ankara 7. asliye ticaret mahkemesinin, eser sözleşmesi kapsamında iş eksilişi nedeniyle yüklenicinin kar talebine ilişkin alacak davasında verdiği gerekçeli karar.

Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin, eser sözleşmesi kapsamında iş eksilişi nedeniyle yüklenicinin kar talebine ilişkin alacak davasında verdiği gerekçeli karar.

Özet: Davacı yüklenicinin, ihale ile aldığı inşaat işini sözleşme bedelinin %80inin altında bir bedelle tamamlaması üzerine, sözleşme maddeleri, yapım işleri genel şartnamesi ve ilgili kamu ihale mevzuatınca hak kazandığı, sözleşmenin %80i ile gerçekleşen iş tutarı arasındaki farkın %5i oranındaki yüklenici karının ödenmesi talebiyle açtığı alacak davasında, başlangıçta 50.000 TL talep ettiği alacağını ıslah dilekçesiyle 63.598 TLye yükselterek bu bedelin ihtar ve temerrüt tarihi olan 15/09/2021den itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmektedir.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: 2024/837 Esas - 2026/535 Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

T.C.

ANKARA

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/837

KARAR NO : 2026/535

...

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 25/11/2024

KARAR TARİHİ : 30/06/2026

G.K. YAZIM TARİHİ : 20/08/2026

Mahkememizde görülmekte olan Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak Davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

DAVA

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; davacının, davalı idare tarafından ihale edilen .... Yapım İşinin ihalesini kazanarak yapımını gerçekleştirmiş olduğu; işin sözleşme bedelinin 4.621.000,00.-TL olduğu ve bu rakama göre davacı tarafından sözleşme damga vergisi, ihale karar damga vergisi ve Kamu İhale Kurumu payının yatırıldığı; davacıya yapılan ve tamamlanan iş nedeniyle ödenen toplam bedelin 2.524.448,30.-TL olduğu ve bu şekilde işin, sözleşme bedelinin yaklaşık %55'i oranında tamamlanmış bulunduğu; davacının aldığı işin, sözleşme bedelinin tamamı ödenmeden, sözleşme bedelinin %80'inin altında bir bedelle tamamlanmış olduğu; taraflar arasındaki sözleşmenin 27. maddesi, sözleşmenin atıf yaptığı Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21. maddesi ve 4734 Sayılı Kanun'un 21. maddesi gereğince, sözleşme bedelinin %80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin %80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının %5'inin geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden yüklenici kârı olarak ödenmesi gerektiği; davacı tarafından, sözleşmenin 27. maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21. maddesi gereğince hak edilen %5 oranındaki yüklenici kârının alınması için talepte bulunulduğu ve arabuluculuk görüşmelerinin anlaşmazlıkla sonuçlandığı; dava konusu işin tamamlanarak geçici kabulü ve kesin kabulünün yapıldığı ve hâlen sorunsuz çalışmakta olduğu; iş eksilişi olması hâlinde geçerli hükümlerin taraflar arasındaki sözleşmenin 27. maddesinde düzenlenmiş bulunduğu ve anılan maddenin "...Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesine ilişkin hususlarda yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır..." şeklinde olduğu; sözleşmenin atıf yaptığı Yapım İşleri Genel Şartnamesinin iş eksilişini düzenleyen 21/5. maddesinin "...Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir..." şeklinde bulunduğu; iş eksilişi durumunda yüklenici kârının ödeneceğine dair diğer bir yasal düzenlemenin 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 24. maddesi olduğu; ilgili tüm mevzuat düzenlemelerinde, işin sözleşme bedelinin %80'inin altında bir bedelle tamamlanması hâlinde, gerçekleşen iş ile %80 arasındaki farkın %5'inin yüklenici kârı olarak yükleniciye geçici kabul tarihindeki fiyatlarla ödenmesi gerektiğinin düzenlendiği; beyan edilmiş olup; davanın kabulüne; davacının yükleniminde olan....İhale Kayıt Numaralı .... İnşaatı Yapım İşinin sözleşme bedelinin %80'inin altında tamamlanması nedeniyle, sözleşmenin 27. maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21. maddesi gereğince, sözleşme gereğince ödenen bedel ile sözleşmenin %80'i arasındaki farkın yüklenici kârı olan %5'inin katsayı güncellemeleri ile hesaplanarak, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00.-TL'sinin (belirsiz alacak, gerçek bedel belli olduğunda artırılmak üzere) geçici kabul tarihinden itibaren hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte tazminine ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından sunulan 09/05/2026 tarihli ıslah dilekçesi kapsamında ise özetle; bilirkişi raporu sonrasında, belirsiz alacak niteliğinde olan alacağa ilişkin dava değerini kısmen ıslah etme ihtiyacının hasıl olduğu ve dava değerinin 13.598,00.-TL artırılarak 63.598,00.-TL'ye ıslah edildiği; beyan edilmiş olup; dava değerinin 13.598,00.-TL artırılarak 63.598,00.-TL'ye ıslah edildiğinin kabulüne; davanın kabulüne; 63.598,00.-TL'nin ihtar ve temerrüt tarihi olan 15/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine; yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

CEVAP

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; davalı Banka tarafından müşterek kontrollük esasına göre kredilendirilen ... kapsamında davalı ...'e 4.621.000,00.-TL sözleşme bedeli üzerinden ihale edildiği ve 12/03/2019 tarihinde sözleşmesinin imzalandığı; işin yer tesliminin 19/03/2019 tarihinde davalı Bankanın ... yetkililerinin katılımı ile gerçekleştirildiği; sözleşmesine göre işin süresinin 280 gün olduğu ve onaylı iş programına göre işin son bitiş tarihinin 23/12/2019 bulunduğu; anılan işin devamı sırasında, sözleşme kapsamında bulunan muhtelif hatların ....tarafından döşenmiş olması sebebiyle iş eksilişi oluştuğu; mahal listesinde yer alan hatlardan ....tarafından yapılmamış olanların yüklenici tarafından tamamlandığı ve işte nakdi gerçekleşmenin ancak %54,63 olabildiği; yapımı tamamlanan işin geçici kabulünün 06/03/2020 tarihinde, kesin kabulünün ise 13/01/2021 tarihinde davalı .... Esas sayılı müzekkeresi ile .... Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşine ilişkin istenilen belgelerin tümünün cevap dilekçesi ekinde sunulduğu; beyan edilmiş olup; haksız ve mesnetsiz olarak açılmış olan davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

DELİLLER

1. ....Arabuluculuk Sayılı Arabuluculuk Dosyası.

