raylı taşıma sistemi ve suni kayak tesisi yapımına ilişkin üretim sözleşmelerinin, yüklenicinin kusurlu ifası nedeniyle haklı feshi sonucu fazla ödenen bedellerin iadesi ile cezai şartın fesih halinde istenemeyeceğine dair temyiz incelemesi.

Raylı taşıma sistemi ve suni kayak tesisi yapımına ilişkin üretim sözleşmelerinin, yüklenicinin kusurlu ifası nedeniyle haklı feshi sonucu fazla ödenen bedellerin iadesi ile cezai şartın fesih halinde istenemeyeceğine dair temyiz incelemesi.

Özet: Taraflar arasındaki raylı taşıma sistemi ve suni kayak tesisi yapım işine ilişkin iki sözleşmenin yüklenici tarafından süresinde ve ayıpsız ifa edilmemesi üzerine davacı tarafından haklı nedenle feshedildiği kabul edilerek, ilk derece mahkemesi yükleniciye yapılan fazla ödemelerin ve işe başlanmayan sözleşme bedelinin iadesine, ayrıca cezai şart ödenmesine karar vermiş; bölge adliye mahkemesi ise sözleşme feshedildiğinden ifaya ekli cezai şartın talep edilemeyeceğine hükmederek bu kısmı reddetmiş, ancak diğer fazla ödeme iadelerini onamıştır.

