Bölge Adliye Mahkemesi istinaf kararı: Kooperatif birliğinin üye kooperatifin arsa bedeli ödememesi nedeniyle tahsis iptali ve tapu tescil talepli davasına ilişkin inceleme.
Özet: Bir kooperatif birliği, üyesi olan başka bir kooperatife tahsis ettiği arsanın bedelini eksik ödemesi ve genel kurul kararları uyarınca ortaklıktan çıkarılması nedeniyle, söz konusu arsanın tapusunun iptalini ve kendi adına tescilini talep etmektedir; davalı kooperatif ise, kısmi ödemeler sonrası birliğin kendisine kesin satış yaparak ipoteği kaldırmasıyla kesin tahsisin gerçekleştiğini, bu aşamadan sonra ön tahsis protokolündeki iptal hükmünün geçersiz kaldığını, ayrıca birliğin daha sonraki genel kurul kararının ödeme aksaklıklarında tapu iptali yerine yalnızca gecikme cezası uygulanmasını öngördüğünü ve ortaklıktan çıkarma kararının kesinleşmediğini ileri sürerek davanın reddini savunmaktadır.
T.C. ... BAM ... DAİRESİ
T.C....BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ... DAİRESİDOSYA NO : .../... KARAR NO : .../...T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... ... TİCARET MAHKEMESİKARAR TARİHİ : .../...NUMARASI : .../... E. .../... K.DAVACI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... - DAVALI : ... KONUT YAPI KOOPERATİFİ - ... VEKİLRİ : Av. .. FERİ MÜDAHİL : ... - ...VEKİLİ : Av. ... - DAVANIN KONUSU : ...DAVA TARİHİ : ...KARAR TARİHİ : .../...KARAR YAZIM TARİHİ : .../...... ... Ticaret Mahkemesinin .../... tarih, .../... Esas, .../... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili kooperatif birliğinin amacı doğrultusunda ... tarihine yapılan Olağan Genel Kurul toplantısında belirlenen metrekare birim bedelleri ile üye kooperatiflere arsa tahsisi yaptığını, davalı kooperatife de ... ili, ... İlçesi, ... Mh. 120 ada 5 parsel sayılı taşınmazı ... TL bedelle tahsis ettiğini, ... tarihinde yapılan Genel Kurulda arsa bedellerinin ... yılı ... ayının son iş gününden itibaren 24 taksitte ödenmesine, taksitlerini iki ay üst üste ödemeyen kooperatiflerin tahsislerinin iptal edilmesine oybirliği ile karar verildiğini, ... yılında yapılan Genel Kurulda ödemelerini aksatan kooperatiflere aylık %3 gecikme cezası alınmasına dair karar alındığını, ... yılında yapılan Genel Kurulda ise ödemelerin 3 ay süreyle ertelenmesine, ... yılında alınan “iki ay üst üste ödemeyen kooperatiflerin tahsislerinin iptal edilmesine” ilişkin maddenin de kaldırılmasına, ancak ay içinde ödeme yapmayanlara gecikme cezası uygulanmasına karar verildiğini, ayrıca davalı ile yapılan protokolün 6. maddesinde de “Bu ön tahsis aşamasında taahhüt edilen ödemelerin zamanında yapılmaması halinde kendisine kesin tahsis yapılamayacağını ve bu taktirde tahsisin iptal edileceği, bu tarihe kadar yapmış olduğu ödemelerin kendisine aynen iade edileceği hususunun ve bu konuda hiçbir hak, tazminat vs iddiasında bulunmamayı, ayrıca, ödemeleri zamanında yapmaması halinde ... Koop'tan çıkartılmaya itiraz etmemeyi taahhüt ederiz” cümlesi yer almakta olup, ... ... tarihinden itibaren 24 taksitte ödenmesi gereken arsa bedeli davalı kooperatifçe eksiksiz ödenmediği için ihtarnameler gönderildiğini ve süre içinde borcun ödenmediğinin anlaşılması üzerine de davalının ortaklıktan çıkarılmasına karar verildiğini, davalı tarafından birlik üyeliğinden ihracına ilişkin dava açılmadığı gibi genel kurula da itiraz edilmediğini, davalı kooperatifin Birlik üyeliğinden çıkarılması üzerine kendisine tahsis edilen ve borcu eksiksiz ödenmeyen 120 ada 5 parsel sayılı taşınmazın Birlik mülküne geri dönmesi amacıyla işbu davanın açılması zaruri hale geldiğini belirterek ... ili, ... İlçesi, ... Mh. 120 ada 5 parsel sayılı taşınmazın tapu iptali ile davacı müvekkil adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile; dava dilekçesinde sözü edilen ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin yönetim kurulu kararına karşı süresi içinde dava açıldığını, ihraç kararının kesinleşmediğini, üyeliğin devam ettiğini, bu sebeple açılan davanın hukuki dayanağı olmadığını, taraflar arasındaki ... tarihli "arsa ön tahsis protokol"ün 