2. Davacı .... Tarafından Düzenlenen 20/12/2018 Tarihli Birim Fiyat Teklif Mektubu ve Birim Fiyat Teklif Cetveli.

3. Taraflar Arasında 12/03/2019 Tarihinde Akdedilen .... Yapım İşine Ait Sözleşme.

4..... Yapım İşinde Uygulanacak İdari Şartname.

5. Sözleşmenin Eki Niteliğindeki Yapım İşleri Genel Şartnamesi.

6...... Altyapı Uygulama Dairesi Başkanlığının 26/03/2019 Tarihli ve 27165 Sayılı Yazısı Kapsamında Gönderilen 19/03/2019 Tarihli Yer Teslim Tutanağı.

7.....Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşine Ait 1 ilâ 6 Numaralı Hakediş Raporları.

8. Yapı Denetim Görevlileri Tarafından Düzenlenen 12/02/2020 Tarihli Geçici Kabul Teklif Belgesi.

9. Geçici Kabul Komisyonu Tarafından Düzenlenen ve 12/03/2020 Tarihinde Onaylanan 06/03/2020 Tarihli Geçici Kabul Tutanağı.

10...... Altyapı Uygulama Dairesi Başkanlığının "Geçici Kabul Tutanaklarının Onaylandığı" Hususundaki 12/03/2020 Tarihli ve 24831 Sayılı Yazısı.

11. Yapı Denetim Görevlileri Tarafından Düzenlenen 22/12/2020 Tarihli Kesin Kabul Teklif Belgesi.

12. Kesin Kabul Komisyonu Tarafından Düzenlenen ve 20/01/2021 Tarihinde Onaylanan 13/01/2021 Tarihli Kesin Kabul Tutanağı.

13...... Altyapı Uygulama Dairesi Başkanlığının "Kesin Kabul Tutanaklarının Onaylandığı" Hususundaki 20/01/2021 Tarihli ve 5025 Sayılı Yazısı.

14. 30/07/2021 Tarihinde Düzenlenen ve 02/08/2021 Tarihinde .... Tarafından Onaylanan 7 (Kesin) Numaralı Kesin Hakediş Raporu ile Hakediş İcmali.

15..... 02/08/2021 Tarihli ve 63320 Sayılı Kesin Hesabın Onaylanması ve Kesin Teminatın İadesine İlişkin Yazısı.

16. Davacı Tarafından Davalı ....Sunulan ve 15/09/2021 Tarihinde Kayda Alınan .... Sayılı Yüklenici Kârının Ödenmesi Talepli Yazı.

17..... "Talep Edilen Yüklenici Kârının Ödenme İmkânının Bulunmadığı" Hususundaki 21/09/2021 Tarihli ve .... Sayılı Cevabi Yazısı.

18. .... Sicil Numarasında Kayıtlı ve Faal Olduğunu Gösterir Firma Genel Bilgileri Belgesi.

20. .... Birinci Sınıf Tacir Olduğunu ve Bilanço Usulüne Göre Defter Tuttuğunu Bildirir Yazı ile Sicil Bilgileri ve Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi.

21..... Sayılı ve 17/03/2025 Tarihli ve 157415 Sayılı Yazıları Kapsamında Bildirilen, Davacının Ortağı Bulunduğu Adi Ortaklıklara ve İş Ortaklığına İlişkin Mükellefiyet Kayıtları.

24..... Mükellefiyet Bilgileri.

25..... 11/03/2025 Tarihli ve .... Sayılı Yazısı ile .... 12/03/2025 Tarihli ve 33561 Sayılı Yazısı Kapsamında Bildirilen Mükellefiyet ve Ortaklık Bilgileri.

26. Yalova Defterdarlığı .... 16/04/2025 Tarihli ve 13257 Sayılı Yazısı Kapsamında Bildirilen İş Ortaklığı Bilgileri.

27. Davacı ve Davalı Tarafın Ticari Defter ve Kayıtları.

28. Serbest Muhasebeci Mali Müşavir .... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... Tarafından Düzenlenen 26/05/2025 Tarihli Bilirkişi Kurulu Raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

a) DAVA KONUSU UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ :

Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davacı .... yönelik açılan, Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak Davası olduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasında; "dava konusu ... Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi hususunda 12/03/2019 tarihinde ve 4.621.000,00.-TL bedelle eser sözleşmesi akdedilmiş olduğu; anılan işin devamı sırasında iş eksilişi meydana geldiği; işin sözleşme fiyatlarıyla 2.524.448,30.-TL tutarında imalat yapılmak suretiyle ve %54,63 nakdi gerçekleşme oranıyla tamamlandığı; işin geçici kabulünün 06/03/2020, kesin kabulünün ise 13/01/2021 tarihinde yapıldığı; işe ilişkin kesin hesabın 30/07/2021 tarihinde hazırlandığı ve yüklenici tarafından itiraz kaydı düşülmeksizin imzalandığı; işe ait kesin teminatın yükleniciye iade edildiği ve iş kapsamında düzenlenen hakediş raporlarında hesaplanan alacakların davalı tarafından ödendiği" hususlarında, herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu doğrultuda uyuşmazlığın konusunun; dava konusu işin sözleşme bedelinin %80'inden daha düşük bir bedelle tamamlanmış olması nedeniyle davacı yüklenici lehine yüklenici kârı alacağının doğup doğmadığı; kesin hesabın itiraz kaydı düşülmeksizin imzalanmış olmasının ve kesin teminatın iade edilmiş bulunmasının, anılan alacağın talep edilmesine engel teşkil edip etmediği; anılan alacağın doğduğunun tespiti hâlinde miktarı; dava konusu alacaktan davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve dava konusu alacağa uygulanacak faizin türü ile faizin işlemeye başlayacağı tarihinin tespiti hususlarından ibaret olduğu anlaşılmıştır.

