Köy bazlı kuraklık verim sigortası poliçelerinden kaynaklanan tazminat davasında sigorta şirketinin hasar ödememe kararının hukuki değerlendirmesini içeren gerekçeli karar.
Özet: Bu tazminat davasında, davacı çiftçi, satın aldığı devlet destekli köy bazlı kuraklık verim sigortası poliçeleri kapsamında, hasat döneminde ürününden yeterli verim alamaması nedeniyle uğradığı zararın davalı sigorta şirketi tarafından ödenmediğini veya eksik ödendiğini iddia ederek tazminat talep etmektedir; davalı sigorta şirketi ise, poliçelerin köy bazlı olup ödemenin köy genelindeki ortalama verimin eşik verimin altına düşmesi halinde yapıldığını, bireysel taleplerin poliçe şartlarına aykırı olduğunu savunmakta, bilirkişi raporunda da köydeki tespit edilen verimin eşik verimin üzerinde olduğu belirtilmektedir.
T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/285 Esas - 2025/453
T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/285 EsasKARAR NO : 2025/453 HAKİM : ...KATİP : ...DAVACI : ... .....VEKİLİ : Av...DAVALI : ... ...VEKİLİ : Av. ...DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 07/12/2023KARAR TARİHİ : 01/07/2025KARAR YAZIM TARİHİ : 16/07/2025Mahkememize açılan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda birden fazla davacı için dava açılmış olmakla, her bir davacının farklı sigorta poliçelerinden kaynaklı talebi olmakla her bir davacı açısından dosya tefrik edilmiş olmakla, davacı ... ... için iş bu dosyadan yargılama yapılmıştır. DAVA:Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkili ... ..., davalı sigorta ile sözleşme yaparak .... sayılı poliçeler kapsamında ... sigortalandığını, hasat dönemi geldiğinde müvekkilinin hiç verim alamadığını, fakat, sigorta şirketince müvekkile bazı poliçeler kapsamında hiç ödeme yapılmadığı gibi, bazı poliçelerinde ise oldukça cüzi bir ödeme yapıldığını, müvekkilinin zararı sigorta şirketince karşılanmadığını, taraflarınca ticari dava şartı zorunlu arabuluculuk yöntemine başvurulmuş; ... Arabuluculuk Bürosu 2023/131224 Arabuluculuk Dosya Numarası sayılı dosya kapsamında taraflar anlaşma sağlayamadığını, bu sebeple müvekkili ... ... için fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak daha sonradan artırılmak üzere şimdilik 100 TL sigorta tazminatının davalı sigortadan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP :Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, dava konusu poliçeler tür bakımından "köy bazlı" düzenlendiğini, her yıl sigortalı ürünlerin bulunduğu köyde.... ile yapılan ortak çalışma sonucu belirlenmiş referans parsellerde ölçümler yapılmakta, ölçüm sonucu şayet o yıl köyde alınan verim eşik verimin altında ise köyde sigorta poliçesi yaptırmış olan tüm sigortalılara hasar tazminatı ödemesi yapılmakta, meydana gelen verim eşik verimin üstünde ise köyde herhangi bir "verim kaybı" yaşanmadığı için hiçbir sigortalıya ödeme yapılmadığını, müvekkili kurum sigortacı olduğunu, sigorta poliçe her iki taraf için de bağlayıcı olduğunu, köy bazlı düzenlenen ve şartları sigortalı tarafından kabul edilen poliçeye ilişkin bireysel talepte bulunulması poliçe maddeleri, genel şartlar ile tarife ve talimatlara aykırılık teşkil ettiğini, davacı tarafından iddialarına dayanak gösterilen İlçe Hasar Komisyonu tespitlerine itiraz ettiklerini, ... Odalarının ve İlçe Hasar Komisyonlarının ... ... kapsamında hasar inceleme yetkisi bulunmadığını, ayrıca, hangi ölçüm ve sayım tekniklerine dayanadığı belli olmayan, üstelik “ürünün piyasa satış değeri" gibi sigorta poliçesi teminatı kapsamında olmayan unsurlar üzerinden hesaplama yapılan tespitlerin hükme esas alınması poliçe şartlarına ve devlet destekli bitkisel ürün sigortası genel şartları ile tarife ve talimatlara aykırılık teşkil ettiğini, devlet destekli köy bazlı verim sigortası uygulaması poliçe, genel şartlar, tarife talimatlar ve sair mevzuat çerçevesinde, hukuka uygun ve mevcut durum olarak yapıldığını, referans parsellerin belirlenmesi ve verim tespit çalışmaları genel şartlar çerçevesinde mevzuata uygun olarak yapıldığını, genel şartlar ile tarife ve talimatlar ile birlikte poliçe bir bütün olup taraflar için bağlayıcı olduğunu, bu nedenlerle haksız davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : ... ... Havuz İşletmesi Anonim Şirketi'nden davacı ... ... arasında yapılan ... sayılı köy bazlı kuraklık verim sigorta poliçeleri ile ilgili yapılan hasar ödeme tutarlarına ilişkin belgeleri istenilerek dosyaya kazandırılmıştır. Bala İlçe ... ve Orman Müdürlüğünden 10.08.2023 tarih ve 2023/3 karar sayılı komisyon kararı istenilerek incelenmiş ve dosyaya kazandırılmıştır. Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında ziraat mühendisi ve sigortacı bilirkişisinden alınan 27/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, Davacı/sigortalı Dede ... ile Davalı Tarsim arasında, 01.01.2023 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe giren Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Genel Şartlar ile Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Tarife ve Talimatları hükümlerine göre, tanzim edilmiş ve taraflarca imzalanmış olan poliçeler ile, kuraklık, don, sıcak rüzgar, sıcak hava dalgası, aşırı nem, aşırı yağış risklerine karşı, kuru ... alanları için yapılabilen Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası ile sigortalanmış olan,a)-... İl'i Bala İlçesi Kesikköprü Erdemli köyünde Buğday bitkisi için Köy ort. verimi(kg/da.) 255 Köy eşik Verim (kg/da) : 204Tespit Edilen Verim (kg/da): 265Bilgilerinin de yer aldığı görülmüştür.2023 yılı köy bazlı kuraklık verim sigortası kapsamında belirlenen köy verim değeri(265 kg/da.) köy eşik verim değerinden(204 kg/da.) yüksek olduğundan Davacı 7171 ada 96 nolu parsel için hazırlatmış olduğu....ve 7171 ada 98 nolu parsel için hazırlatmış olduğu . nolu poliçeler için, tazminat haketmediği anlaşılmıştır, davacının tazminata esas verim kaybı bulunmadığını, b)-... İl'i Bala İlçesi Küçükcamili köyünde arpa bitkisi için Köy ort. verimi(kg/da.) 290 Köy eşik Verim (kg/da) : 232Tespit Edilen Verim (kg/da): 248Bilgilerinin de yer aldığı görülmüştür.2023 yılı köy bazlı kuraklık verim sigortası kapsamında belirlenen köy verim değeri(248 kg/da.) köy eşik verim değerinden(232 kg/da.) yüksek olduğundan Davacı 1002 ada 6 nolu parsel için hazırlatmış olduğu .... nolu poliçe için, tazminat hak etmediğinin anlaşıldığını, davacının tazminata esas verim kaybı bulunmadığını, c)-... İl'i Bala İlçesi Kesikköprü köyünde Arpa bitkisi için Poliçe no: .... Köy Eşik Verim (kg/da) : 232Tespit Edilen Verim (kg/da): 150Tazminata Esas Verim Kaybı (kg/da): 82Alan: 12,673 dekarÜrün Birim Fiyatı(TL/Kg) : 7,25 Köyün gerçekleşen verim değeri ortalaması(150 kg/da.), Köy eşik verim değerinin(232 kg/da.)altında olduğundan, Davacının tazminat hak ettiğinin anlaşıldığını, -7246 ada 18 nolu parselde 12,673 da. alanda ekili Tarm92 çeşidi Arpa bitkisi, 26.644,98 TL Sigorta bedeli, .... nolu poliçe için,Ürün için hakedilen tazminat miktarı(TL) : 82 x 7,25 x 12,673=7.534,10 TL, Dava dosyasında TARSİM tarafından yapılmış hasar ödeme tutarlarını gösterir belgeler bulunmadığından, hesapladığımız hasar tutarları ile ödenen hasar tutarları karşılaştırması/kontrolü yapılamadığı yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir. DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:Dava; Davalı Tarafından Tanzim Edilen Poliçeler Kapsamında Kuraklığa Bağlı Olarak Oluştuğu İddia Edilen Verim Kaybı, Hasar Zararının davalıdan Tahsili İçin Açılan Tazminat Davasıdır.Uyuşmazlık; davalı tarafından tanzim edilen köy bazlı bazlı kuraklık verim ... kapsamında davalı tarafından yeterli ödeme yapılıp yapılmadığı, davacının sigorta poliçesi kapsamında alacaklı olup olmadığı hususundadır. Tarafların imzalamış olduğu poliçeler ve 2023 yılında geçerli olan Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Genel Şartlar tarafları bağlayıcı nitelikte olup poliçe ve Genel Şartlar uyarınca; tazminat hesabında esas alınacak olan köyün gerçekleşen verim ortalamasının her yıl hasat döneminde ... ... Havuzu tarafından belirlenen referans parsellerde yapılan tespitler sonucunda belirleneceği, Devlet Destekli ... ... Sistemi uygulamalarında, tazminata esas risk inceleme ve hasar tespit işlemleri sadece ... ... Havuzu (TARSİM) tarafından görevlendirilen, ... ... Havuzu Eksperlik Eğitim Belgesine sahip ve Hazine ve Maliye Bakanlığı nezdindeki ... ... Havuzu Eksperlik Siciline kayıt yaptırmış, Eksperlik yetkisi ve belgesi olan eksperler tarafından yürütülebildiği, Devlet Destekli İlçe Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Genel Şartlarının A.3.2 maddesinin 2. Fıkrası hükmü gereği ... ... Havuzu adına görevlendirilen eksperlerin yaptığı tespitler dışında yapılacak verim tespitleri dikkate alınmadığı görülmüştür.İddia, savunma, sigorta poliçeleri, eksper raporları, hasar dosyaları, resmi makamlarca verilen yazı cevapları ve benimsenen bilirkişi kurulu raporları kapsamından, davacıya ait sigortalanmış olan parsellerden bir kısmında köyün gerçekleşen verim değer ortalaması köy eşik değerinin altında olduğundan tazminatı hak ettiği ve sigorta şirketince sunulan ödeme belgelerinden hak edilen tazminatın sigorta şirketince ödendiği ; bir kısım parseller için ise köyün gerçekleşen verim değer ortalaması köy eşik değerinin altında olmadığından tazminata hak kazanmadığı tespit edilmiş olup bilirkişiler Şule ... ve Mustafa Bilici tarafından tanzim edilen rapor denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmış olup, haksız açılan davanın reddine karar verilmiştir. Dava belirsiz alacak davası olarak açılmış olup, davanın reddine karar verilmekle istinaf yolu açık olarak verilmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;1.-Davanın REDDİNE,2.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3.-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.120,00 TL giderin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,4.-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına hesaplanan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,5.-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 6.-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/07/2025 Katip .... e-imzalıdır. Hakim .... e-imzalıdır. *Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.