Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasında icra takibini durdurma amaçlı ihtiyati tedbirin kapsamının genişletilmesi talebinin istinaf incelemesi.
Özet: Davacılar, hisse devri protokolüne istinaden teminat senedi olarak düzenledikleri kambiyo senedi nedeniyle aleyhlerine başlatılan icra takibinde borçlu olmadıklarının tespiti amacıyla açtıkları menfi tespit davasında, icra dairesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde verilen ihtiyati tedbir kararının, tüm icra işlemlerini kapsayacak şekilde genişletilmesi talebinin ilk derece mahkemesince İİK 72/3 maddesi gerekçe gösterilerek reddedilmesi üzerine istinafa başvurmuşlardır; istinaf incelemesinde, davanın değeri dikkate alındığında ilk derece mahkemesi tarafından tek hakim yerine heyet tarafından bakılması gerektiği, bu durumun kamu düzenine aykırılık teşkil ettiği tespit edilmiştir.
T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No...
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ...HUKUK DAİRESİDOSYA NO : .KARAR NO : .T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R I.İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNUMARASI : .ARA KARAR TARİHİ : .DAVACILAR :.VEKİLİ : ..DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senedinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ : Davacılar vekili tarafından yukarıda belirtilen ara karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacılar vekili, 25/07/2024 tarihinde davalı ile imzalanan hisse devri protokolü kapsamında ileride doğabilecek yükümlülükleri teminat altına almak üzere davacılar tarafından teminat senedi düzenlendiğini, davalının protokol kapsamında senedi tahsil etme hakkına haiz olmamasına rağmen hukuka aykırı şekilde ... İcra Dairesinin ...sayılı icra dosyasında takibe koyduğunu ileri sürerek .... İcra Dairesinin ... sayılı icra dosyasında takibe konu senedin teminat senedi olması nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, takibin durdurulmasına yönelik teminatsız ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, 13/06/2025 tarihli ara karar ile her ne kadar davacı tarafça icra takibinin tedbiren durdurulması talep edilmiş ise de, İİK72/3 gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında icra takibinin durdurulmasına karar verilemeyeceği, ancak %15 teminatla icra dairesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilebileceği anlaşılmakla, davacının adli yardım talebinin de kabul edildiği hususu nazara alınarak teminatsız bir şekilde icra dairesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi şeklinde tedbir kararı verilmiştir. Davacılar vekili 17/06/2025 tarihli dilekçe ile icra müdürlüğü nezdinde devam eden haciz, muhafaza, satış ve kıymet takdiri işlemlerinin müvekkillerinin faaliyetlerini durma noktasına getirdiğini, ticari varlığı ve geleceğini ciddi şekilde tehlikeye soktuğunu, takibe konu senedin 25/07/2024 tarihli hisse devri protokolü kapsamında teminat amacıyla düzenlenmiş olup, alacağın varlığı hususunda ciddi hukuki ihtilaf bulunduğunu, mahkemenin takdir etmiş olduğu mevcut tedbir kararının, devam eden tüm icra işlemlerini kapsayacak şekilde genişletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece davacılar vekilinin talebine ilişkin olarak 23/06/2025 tarihli ara karar ile; İİK72/3 kapsamında yalnızca davacının borçlu olmadığını iddia ettiği, talep yönünden tedbir işlemi uygulanabileceği nitekim mahkemenin 13/06/2025 tarihli ara kararı ile bu yönde tedbir kararı verildiği, yasa gereği dava konusu olmayan icra takipleri için İİK 72/3 kapsamında da tedbir kararı verilemeyeceği gerekçesiyle davacının 16/06/2025 tarihli dilekçesi ile teminatsız tedbir kararının kapsamının genişletilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:İstinaf talebinde bulunan davacılar vekili, taleplerinin başka bir icra takibine ilişkin olmadığını, icra takibi devam ederken satış işlemleri de yapılabileceğinden tedbirin etkili olabilmesi için icra takibinde, satış işlemlerine de mani olacak şekilde daha önce verilen tedbir kararının genişletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE: HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde; Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit talebine ilişkin olup talep, takibin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, talebin reddine karar verilmiş olup davacılar vekilince karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmuştur. .... İcra Dairesinin ... sayılı icra dosyasında davalı tarafça davacılar aleyhine 7.500.000 TL bedelli, 25/07/2024 tanzim tarihli bonoya istinaden kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı anlaşılmaktadır. Davacı tarafça, söz konusu icra takibine konu bononun teminat bonosu olduğu ileri sürülerek menfi tespit talebinde bulunulmuştur.Mahkemece tek hakim tarafından, icra dairesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiği, davacı vekilince mahkemeden yeniden talepte bulunularak ihtiyati tedbir kararının tüm icra işlemlerini kapsayacak şekilde genişletilmesine karar verilmesinin talep edildiği, mahkemece yine tek hakimli olarak söz konusu talebin reddine karar verildiği görülmektedir. 5235 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 3. fıkrası gereğince, konusu parayla ölçülebilen davalarda asliye ticaret mahkemesi heyetinin görevinin belirlenmesindeki parasal sınır, 2025 yılı için 2.280.000,00 TL'dir. Bu durumda eldeki talebin asliye ticaret mahkemesi heyetince değerlendirilmesi gerekir. Eldeki davanın heyetçe görülmesi ve talep edilen ihtiyati tedbirin heyet tarafından incelenip karara bağlanması gerekirken tek hakim tarafından ihtiyati tedbir talebi hakkında karar verilmesi usul ve yasaya aykırı ise de, dava dosyasının yapılan incelemesinde mahkemece 10/12/2025 tarihli duruşmada heyetçe davanın usulden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. İİK'nın 72/4. maddesinde, menfi tespit davasında, davanın alacaklı lehine neticelenmesi halinde ihtiyati tedbir kararının kalkacağı düzenlenmiştir.Bu itibarla, mahkemece dava hakkında karar verilmiş olduğundan istinafa konu ara karara ilişkin davacılar vekilinin istinaf başvurusunun da konusuz kaldığı anlaşılmakla, karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-) Davacılar vekilinin ilk derece mahkemesinin 23/06/2025 tarihli ara kararına yönelik istinaf başvurusu konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,2-) Davacılar tarafından peşin olarak yatırılan 615,40 TL karar harcının istek halinde yatırana iadesine,3-) Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-) Dairemiz kararının ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın m. 362/1-f hükmü gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. Başkan ... ¸(e-imzalıdır) ...Üye ... ¸(e-imzalıdır) ...Üye ...¸(e-imzalıdır) ...Katip ...¸(e-imzalıdır)