b) DAVA ŞARTLARI VE İLK İTİRAZLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ :

Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle "dava şartlarının mevcut bulunup bulunmadığı" hususunda yapılan incelemede; 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi uyarınca taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmelerinin, usulüne uygun olarak gerçekleştirilmiş bulunduğu ve 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. maddesi kapsamında belirtilen dava şartlarında da eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında "yetki" veya "tahkim" ilk itirazlarında bulunulmadığı anlaşılmakla, bu hususta Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır.

c) DAVA KONUSU UYUŞMAZLIĞIN İRDELENMESİ :

Mahkememiz nezdinde ikame olunan dava kapsamında; davacının yükleniminde bulunan 2018/577383 İhale Kayıt Numaralı ....Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşinin, sözleşme bedeli olan 4.621.000,00.-TL'nin %80'inin altında kalmak suretiyle ve %54,63 nakdi gerçekleşmeyle 2.524.448,30.-TL olarak tamamlandığı; bu doğrultuda taraflar arasındaki sözleşmenin 27. maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21. maddesi uyarınca, sözleşme bedelinin %80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yapılan işin tutarı arasındaki farkın %5'i oranında yüklenici kârı talep etme hakkının doğduğu; 09/05/2026 tarihli ıslah dilekçesi ile birlikte toplam 63.598,00.-TL alacağın, temerrüt tarihi olan 15/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında ise özetle; dava konusu işin devamı sırasında, sözleşme kapsamında bulunan muhtelif hatların.... Genel Müdürlüğü tarafından döşenmiş olması sebebiyle iş eksilişi oluştuğu ve işte nakdi gerçekleşmenin ancak %54,63 olabildiği; yapımı tamamlanan işin geçici kabulünün 06/03/2020, kesin kabulünün ise 13/01/2021 tarihinde yapıldığı; 30/07/2021 tarihinde hazırlanan kesin hesabın yüklenici tarafından hiçbir itiraz kaydı düşülmeksizin kabul edilip imzalandığı, 02/08/2021 tarihinde .... tarafından onaylandığı ve kesin teminatın da iade edildiği; bu doğrultuda davalı Bankanın işlemlerinin hukuka uygun bulunduğu hususlarını beyanla; davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

c.1) Bilirkişi İncelemeleri :

i. Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi.... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... ... Tarafından Düzenlenen 26/05/2025 Tarihli Bilirkişi Kurulu Raporu :