6. maddesinde "Bu ön tahsis aşamasında taahhüt edilen ödemelerin zamanında yapılmaması halinde kendisine kesin tahsis yapılamayacağını ve bu takdirde tahsisin iptal edileceği" ibaresinin açık olduğunu, davacının ön tahsisi iptal hakkını ancak ön tahsis süreci içinde kullanılabileceğini, oysa davacı müvekkilimin yaptığı ödemeleri yeterli bulduğu için 18/04/... tarihinde müvekkiline önce ipotekli olarak satış yapmış, satış bedelini tümüyle aldıktan sonra da ... Aralık ayında tapu kaydı üzerinde lehine tesis edilmiş olan ipoteği kaldırdığını, yani kesin tahsisin gerçekleştiğini, bu aşamadan sonra ön tahsis protokolünün hiçbir hükmünün kalmadığını, kaldı ki ... yılı olağan genel kurul toplantısında protokoldeki ön tahsisin iptal edileceği hükmünün genel kurul tarafından kaldırıldığını, bu karara göre davacı ancak gecikme cezası isteyebileceğini, satış yaptığı arsanın tapusunun iptali ile kendisine geri verilmesini isteyemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Görevsizlik kararı sonrası davaya bakan Mahkemece, iddia, savunma, dosya kapsamı deliller uyarınca; ... tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul Toplantısında davalı üye kooperatife dava konusu 120 ada 5 parsel sayılı taşınmazı ... TL bedelle tahsis edildiği, davacı kooperatifin .../... tarihinde yapılan genel kurulunda arsa bedellerinin 24 taksitle ödenmesine taksitlerini iki ay üst üste ödemeyen kooperatiflerin tahsislerinin iptal edilmesine karar verildiği, ... yılında yapılan genel kurulda ödemelerini aksatan üye kooperatiflerin aylık %3 gecikme cezası alınmasına, ... yılında yapılan genel kurulda ise ödemelerin 3 ay süreyle ertelenmesine, ... yılında alınan iki ay üst üste taksit ödemeyen kooperatiflerin tahsislerinin iptal edilmesine ilişkin maddenin kaldırılarak ay içinde ödeme yapmayanlara gecikme cezası uygulanmasına karar verildiği, hali hazırda genel kurul tarafından alınmış eksik ödemeye dayalı arsa tahsisinin iptal edileceğine ilişkin bir genel kurul kararının bulunmadığı, bu nedenle davacının eksik ödeme veya davalıyı kooperatif üyeliğinden çıkarmasının tapu iptal tescil istemine dayanak olamayacağı, tapuda devir yapılıp her iki tarafça akdin gereği olan edimler ifa edildiğinden eksik ödeme iddiası belki bir alacak davasına konu olabilirse de tapu iptal tescil istemine neden olmayacağı, davalının kooperatif üyeliğinden ihracı tamamlanmış olan taşınmaz devrini menfi etkilemeyeceği, bu sebeple 2 Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında ihraca ilişkin genel kurul kararı iptali isteminin sonucunun eldeki davaya bir etkisi bulunmadığı, davacı tarafından kendi lehine tesis edilen taşınmaz üzerindeki ipoteğinde terkin edildiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; davalı ile yapılan protokolün 6. maddesinin değerlendirilmediğini, arsa taksitleri yapılan ihtarlara rağmen ödemeye davalının ihracına karar verildiğini, itiraz üzerine genel kurulda yapılan görüşme sonucu alınan karara da itiraz edilmediğini, mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen davalı tahsisinin ve tescilinin iptali gerektiğini, davalının bakiye borcunun bulunduğunun aşikar olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bakiye borcun varlığı karşısında dava açmakta haklılık durumu gözetilerek aleyhe vekalet ücreti takdirinin ve karar ile birlikte tedbirin kaldırılmasının hatalı olduğunu, birlik üyeliğinden çıkarılan kendisine tahsis edilen ve borcu ödenmeyen taşınmazın müvekkil mülküne dönmesi gerektiğini belirterek eksik incelemeye dayalı kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı vekili istinafa karşı cevap dilekçesi ile; davacının çıkarma kararı ve bu kararın kesinleştiği ile protokol hükmünü dayanak yaptığını, ancak ihraç kararına yönelik süresi içerisinde dava açılarak kararın iptal edildiğini, müvekkilinin birlik üyesi olduğunu, ayrıca protokoldeki iptal yetkisinin genel kurul kararıyla iptal edilerek kaldırıldığını, kaldı ki ön tahsis aşamasında yetkinin kullanılabileceğini, ancak kullanılmayarak ipoteğinde kaldırıldığını belirterek istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili 22/08/... tarihli dilekçesi ile; ihraç kararının iptaline yönelik hükmün yasa yolları tüketilerek kesinleştiğini ve buna ilişkin ilamların ekli gönderildiğini beyan etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE: Dava, birlik tarafından tahsis ve devri gerçekleştirilen taşınmazın tapu iptal ve tescili istemine yöneliktir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Somut olayda; davacı ile birlik üyesi davalı arasında ... tarihli "Arsa Ön Tahsis Protokolü" imzalandığı, protokolün arsa tahsisi için ön ve kesin tahsis aşamasını öngördüğünü, ön tahsisin mezkur protokol ile yapıldığı, kesin tahsisin taahhüt edilen ödemelerin yapılması şartına bağlandığı, dava konusu taşınmazın 18/04/... tarihinde davalı kooperatife satış suretiyle tapuda devredildiği, bu arada davacı kooperatifin .../... tarihinde yapılan genel kurulunda arsa bedellerinin 24 taksitle ödenmesine, taksitlerini iki ay üst üste ödemeyen kooperatiflerin tahsislerinin iptal edilmesine karar verildiği, ... yılında yapılan genel kurulda ödemelerini aksatan üye kooperatiflerin aylık %3 gecikme cezası alınmasına, ... yılında yapılan genel kurulda ise ödemelerin 3 ay süreyle ertelenmesine, ... yılında alınan iki ay üst üste taksit ödemeyen kooperatiflerin tahsislerinin iptal edilmesine ilişkin maddenin kaldırılarak ay içinde ödeme yapmayanlara gecikme cezası uygulanmasına karar verildiği, akabinde davalı kooperatifin gecikme bedeli nedenli ihtarnamelere konu borcu ödememesi sebebiyle ... tarihli yönetim kurulu kararıyla üyelikten çıkarılmasına karar verildiği, davacı eldeki davayla, protokolün 6. maddesi, ödenmeyen borçlar ve ihraç kararı nedenli davalı adına kayıtlı taşınmazın tapu kaydının iptali ile tesciline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. Davalı tarafından yönetim kurulunun ... tarihli üyelikten çıkarılma kararına yönelik ... ... Ticaret Mahkemesinde açtığı dava neticesinde .../... Esas, .../... Karar sayılı ilamla ihraç kararının iptaline karar verildiği ve kararın yasa yolları tüketilerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.Öte yandan, davalı kooperatif genel kurul toplantılarında alınan kararlarla tahsislerin iptal edilmesine yönelik yetkinin kaldırıldığı, ödemelerdeki aksamanın gecikme zammı ile giderilmesine yönelik karar alındığı, söz konusu genel kurul kararlarının davalı üye yönünden de sonuç doğuracağı, bunun yanı sıra protokolün 6. maddesi taahhüt edilen ödemelerin zamanında yapılmaması halinde kesin tahsis yapılamayacağını ve ön tahsisin iptal edileceğini düzenlemiş olup, davacı tarafından dava konusu taşınmazın devri ve üzerindeki lehe ipoteğin terkini davadan önce gerçekleştirilmiştir. Bu halde, davalının üyeliğinin devam etmesi, kesin tahsis işlemi tamamlandığından ve alınan genel kurul kararlarının davalı yönünden de sonuç doğuracak olması sebebiyle söz konusu protokol hükmünün davalı hakkında uygulanmasının mümkün olmadığı, dolayısıyla davalıya tahsis ve satımı gerçekleştirilen taşınmazın tapu kaydının iptalini gerektiren haklı sebebin ispatlanamadığı, ayrıca dava sırasında taşınmazın değeri üzerinden harç ikmalinin sağlanması ve dava da haksız çıkan davacı lehine dava değeri üzerinden vekalet ücreti takdirinin de usule uygun olması karşısında mahkemece verilen kararın isabetli olduğu, davacı istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK.'nun 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle esastan reddine karar verilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 80,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın istinaf eden taraftan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının talebi halinde istinaf eden tarafa iadesine, 4-6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca temyizi kabil kararın Dairemizce taraflara tebliğine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, karar tebliğinden itibaren 2 hafta içinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. .../... ...Başkan... e-imza...Üye... e-imza...Üye... e-imza...Katip... e-imza