NO : ----KARAR TARİHİ .İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ .DAVACILAR : .DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)B.A.M. KARAR TARİHİ : .KARAR YAZIM TARİHİ : . Davacılar tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sırasında mahal mahkemesince davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin ve geçici ödeme talebinin reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda:GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacılar vekili dava dilekçesinde, davaya konu kazaya karışan ... plakalı aracın hem ...numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile hem de 28953169 numaralı ... Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigortalanmış olduğunu, ... için şimdilik 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 1.000 TL sürücü koltuk ferdi kaza teminatı, 1.000.000 TL manevi tazminat; ... için şimdilik 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 1.000 TL sürücü koltuk ferdi kaza teminatı, 1.000.000 TL manevi tazminat; ... için şimdilik 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 1.000 TL sürücü koltuk ferdi kaza teminatı, 500.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işeyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, gerçek ve kesinleşmiş mevcut ağır bir zararın olması nedeniyle 2.506.000,00 TL'sından az olmamak kaydı ile uygun görülecek geçici ödeme kararı verilmesi ile davaya konu kaza neticesinde ödeme yükümlülüğü bulunan davalı adına kayıtlı taşınır taşınmaz mallarıyla üçüncü kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.Mahkemece davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin ve geçici ödeme talebinin reddine karar verilmiştir.Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde, ihtiyati haciz ile ön ödeme kararı verilmesinin şartlarının sağlandığını, emsal kararlar ve poliçede manevi tazminat klozunun bulunduğu göz önünde bulundurularak davalıya ait başkaca taşınır, taşınmaz mallarıyla üçüncü kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini, gerçek ve kesinleşmiş mevcut ağır bir zararın olması nedeniyle 2.506.000,00 TL'sından az olmamak kaydı ile geçici ödeme kararı verilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkemenin 27/10/2025 tarihli ara kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Talep , ölümlü trafik kazası sebebiyle açılan ihtiyati haciz istemine ilişkindir. Geçici ödeme, haksız fiil sebebiyle meydana gelen zararın karşılanması için açılan tazminat davalarında hükmedilen ve yargılama sonucunda hükmedilecek zarara mahsuben yapılan bir ön ödemedir. Ön ödeme geçici bir karardır. Bu geçici ödemenin miktarı, geçici ödemeler ne HMK.’da düzenlenmiş olan ihtiyati tedbir niteliğindedir, ne de İİK.’nda düzenlenmiş olan ihtiyati haciz niteliğindedir. Tam tersine, aynı ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz gibi ayrı bir geçici hukuki koruma türüdür. Çünkü HMK’nın 389. maddesi gereğince ihtiyati tedbir, sadece dava konusu uyuşmazlıklar hakkında verilebilen bir geçici hukuki koruma türüdür. Dava konusunun para alacağı olması halinde ise kural olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün değildir. (Kuru/Arslan/Yılmaz (Usul), s. 580-581; Pekcanıtez/Özekes/Atalay (Usul), s. 711- 713.)Geçici ödemelerin Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiş olan diğer geçici hukuki korumalardan biri olması sebebiyle, geçici ödeme kararları bir ara karar mahiyetindedir. Bu sebeple de mahkeme iş bu ara kararından yargılama sonuçlanmadan önce her zaman dönebilir. Çünkü mahkemenin vermiş olduğu ara kararlar ile kural olarak taraflardan birisi lehine herhangi bir usuli kazanılmış hak oluşmaz. Yine geçici ödeme ara kararı yargılamayı sona erdirmediği için bu karara karşı doğrudan kanun yoluna gidilmesi de mümkün değildir. Ancak asıl karar ile birlikte kanun yoluna gidilebilir. (Yargıtay 10. HD 19/01/2021 tarih ve 2020/8678 - 2021/412 sayılı ve 4. HD 05/03/2020 tarih ve 2020/289 2020/1134 sayılı ilam)Bu nedenlerle geçici ödeme talebinin reddine ilişkin karara yönelik istinaf başvurusunun usulden reddi gerekmiştir.İİK’nın 257. ve devamındaki maddelerde geçici hukuki koruma tedbirlerinden olan ihtiyati haciz müessesesi düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler uyarınca vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para borcunun alacaklısının borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilecektir. İhtiyati haciz talebinin kabul edilebilmesi için alacağın yargılamayı gerektirmemesi koşulu aranmayıp rehinle temin edilmemiş alacak hakkında yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmesi gerekli ve yeterlidir. Ayrıca İİK'nın 264. maddesi karşısında, ihtiyati haczi tamamlayan merasim çerçevesinde, her alacağın varlığı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri ibrazı gerekli ve yeterli olup, alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gerekenin alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulmasıdır. 2004 sayılı İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz talep edilebilmesinin koşulları belirtilmiş olup, buna göre ihtiyati haciz istenebilmesi için alacağın vadesinin gelmesi ve rehinle temin edilmemiş olması gereklidir. Bununla birlikte İİK.258.maddesi uyarınca alacaklının, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermesi gerekli olup, bu noktada yaklaşık ispat yeterlidir. İİK'nın 258.maddesi gereğince; alacaklı, alacağı ve ihtiyati haciz sebepleri konusunda mahkemeye kanaat getirici delilleri ibraz etmek zorunda olup, davacıların iddiaları ve bu amaçla ibraz ettiği delilleri birlikte değerlendirildiğinde, davalının ZMM ve kasko sigortası yapıldığı belirtilen sigorta şirketi olduğu, Kasko poliçesinde manevi tazminat klozunun bulunup bulunmadığı bu aşamada tespit edilemediği gibi, maddi tazminat bakımından da, davalı sigorta şirketinin poliçe limitinin tüketilip tüketilmediği, dolayısıyla sorumluluğunun bulunup bulunmadığı bu aşamada tespit edilemediğinden ihtiyati haciz isteminin reddine ilişkin ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacıların 27/10/2025 tarihli ara karara yönelik istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir. Geçici ödemeye yönelik istinaf başvurusu bakımından ise, müstakilen istinaf başvurusuna konu edilemeyeceğinden, bu taleple ilgili davacıların 27/10/2025 tarihli geçici ödeme istinaf isteminin usulden reddi gerekmiştir.6100 sayılı HMK 355. maddesi gereğince istinaf kanun yoluna başvuranın sıfatına ve istinaf konusu yapılan nedenlere ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, davacılar vekilinin geçici ödemeye yönelik talebinin usulden reddine ve davalı vekilinin ilk derece mahkemesinin 27/10/2025 tarihli ara kararına yönelik istinaf başvurusunun HMK 353/1.b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacılar vekilinin geçici ödeme kararına yönelik istinaf kanun yolu başvurusunun USULDEN REDDİNE,2-Bursa ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... esas sayılı ara kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından HMK 353/1-b.1 hükmü gereğince davacılar vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun ESASTAN REDDİNE,a)Davacılar adli yardımdan faydalandığından başvuru sırasında alınmayan 615,40-TL maktu istinaf karar ve ilam harcı ile istinaf başvuru harcının anılan davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına,3-Karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-İstinaf yargılama giderinin istinafa başvuran taraf üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 362/1-f. hükmü uyarınca kesin olmak üzere 31/12/2025 tarihinde oy birliği ile karar verilmiştirBaşkan ... ¸(e-imzalıdır) ...Üye ... ¸(e-imzalıdır) ...Üye ...¸(e-imzalıdır) ...Katip ...¸(e-imzalıdır)