Anılan 26/05/2025 tarihli bilirkişi kurulu raporu kapsamında; davacı ile davalının 2019 ve 2020 yıllarında, yasal defter ve kayıtlarını 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ile vergi mevzuatında belirlenen usul ve kayıt sistemine uygun olarak tutmuş oldukları ve ticari defterlerin tasdik işlemlerinin yasal usul ve esaslara uygun bulunduğu; her iki tarafın da anılan dönemde elektronik defter tuttuğu ve Ocak ayına ait e-defter beratlarının açılış tasdiki, Aralık ayına ait e-defter beratlarının ise kapanış tasdiki olarak süreleri içerisinde berata bağlandığı; davacı tarafın ticari defter kayıtlarında davalı ile olan ilişkilerin 120 — Alıcılar ana hesabı altındaki 120.98 — İller Bankası A.Ş. alt hesabında, davalı tarafın ticari defter kayıtlarında ise davacı ile olan ilişkilerin 398800 — Adnan Gökalp alt hesabında takip edildiği; her iki tarafın hesap ekstreleri uyarınca davacının dava tarihi itibariyle davalıdan alacaklı veya davalıya borçlu olmadığı ve tarafların ticari defter kayıtlarının birbirleriyle uyumlu bulunduğu; taraflar arasında 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu anlamında yazılı bir cari hesap anlaşması bulunmadığı; dosya kapsamında borç ikrarına ilişkin belge yönünden yapılan incelemede de tarafların ticari defter kayıtlarının birbiriyle uyumlu olduğunun anlaşıldığı; taraflar arasında 12/03/2019 tarihinde kurulan sözleşmenin 6.1. maddesi uyarınca birim fiyat sözleşme olduğu ve 4.621.000,00.-TL bedel üzerinden akdedildiği; sözleşmenin 8.2. maddesi uyarınca ihale dokümanını oluşturan belgeler arasında birinci sırada Yapım İşleri Genel Şartnamesinin yer aldığı; sözleşmenin 27. maddesinde, sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesine ilişkin hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin uygulanacağının düzenlendiği; taraflar arasında kurulan sözleşme kapsamında 7 adet hakediş düzenlendiği ve işin bitim tarihi olan 23/12/2019 tarihine kadar yapılan işlere ait olmak üzere 30/07/2021 tarihinde düzenlenen 7 (Kesin) numaralı hakedişe göre, sözleşme birim fiyatlarıyla yapılan işin toplam bedelinin 2.524.448,30.-TL olduğu; kesin hakedişin 03/08/2021 tarihinde davalı Kurumun Bölge Müdürlüğü tarafından onaylandığı (Bilirkişi Raporunun ilgili bölümünde maddi bir hata tespit edilmiş olup; belgenin kendi verileriyle yapılan doğru değerlendirme sonucunda bu tarihin 02/08/2021 olması gerektiği anlaşılmıştır. Bu nedenle gerekçeli kararın ilgili bölümlerinde 02/08/2021 tarihi esas alınmıştır); ...... Genel Müdürlüğü tarafından teşkil edilen Geçici Kabul Heyeti tarafından 06/03/2020 tarihinde işyerine gidilerek, 23/12/2019 tarihi itibar edilmek suretiyle geçici kabulün yapıldığı ve geçici kabul tutanağının 12/03/2020 tarihinde yetkilisi tarafından onaylanmak suretiyle geçerlik kazandığı; aynı şekilde teşkil edilen Kesin Kabul Heyeti tarafından 13/01/2021 tarihinde işyerine gidilerek kesin kabulün yapıldığı ve kesin kabul tutanağının 20/01/2021 tarihinde yetkilisi tarafından onaylanmak suretiyle geçerlik kazandığı; yapılan işin fiziki gerçekleşme oranının %100 olmasına rağmen, sözleşme bedeline nazaran parasal gerçekleşme oranının 2.524.448,30 / 4.621.000,00 işlemi uyarınca %54,63 seviyesinde kaldığı ve bu suretle işin, yasa, sözleşme ve şartnamede belirlenen %80 oranından daha düşük bir bedelle tamamlandığı; taraflar arasındaki sözleşmenin birinci sıradaki eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 40/9. maddesinde kesin hesaba itirazların ne şekilde yapılacağının kararlaştırıldığı ve anılan hükmün 39. maddedeki usullere atıf yaptığı; atıf yapılan hükmün Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 39/4-e maddesi olduğu ve geçici hakedişlere itiraz usulünü düzenleyen bu hükmün yürütülmesinin,... İdari Dava Daireleri Kurulunun 09/12/2021 tarihli ve ....Karar sayılı kararı ile iptal edilmesinin, iptal kararından önce taraflar tarafından imzalanmış olan sözleşmeye ve dolayısıyla eldeki davaya etkisi bulunmadığının belirtildiği; anılan Hukuk Genel Kurulu kararı göz önünde bulundurulduğunda, .... İdari Dava Daireleri Kurulunun yürütmeyi durdurmaya ilişkin kararının da taraflar arasında imzalanan sözleşmeye ve sözleşmenin eki niteliğindeki Yapım İşleri Genel Şartnamesine bir etkisi bulunmadığının değerlendirildiği ve bu hususta hukuki değerlendirme ile nihai takdirin Mahkememize ait olduğu; diğer taraftan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 40. maddesinde kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesine ilişkin esasların belirlenmiş olduğu, davacı yüklenici tarafından kesin hesabın hazırlanması sırasında dava konusu alacak talebine ilişkin itirazlarını davalı idareye bildirme zorunluluğu bulunmadığının değerlendirildiği ve bu hususta da hukuki değerlendirme ile nihai takdirin Mahkememize ait bulunduğu; 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 24. maddesi, taraflar arasındaki sözleşmenin 27. maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21/5. maddesi uyarınca; sözleşme bedelinin %80'i olan 3.696.800,00.-TL ile sözleşme fiyatlarıyla yapılan işin tutarı olan 2.524.448,30.-TL arasındaki 1.172.351,70.-TL bedel farkının %5'inin 58.617,58.-TL olarak hesaplandığı; anılan tutarın geçici kabul tarihi itibariyle güncellenmesinde, güncelleme katsayısının geçici kabul tarihi Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksinin (468,69) sözleşme tarihi Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksine (431,98) bölünmesi suretiyle 1,0849 olarak gösterildiği ve güncellenmiş tutarın 63.598,95.-TL olarak hesaplandığı (Bilirkişi Raporunun işbu bölümünde maddi bir hata tespit edilmiş olup; belgenin kendi verileriyle yapılan doğru hesaplama sonucunda bu oranın 1,084981 olması gerektiği ve rapordaki güncellenmiş tutarın da işbu oran üzerinden hesaplanmış bulunduğu anlaşılmakla; gerekçeli kararı ilgili bölümlerinde 1,084981 oranı esas alınmıştır); taraflar arasında kurulan sözleşme kapsamında yapılan işlere ilişkin olarak düzenlenmiş hakediş raporlarında hesap edilen davacı alacaklarının davalı tarafından ödenmiş olduğu ve bu konuda taraflar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmadığı; taraflar arasında kurulan sözleşmede herhangi bir akdi faiz oranı belirlenmediği ve bu bakımdan akdi faiz talebinin sözleşmeye aykırılık teşkil edeceği; sözleşmenin ödeme yeri ve şartları başlıklı 11. maddesine göre, hakedişin düzenlenmesinden sonra otuz gün içinde tahakkuka bağlanan yüklenici alacağının on beş gün içerisinde ödenmesi kararlaştırılmış ise de, hakedişin işverene verilmesinden itibaren belirli bir süre içinde ödeme yapılacağına ilişkin düzenlemelerin belli ve kesin bir ödeme gününü değil, alacağın muaccel ve istenebilir hâle geldiği zamanı gösterdiği; sözleşmede ödeme için öngörülen sürenin kesin vadeye bağlanmamış olması hâlinde bu sürenin geçmiş olmasının borçluyu kendiliğinden temerrüde düşürmeyeceği ve borçlunun temerrüdü için ayrıca alacaklının ödeme ihtarında bulunması gerektiği; 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusunun alacaklının ihtarıyla temerrüde düşeceği; dosya kapsamında davacı tarafından davalıya gönderilen ve 15/09/2021 tarihinde .... kaydına alınan.... sayılı yazı ile, sözleşme bedeli 4.621.000,00.-TL olan işin kesin hakediş itibariyle 2.524.448,30.-TL olarak tamamlandığı belirtilerek, Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve sözleşmenin ilgili maddeleri gereği 58.617,58.-TL ile geçici kabul tarihindeki fiyat farkının ödenmesinin talep edildiği; dosya kapsamında davacı tarafından davalıya gönderilen başkaca bir ihtarnameye rastlanmadığı; borçlanılan edimin ifası talebini içerir 15/09/2021 tarihli talep yazısının açık, kesin ve 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 117. maddesi hükmü uyarınca temerrüt ihtarı niteliğinde olduğunun Mahkememizce kabulü hâlinde, temerrüdün anılan talep yazısının kayda alındığı 15/09/2021 tarihinde gerçekleştiği; davalının 15/09/2021 tarihinde temerrüde düşmüş olduğunun Mahkememizce kabulü hâlinde ticari işlerde uygulanacak temerrüt faiz oranlarının 01/01/2021-31/12/2021 dönemi için %16,75, 01/01/2022-31/12/2022 dönemi için %15,75 ve 01/01/2023-30/06/2023 dönemi için %10,75 olduğu hususları rapor edilmiştir.