6. Hukuk Dairesi 2025/66 E. , 2026/443 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2656 E., 2024/1738 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2019/325 E., 2022/1012 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında ............ Ormanı içerisinde bulunan .............. Park işletmesi bünyesinde kullanılmak üzere “Raylı Taşıma Sistemi ve Suni Kayak Tesisi" yapım işi için 23.11.2017 tarihli ...ve ...Üretim Sözleşmeleri imzaladığını, ...Üretim Sözleşmesi'nin 6. maddesi gereği 100.000 Euro'nun davalı yüklenici şirket hesabına yatırıldığını, sözleşmede 8 hafta içinde uygulama projelerinin hazırlanması, 16 hafta içinde araç uygulamalarının yapılması ve 28 hafta sonunda tesisin devreye girmesinin kararlaştırıldığını ancak davalı yüklenici 19 hafta sonunda sadece taslak rapor hazırlandığından 03.04.2018 tarihli ihtamame ile sözleşmenin feshedilerek masrafların iadesinin istendiğini, yine ...Üretim Sözleşmesi kapsamında davalı yüklenici işi süresinde yapmadığından proje bedelinin %01'lik cezai şart bedelinin ödenmesi gerektiğini, ...Üretim Sözleşmesi kapsamında 35.000 Euro ve 55.000,00 TL'nin davalı yüklenici şirket hesabına yatırıldığını, projenin 16 hafta içinde kullanıma hazır bir şekilde teslim edilmesi gerekirken verilen ek süreye rağmen iş bitirilemediğinden sözleşmenin feshedildiğini, imalâtı yapılan kısımların ise sözleşmeye aykırı yapıldığını, ayıplı işlere ilişkin tespitlerin Bursa 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/49 D.İş sayılı delil tespiti dosyasında belirlendiğini belirterek müvekkil şirket alacağının tespiti ile fazlaya ilişkin her türlü haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 20.000,00 TL alacağın sözleşme fesih tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah yoluyla talebini 538.142,20 TL’ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşme gereğince çalışmaların yürütüldüğünü, ...Üretim Sözleşmesi'nin 6. maddesi gereği 31.01.2018 tarihine kadar davacının ödemeleri tamamlaması gerektiği halde ödemelerin tamamlanmadığını, davacının edimlerini yerine getirmediğini, sözleşme konusu işlerin gecikme nedeninin proje değişikliklerinden kaynaklandığını, proje planına göre araç uygulamalarının başlatılarak tedarikçilere siparişlerin verildiğini ancak davacı tarafça kalan ödemeler yapılmadığından araç uygulamalarının beklediğini, delil tespit raporunu kabul etmediklerini, cari hesap gereği müvekkilinin alacaklı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 23.11.2017 tarihli ...Üretim Sözleşmesi ve ...Üretim Sözleşmelerinde işin teslim süresinin kararlaştırıldığı, işin süresinde ifa edilmemesi üzerine davacı tarafından gönderilen 03.04.2018 tarihli ihtarname ile sözleşmelerin fesih edildiğinin ihbar edildiği, bilirkişi raporuna göre davalı yüklenicinin ...Üretim Sözleşmesi gereğince işi %76,36 oranında tamamladığı, ...Üretim Sözleşmesi ile ilgili olarak ise henüz işe başlamadığından iş bitirme seviyesinin %0 olduğu, davalı yüklenicinin işi süresinde teslim edememesi ve yaptığı kısımların ayıplı olması nedeniyle davacı iş sahibinin sözleşmeyi feshinin haklı fesih olduğu, ...Üretim Sözleşmesi için davalı yükleniciye fazla ödenen 3.470,86 Euro (17.645,15 TL) iadesi gerektiği, ...Üretim Sözleşmesi kapsamında ise işe başlamadığından başta davalı yükleniciye ödenen 100.000 Euro (499.520,00 TL)'nun da iadesi gerektiği, yine davalı yüklenicinin ...Üretim Sözleşmesi'ne aykırı davranması nedeniyle %01 cezai şart bedeli olan 4.126,25 Euro (20.977,03 TL) ödemekle yükümlü olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ...Üretim Sözleşmesi kapsamında davalı yükleniciye fazla ödenen kısmın davacıya iadesi ile ...Üretim sözleşmesi kapsamında davalı yükleniciye ödenen 100.00,00 Euro'un iadesinin usul ve yasaya uygun olduğu, ancak ...Üretim Sözleşmesi kapsamında hükmedilen cezai şarta ilişkin dayanak madde içeriğinde, söz konusu cezai şartın ifaya ekli cezai şart olduğu, sözleşmenin feshi halinde istenemeyeceğinden cezai şart yönünden talebin reddi yerine kabulü hatalı olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile kaldırma kararı ve yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmesi sonucu düzenlenen son tutanakta davacının taleplerinin belirsiz olduğunu, dava konusu talep edilen hususların arabuluculuk esnasında görüşülmediğini, bilirkişi raporunun hükme elverişli olmadığını, keşif tarihinde Covit-19 nedeniyle suni kayak tesisinin kullanılamadığı, tesisin kullanıldığı tarihte yeninden keşif yapılması talep edilmesine rağmen Mahkemece taleplerinin reddine karar verildiğini, oysa ki tesisin ayıplı imal edilip edilmediğinin tesis çalışırken anlaşılabileceğini, müvekkil şirketin ray projesi için patent başvurusunu yaptığını, davacı tarafça yer teslimi yapılmadığı için uygulama yapılamadığını, ...Üretim sözleşmesine göre 31.01.2018 tarihine kadar davacının tüm ödemelerini yapmış olması gerektiğini, ancak davacının kararlaştırılan tarih ve vadelerde ödeme yapmadığını, proje detaylarının sunulma şartının bulunmadığını, projenin gecikme sebebinin davacının meskun mahalde ağaç kesmesinden dolayı kamuoyu tepkilerinden korkması ve sürekli proje dışı değişiklikler talep etmesinden kaynaklandığını, müvekkilinin cari hesap gereği alacaklı olduğunu, davacının ihtarname ve dava dilekçesinde ayıp iddiasında bulunulmadığını, davacının sorumluluğunda olan yan duvarlar ve ortadaki ağaçlardan tabla altına su girişi olması nedeniyle akıntı gerçekleştiğini, müvekkilinin suni kayak tesisi taahhüdü bulunmayıp yapılacak işin suni kayak altlığı işi olduğunu, ray projesinde ise projenin tamamlanarak patenti alındığını ancak yer teslimi yapılmadığı için projeye başlanılmadığını, sözleşmenin 12.3 maddesinde ‘Fesih tarihinden itibaren ödemeler durdurulur; ancak fesih tarihine kadar yapılmış ödemelerden fesih tarihine kadar yapılmış çalışmaların bedeli kadarı, fesih nedeni ne olursa olsun, iade edilemez.’ hükmü bulunduğundan davacının sözleşmenin feshine kadar yapılan ödemelerin talep edilemeyeceğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.