Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin, ayıplı olduğu iddia edilen 5 eksen CNC ve su jeti kesim makineleri nedeniyle sözleşmeden dönme ile bedel indirimi talepli ticari dava istinaf kararı.
Özet: Davacı şirket, davalıdan 280.000 Euro karşılığında satın aldığı 5 eksen CNC işleme merkezi ve su jeti kesme teknolojisi makinelerinin paslı, yazılımsız (demo sürümle) ve 2.000 saatten fazla kullanılmış halde teslim edildiğini, ayrıca gerekli işleyici uçların eksik olduğunu iddia etmiştir. Teslim edilen makinelerdeki esaslı ayıplar nedeniyle sözleşmeyi tek taraflı fesheden davacı, ödenen 280.000 Euronun faiziyle iadesi, nakliye ve ihtarname masrafları ile makineyi çalıştıramamaktan kaynaklanan zararların karşılanmasını talep etmiş; aksi takdirde ayıplar oranında bedel indirimi uygulanmasını istemiştir.

T.C. BURSA BAM ....HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No...

T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
.... HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : .
KARAR NO .
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
.
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BURSA ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ : .
NUMARASI :.
DAVACI : .
DAVANIN KONUSU : Sözleşmeden Dönme-Bedel İndirimi (Ayıp Nedenli)
DAVA TARİHİ .
KARAR TARİHİ :
Bursa .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin davalı şirketten 29/01/2019 tarihli sözleşmeye istinaden 170.000 Euro karşılığında 1 adet 5 EKSEN CNC işleme merkezi ve 110.000 Euro karşılığında 1 adet Su Jeti Kesme Teknolojisi makinelerini satın aldığını, makinelerin 280.000,00 Euro tutarlı ödemesinin 28/03/2019 tarihinde KOSGEB Başkanlığı tarafından 1.964.550,00 TL karşılığı olarak davalı tarafın hesabına gönderildiğini, 16/04/2019 tarihinde müvekkili şirketin üretim tesisinde makinenin kurulumunun çalışır vaziyete getirilmeden yapıldığını, müvekkili şirketin makine üzerinde yaptığı incelemede 5 Eksen CNC Makinesinin taban kısmının paslanmış ve içerisinde yazılımı olmaksızın teslim edildiğini tespit ettiğini bunun üzerinde müvekkili tarafından ayıp bildiriminin davacı tarafa 17/04/2019 tarihinde Bursa... Noterliğinden keşide etmiş olduğu ihbarname ile bildirildiğini, buna karşın davacı tarafça davacı tarafça 19/04/2019 tarihinde makinenin sözleşme hükümlerine uygun olarak teslim edildiğinin cevabi ihtarname ile bildirildiğini, daha sonrasında davalı tarafça ...Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında delil tespiti yaptırıldığını, bilirkişilerce tanzim edilen raporda; makineye takılacak bir uç olmadığından dolayı hammadde işlenemediği tespitinde bulunulduğunu, itirazları üzerine bilirkişi tarafından makine üzerinde bulunan sayaçların incelenmesinde DRV Elapsed Time sekmesinin makinenin ortalama olarak 2.000 saatin üzerinde çalıştığını gösterdiğini, 2.000 saatlik kullanımın yaklaşık 80 günlük kullanımı aşan bir süre olduğunu, davalı tarafın müvekkiline kullanılmış makine sattığının anlaşıldığını, davalı tarafın makineyi teslim ederken makinenin işleyici uçlarını teslim etmeyip, müvekkili şirketin makineleri teslim alırken inceleme ve ölçüm yapma şansını elinden almış olduğunu, daha sonrasında müvekkil şirketin satın alınana uygun işleyici uç takımını hiçbir yerde bulamadığını, davalı şirketin makineyi teslim ettikten sonra İspanya menşeili Fagor isimli şirket ile iletişim sağlayıp yazılımı aktif etmesi gerekirken davalı tarafın üzerine düşen yükümlüğünü yerine getirmediğini, CNC Makinesi içerisinde yazılımın demo sürümü kaldığını, bilirkişi tarafından makinenin üzerindeki paslanmalara değinildiğini bunların makinenin çalışmasında uzun vadede olumsuz etkiler doğuracağı tespitinde bulunulduğunu, ayrıca müvekkilinin