26/05/2025 tarihli bilirkişi raporuna yönelik olarak; davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna yönelik itiraz sunulmadığı; davalı vekili tarafından ise bila tarihli dilekçe kapsamında "yapımı tamamlanan Yenipazar (Aydın) Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşinin geçici kabulünün 06/03/2020, kesin kabulünün ise 13/01/2021 tarihinde sorunsuz ve itirazsız olarak yapıldığı; 30/07/2021 tarihinde hazırlanarak yüklenici tarafından da hiçbir itiraz kaydı düşülmeksizin kabul edilip imzalanan kesin hesabın 02/08/2021 tarihinde Bölge Müdürlüğü tarafından onaylandığı ve işe ait kesin teminatın da yükleniciye iade edildiği; kesin hesabı onaylanan ve kesin teminat iadesi de yapılmış olan işte, davacı tarafın talebinin herhangi bir itiraz kaydı bulunmadığından ödeme imkânının bulunmadığının bildirildiği; Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 40/9. maddesi uyarınca, kesin hesapların idareye tesliminden sonra idare tarafından incelenmesi sırasında yapılabilecek değişikliklere yüklenicinin bir itirazı olması hâlinde, itiraz yerlerini de açık seçik belirtmek suretiyle karşı görüşlerini ve dayandığı gerekçeleri dilekçe ile idareye bildirmesi gerektiği; yüklenicinin bu hususta kesin hesap sonrasında herhangi bir itirazını içeren dilekçe sunmadığı; bilirkişi tarafından, kesin hesabın hazırlanması sırasında dava konusu alacak talebine ilişkin itirazların idareye bildirilmesi zorunluluğu bulunmadığı yönünde değerlendirme yapılmakla birlikte takdirin Mahkemeye bırakıldığı; Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin geçici hakedişlere itiraz prosedürünü düzenleyen 42/a maddesinde yer alan hükmün iptal edilmesinin, taraflar tarafından iptal işleminden önce imzalanmış olan sözleşmeye etkisinin bulunmasının hakkaniyete aykırı olacağı; bu nedenle bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın hukuka aykırı bulunduğu; raporun, huzurdaki davanın çözümüne yarar nitelikte olmadığı ve itirazları karşılar mahiyette rapor tanzim edilebilmesi için dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine tevdii gerektiği" gerekçeleriyle itiraz edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce, anılan bilirkişi raporuna yönelik itirazlara yönelik yapılan değerlendirmede; davalı vekili tarafından, kesin hesabın itiraz kaydı düşülmeksizin imzalanmış olması ve kesin hesap sonrasında davalıya itiraz dilekçesi sunulmamış bulunması nedeniyle dava konusu alacağın talep edilemeyeceği hususunda sunulan itiraz beyanlarının, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 40/9. maddesinin, yalnızca "kesin hesapların idareye tesliminden sonra idarece incelenmesi sırasında yapılabilecek değişikliklere" yönelik itirazları düzenlemesi ve dava konusu alacağın bir kesin hesap kalemi olmayıp, 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 24. maddesi ile Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21/5. maddesinden doğan ve geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ayrıca hesaplanması gereken bağımsız bir kanuni alacak bulunması nedeniyle anılan hükmün dava konusu alacağa uygulanabilir olmaması; nitekim davacının, kesin hesabın onaylanmasının ardından 15/09/2021 tarihli yazı ile dava konusu alacağı davalıdan yazılı olarak talep etmiş bulunması ve bu talebin davalı tarafından 21/09/2021 tarihli yazı ile esastan cevaplandırılmış olması nedenleriyle yerinde olmadığı; davalı vekili tarafından, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42/a maddesine ilişkin iptal kararının geçmişe etkili uygulanamayacağı hususunda sunulan itiraz beyanlarının, dava konusu uyuşmazlıkta uygulanacak şartnamenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi değil Yapım İşleri Genel Şartnamesi olması, anılan iptal kararının ve buna ilişkin içtihatların geçici hakedişlere itiraz usulüne münhasır bulunması ve dava konusu alacağın geçici hakedişlere itiraz meselesinden değil iş eksilişinden doğması nedeniyle, iptal kararının geçmişe etkili olup olmadığı tartışmasının esasa müessir nitelikte bulunmaması; ayrıca anılan itirazın, bilirkişi kurulunun kesin hesaba itiraz zorunluluğu bulunmadığı yönündeki değerlendirmesiyle de bağdaşmaması nedenleriyle yerinde olmadığı; davalı vekili tarafından, raporun uyuşmazlığın çözümüne yarar nitelikte bulunmadığı ve dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine tevdi edilerek yeniden rapor alınması gerektiği hususunda sunulan itiraz beyanlarının, bilirkişi kurulunun Mahkememizin 14/03/2025 tarihli ara kararında sorulan tüm hususları ayrı ayrı karşılamış olması, hesabın sözleşme, şartname ve kanun hükümlerine dayandırılmış ve denetime elverişli biçimde gösterilmiş bulunması ve davalının itirazlarının teknik veya hesaba ilişkin olmayıp münhasıran hukuki değerlendirmeye ilişkin bulunması nedeniyle yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

ii. Mahkememizce Alınan Bilirkişi Raporunun Mahkememizce Nihai Değerlendirmesi :

Mahkememizce, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir .... tarafından düzenlenen 26/05/2025 tarihli bilirkişi raporu üzerinde yapılan nihai değerlendirmede; anılan rapor kapsamında belirtilen verilerin, dosya kapsamındaki verilerle örtüşmekte olduğunun anlaşıldığı; nitekim sözleşme tarihi ve bedeli, sözleşme fiyatlarıyla yapılan işin tutarı, nakdi gerçekleşme oranı, geçici ve kesin kabul tarihleri, kesin hesabın hazırlanma tarihi ve temerrüt ihtarına esas yazının kayıt tarihi yönünden rapordaki verilerin sözleşme, hakediş raporları, kabul tutanakları ve idare yazışmalarıyla birebir uyumlu bulunduğu; buna karşılık raporda kesin hakedişin onay tarihinin 03/08/2021 olarak gösterilmesinin ve güncelleme katsayısının 1,0849 olarak yazılmasının, yukarıda ayrıca açıklandığı üzere iki maddi hatadan ibaret bulunduğu; ancak onay tarihine ilişkin bir günlük farkın uyuşmazlığın çözümüne etkisi bulunmadığı gibi, katsayı yazımındaki hatanın da raporda esasen tam oran üzerinden hesaplama yapılmış olması nedeniyle rapordaki 63.598,95.-TL tutarını değiştirmediği ve bu iki hatanın esasa müessir nitelikte olmadığı; anılan rapor kapsamında, uyuşmazlığın çözümünde etkili delillerin tamamının değerlendirildiği ve bu kapsamda sözleşme ile eklerinin, İdari Şartnamenin, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin, 1 ilâ 7 numaralı hakediş raporlarının, geçici ve kesin kabul belgelerinin, taraflar arasındaki yazışmaların, tacir araştırmasına ilişkin kurum cevaplarının ve her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarının münferiden incelendiği; rapordaki tespitlerin dayandığı delil kümelerinin, ticari defter ve kayıt incelemeleri ile mevzuat ve dosya içeriği belge incelemeleri olmak üzere münferiden gösterildiği; anılan raporun herhangi bir çelişki barındırmadığı ve rapor kapsamında tespit edilen yazım hatalarının, esasa müessir nitelikte olmayan maddi hata niteliğinde oldukları anlaşıldığından; söz konusu bilirkişi raporunun hükme esas alınabilir nitelikte ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu kanaatine varılmıştır.

c.2) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Nihai Değerlendirme :

Mahkememizce, dava konusu uyuşmazlık ile ilgili olarak yapılan nihai değerlendirmede, öncelikle taraflar arasındaki hukuki ilişkinin niteliği irdelenmiş olup; davalı .... İhale Kayıt Numaralı .... Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşine ilişkin olarak, sözleşmenin 6.1. maddesi uyarınca birim fiyat esaslı ve 4.621.000,00.-TL bedelli bir yapım işi sözleşmesinin akdedildiği; anılan sözleşmenin, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. maddesi kapsamında "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." biçiminde tanımlanan eser sözleşmesi niteliğinde bulunduğu; sözleşmenin 8.2. maddesi uyarınca ihale dokümanını oluşturan belgeler arasında birinci sırada Yapım İşleri Genel Şartnamesinin yer aldığı ve bu suretle anılan Genel Şartnamenin sözleşmenin eki niteliğini kazandığı; dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması nedeniyle 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesi kapsamında ticari dava niteliğinde bulunduğu ve Mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.

Davalının taraf sıfatı hususunda yapılan değerlendirmede; taraflar arasındaki sözleşmenin 1. maddesi uyarınca sözleşmenin bir tarafını...tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığı; dosya kapsamındaki 1 ilâ 7 numaralı hakediş raporlarının davalı Bankanın.... tarafından düzenlenip onaylandığı, geçici ve kesin kabul komisyonlarının davalı Banka tarafından teşkil edildiği ve kesin hesabın 02/08/2021 tarihinde yine davalı Bankanın ....'nin sözleşmenin iş sahibi tarafı olduğu ve dava konusu alacaktan sorumlu tutulabilecek sıfata sahip bulunduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu alacağın hukuki dayanağı hususunda yapılan değerlendirmede; 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun "Sözleşme Kapsamında Yaptırılabilecek İlave İşler, İş Eksilişi ve İşin Tasfiyesi" başlıklı 24. maddesi kapsamında; "Sözleşme bedelinin %80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici karına karşılık olarak, sözleşme bedelinin %80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının %5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir." hükmünün belirtildiği; aynı düzenlemenin, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin aynı başlığı taşıyan 21/5. maddesinde de "Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir." biçiminde yer aldığı; taraflar arasındaki sözleşmenin 27. maddesi kapsamında ise, sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesine ilişkin hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin uygulanacağının kararlaştırıldığı; bu doğrultuda dava konusu alacağın hem kanundan hem de sözleşme hükümlerinden doğduğu ve yükleniciye ödenmesinin idarenin takdirine bırakılmayarak emredici biçimde düzenlendiği anlaşılmıştır.

Dava konusu işin sözleşme bedelinin %80'inin altında tamamlanıp tamamlanmadığı hususunda yapılan değerlendirmede; sözleşme bedelinin 4.621.000,00.-TL olduğu; 30/07/2021 tarihinde düzenlenen ve 02/08/2021 tarihinde onaylanan 7 (Kesin) numaralı kesin hakediş raporu ile hakediş icmali uyarınca, sözleşme fiyatlarıyla yapılan işin tutarının 2.524.448,30.-TL bulunduğu; bu suretle parasal gerçekleşme oranının %54,63 seviyesinde kaldığı; işin fiziki olarak tamamlandığı, geçici kabulünün 06/03/2020 ve kesin kabulünün 13/01/2021 tarihinde yapıldığı; iş eksilişinin, sözleşme kapsamındaki muhtelif hatların .... tarafından döşenmiş olmasından, yani yüklenicinin kusurundan kaynaklanmayan bir nedenden doğduğu ve bu hususun taraflar arasında ihtilaflı bulunmadığı; bu doğrultuda dava konusu işin, sözleşme bedelinin %80'inden daha düşük bir bedelle tamamlandığı ve davacı yüklenici lehine 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 24. maddesi ile Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21/5. maddesi kapsamında yüklenici kârı alacağının doğduğu anlaşılmıştır.

Kesin hesabın itiraz kaydı düşülmeksizin imzalanmış olmasının, dava konusu alacağa etkisi hususunda yapılan değerlendirmede; Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 40/9. maddesi kapsamında "Kesin hesapların idareye tesliminden sonra idarece incelenmesi sırasında yapılabilecek değişikliklere yüklenicinin bir itirazı olursa itirazlarının yerlerini de açık seçik belirtmek suretiyle bu husustaki karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri 39 uncu maddedeki usuller çerçevesinde dilekçe ile idareye bildirir." hükmünün; aynı Genel Şartnamenin 40/4. maddesi kapsamında ise "Yüklenicinin kesin hesaplara itirazı varsa altmış günlük inceleme süresi içinde idareye yazılı olarak bildirmek zorundadır. Böyle yapmadığı takdirde kesin hesapla ilgili bütün belgeleri kayıtsız kabul etmiş sayılır ve bundan sonra bu hususta yapılacak herhangi bir itiraz dikkate alınmaz." hükmünün belirtildiği; anılan iki hükmün de kesin hesabın kendi içeriğine, yani kesin metraj ve hesaplara ve idare tarafından bunlar üzerinde yapılan değişikliklere yönelik itirazları düzenlediği; dava konusu alacağın ise bir kesin hesap veya hakediş kalemi olmayıp, işin sözleşme bedelinin %80'inin altında tamamlanması olgusuna bağlı olarak doğan ve Genel Şartnamenin 21/5. maddesi uyarınca "geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden" ayrıca hesaplanması gereken bağımsız bir alacak niteliğinde bulunduğu; nitekim dava konusu tutarın hakediş icmalinde yer almadığı ve kesin hakediş raporunda da hesaplanmadığı; bu itibarla kesin hesabın itiraz kaydı düşülmeksizin imzalanmış olmasının, dava konusu alacağın talep edilmesine engel teşkil etmediği anlaşılmıştır.

Kesin hesabın itirazsız imzalanmasına ilişkin içtihadın dava konusu uyuşmazlığa uygulanabilirliği hususunda yapılan değerlendirmede;.... Karar sayılı kararı kapsamında, Yapım İşleri Genel Şartnamesinde hakedişlere itirazın usul ve şeklini düzenleyen hükümlerin münhasır delil sözleşmesi niteliğinde bulunduğu ve usulüne uygun itiraz edilmemesi hâlinde hakedişlerin kesinleşeceği kabul edilmiş ise de; anılan kararın "eksik işler nedeniyle ödenmeyen hakediş bedeli farkının tahsili" talebine ilişkin bulunduğu ve bu suretle doğrudan hakediş içeriğine yönelik bir uyuşmazlığı konu edindiği; dava konusu uyuşmazlıkta ise hakediş içeriğine veya kesin hesap kalemlerine yönelik bir itiraz bulunmadığı, aksine hakediş raporlarında hesaplanan alacakların ödendiği hususunun taraflar arasında ihtilaflı olmadığı; bu itibarla anılan içtihadın dava konusu uyuşmazlıkta uygulanma kabiliyetinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42/a maddesine ilişkin iptal kararının dava konusu uyuşmazlığa etkisi hususunda yapılan değerlendirmede; davalı tarafından, geçici hakedişlere itiraz usulünü düzenleyen anılan hükmün .... Karar sayılı kararı ile iptal edilmesinin, sözleşmenin imzalanmasından önce gerçekleşmiş olsa dahi geçmişe etkili olarak uygulanamayacağının ileri sürüldüğü; ancak dava konusu uyuşmazlıkta uygulanacak şartnamenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi olmayıp Yapım İşleri Genel Şartnamesi bulunduğu; anılan iptal kararı ile bilirkişi raporunda bu bağlamda anılan .... Karar sayılı kararındaki değerlendirmenin, münhasıran geçici hakedişlere itiraz usulüne ilişkin olduğu; dava konusu alacağın ise geçici hakedişlere itiraz meselesinden değil iş eksilişinden doğduğu; bu itibarla anılan iptal kararının geçmişe etkili olup olmadığı tartışmasının, dava konusu uyuşmazlık bakımından esasa müessir nitelikte bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Kesin teminatın iade edilmiş olmasının dava konusu alacağa etkisi hususunda yapılan değerlendirmede; Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 45/1. maddesi kapsamında "Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesinden ve varsa işe ait eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların yarısının; kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra ise kalanının, yükleniciye iade edilebilmesi için .... ilişiksizlik belgesi getirilmesi zorunludur." hükmünün belirtildiği; anılan hükmün, yüklenicinin idareye borcu bulunup bulunmadığına ilişkin olduğu ve idarenin yükleniciye olan borçları yönünden bir ibra sonucu doğurmadığı; nitekim davalı idarenin 02/08/2021 tarihli ve 63320 sayılı yazısında da kesin teminatın, .... ilişiksizlik belgesi gelmiş olması nedeniyle iade edildiğinin belirtildiği; bu itibarla kesin teminatın iade edilmiş bulunmasının, dava konusu alacağın talep edilmesine engel teşkil etmediği anlaşılmıştır.

Dava konusu alacağın miktarı hususunda yapılan değerlendirmede; sözleşme bedelinin %80'inin 3.696.800,00.-TL, sözleşme fiyatlarıyla yapılan işin tutarının 2.524.448,30.-TL ve aradaki bedel farkının 1.172.351,70.-TL olduğu; anılan farkın %5'inin 58.617,58.-TL bulunduğu; Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21/5. maddesi anılan tutarın "geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden" ödenmesini öngördüğünden, hesaplanan tutarın geçici kabul tarihine güncellenmesi gerektiği; bu doğrultuda geçici kabul tarihi ile sözleşme tarihine ait Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi oranı esas alınarak yapılan güncelleme neticesinde alacağın 63.598,95.-TL olarak hesaplandığı; bilirkişi kurulunun işbu hesabının sözleşme, şartname ve kanun hükümlerine uygun ve denetime elverişli bulunduğu anlaşılmıştır.

Taleple bağlılık ilkesi hususunda yapılan değerlendirmede; davanın 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107/1. maddesi kapsamında belirsiz alacak davası olarak açıldığı ve dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak şimdilik 50.000,00.-TL talep edildiği; bilirkişi raporunun sunulmasının ardından Mahkememizin 09/05/2026 tarihli ara kararı ile 6100 Sayılı HMK.'nın 181. maddesi uyarınca davacı vekiline kısmen ıslah için bir hafta kesin süre verildiği; davacı vekili tarafından 09/05/2026 tarihli dilekçe ile aynı Kanun'un 107/2. maddesi kapsamında dava değerinin 13.598,00.-TL artırılarak 63.598,00.-TL'ye yükseltildiği ve ıslah harcının aynı tarihte yatırıldığı; bu suretle güncel toplam talebin 63.598,00.-TL olduğu; bilirkişi raporunda hesaplanan 63.598,95.-TL tutarın talep edilen miktarın üzerinde bulunduğu; 6100 Sayılı HMK.'nın 26/1. maddesi kapsamında "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez." hükmünün belirtildiği; bu doğrultuda hüküm altına alınacak alacağın, talep edilen 63.598,00.-TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.

Faiz hususunda yapılan değerlendirmede ise; taraflar arasındaki sözleşmede herhangi bir akdi faiz oranı belirlenmediği; 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 117. maddesi kapsamında "Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer." hükmünün belirtildiği; sözleşmenin 11. maddesinde öngörülen ödeme süresinin kesin vadeye bağlanmamış olması nedeniyle bu sürenin geçmesinin borçluyu kendiliğinden temerrüde düşürmediği ve temerrüt için alacaklının ihtarının gerekli bulunduğu; davacı tarafından davalı idareye sunulan ve 15/09/2021 tarihinde .... kaydına alınan 53687 sayılı yazının, ödenmesi talep edilen tutarı ve hukuki dayanağını açıkça göstermesi nedeniyle temerrüt ihtarı niteliğinde bulunduğu; bu doğrultuda davalının 15/09/2021 tarihinde temerrüde düştüğü; uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olması nedeniyle 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/2. maddesi kapsamında ".... önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir." hükmünün düzenlendiği; davacının talebinin de ticari avans faizine yönelik bulunduğu; bu itibarla hüküm altına alınan alacağa 15/09/2021 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Açıklanan tüm bu hususlar doğrultusunda; dava konusu işin sözleşme bedelinin %80'inden daha düşük bir bedelle tamamlandığı, davacı yüklenici lehine 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 24. maddesi ile Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21/5. maddesi kapsamında yüklenici kârı alacağının doğduğu, kesin hesabın itiraz kaydı düşülmeksizin imzalanmış olmasının ve kesin teminatın iade edilmiş bulunmasının anılan alacağın talep edilmesine engel teşkil etmediği, alacağın geçici kabul tarihine güncellenmiş miktarının 63.598,95.-TL olduğu ancak taleple bağlılık ilkesi gereğince 63.598,00.-TL ile sınırlı olarak hüküm kurulması gerektiği ve davalının 15/09/2021 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmakla; davanın kabulüne dair, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

1) Davanın KABULÜNE,

Bu doğrultuda; 63.598,00.-TL alacağın, 15/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine;

2) Karar ve İlâm Harcı :

a) 492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 4.344,38.-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılmış bulunan 853,88.-TL peşin harç ve 240,00.-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.093,88.-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 3.250,50.-TL harcın; davalı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

b) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 853,88.-TL peşin harç ve 240,00.-TL ıslah harcı, 427,60.-TL başvurma harcı ve 60,80.-TL vekâlet harcı olmak üzere toplam 1.582,28.-TL harcın; davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

3) Yargılama Gideri ve Gider Avansı :

a) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 60.000,00.-TL bilirkişi ücreti ile 1.202,50.-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 61.202,50.-TL yargılama giderinin; davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

b) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği'nin 26/2. maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00.-TL arabuluculuk ücretinin, davalı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

c) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, 6100 Sayılı HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,

4) Vekâlet Ücreti :

Davacı tarafın, kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce kabulüne karar verilen miktar olan 63.598,00.-TL üzerinden) takdir edilen 45.000,00.-TL vekâlet ücretinin, davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

Dair; davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren (2) hafta içerisinde; (Mahkememize veya istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine dilekçe sunmak ya da tutanağa geçirilmek koşuluyla Zabıt Katibine sözlü beyanda bulunmak suretiyle) HMK'nın 345. maddesi uyarınca .... kanun yolu açık olmak üzere, yapılan açık yargılamada karar verildi.30/06/2026

....

¸ ¸

Gerekçeli Karar