uzman mütalaası aldığını ve CNC Makinesi ve Su Jeti Kesim makinesi hakkında ayıpları tespit ettirdiğini CNC Makinesi ve Su Jeti Kesme Makinesinin müvekkiline eksik ve ayıplı olarak teslim edildiğini, bu ayıpların giderilecek tarzda detay ayıplar olmayıp sözleşme iradesini ortadan kaldıracak seviyede esaslı ayıplar olduğunu, bu nedenlerle müvekkili şirketin sözleşmeyi tek taraflı olarak fesh ettiğini, ödenmiş olan 280.000 Euro ve sair zararlarının faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesini ve makinelerin 7 gün içerisinde müvekkilin iş adresine gelinip teslim alınması hususunun ihbar olunduğunu müvekkili şirketin makineyi çalıştıramaması nedeniyle büyük zarara uğrayarak taahhütlerini yerine getiremediğini, müvekkili şirketin icra takipleri ile karşı karşıya kaldıklarını, bu sebepten dolayı müvekkili şirketin adli yardımdan faydalandırılarak dava harç ve masraflarından muaf tutulması gerektiğini belirterek müvekkili şirketin satın almış olduğu makinelerin Kanunun öngördüğü seçimlik haklardan olan iade kurumuna başvurarak makinelerin iade edilmesine, müvekkili şirketin münakit olunan sözleşme uyarınca ödemiş olduğu 280.000 Euro'nun faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline, müvekkili şirketi sözleşmeyi haklı olarak feshetmesinden kaynaklı uğramış olduğu menfi zararlar kapsamında 18.800,00 TL nakliye masrafı ve 400,00 TL ihtarname masrafının davalı taraftan tahsiline, mahkeme makinelerin iadesi konusunda aksi kanaatte ise ödenmiş olan bedeller üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılarak tespit edilecek ayıplar oranından yapılacak tenzilat miktarını davalı taraftan tahsiline karar verilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; MJT-C5-372911 seri nolu 4+1 eksen CNC makinesinin 1.560.000 TL bedelle Su jeti kesme teknolojisi CNC makinesinin 576.000,00 TL bedelle satımı gerçekleştiğini ve makinelerin Bursa ilinden 11/02/2019'da yüklenerek 15/02/2019'da davacının talebi üzerine deniz kıyısında atıl vaziyette çatısı kırık ve akan boş depo alanı gibi bir yere indirildiğini, indirilen 4+1 eksen CNC tezgahı kapıdan sığmadığı için açık alanda bekletildiğini, yaklaşık 15 gün sonra kapıları deponun kapıları büyütülerek makine içeriye alındığını, makinaların montajı bu kötü vaziyetteki yerde yapılıp eğitim verildiğini, 2019 Nisan ayında davacının talebi üzerine makinelerin müvekkili tarafından boş depodan alınarak Bilginer firmasının yeni tuttuğu fabrikaya götürüldüğünü, makineler için müvekkilinin müşteri memnuniyeti ve satış sonrası destek anlamında iyi niyetle kurulum için gittiğini, 14-15-16/04/2019 tarihli formlarla kurulum için gerekli çalışmaları yaparak
yeniden çalışır vaziyette kendilerine teslim edildiğini, ancak buna rağmen davacı şirketten 17/04/2019 tarihli ve 15226 yevmiye nolu bir ihtarname geldiğini, bu ihtarda makinenin ikinci el olduğu ve çalışır vaziyette olmadığının iddia edildiğini, buna rağmen müvekkili tarafından ticari kalite gereği hizmet sunulmaya devam edildiğini, davacının bilgi talebi üzerine müvekkili tarafından gönderilen yetkili kurulum personeline de en son 24/04/2019'da muhatapça iş yerine alınmamakla ve müvekkili şirket sahibine küfür ve hakaretler edilmekle Mersin ilini terk etmek durumunda kalındığını, bu hususta davacı firma yetkilisinin eşi ve firma yetkililerinden Murat Aydemir hakkında Bursa 32. Asliye Ceza Mahkemesinde 2020/57 Esas Nolu dosya ile ceza davası da açıldığını, Mersin 2 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/255 D.İş nolu dosyasında yaptırılan tespitte eksenlerin herhangi bir sorun olmaksızın çalıştığını, makinenin 2018 Kasım üretimli olduğu ve yeni olduğu, belli paslanmalar olsa da makinenin çalışmasına engel olmadığının tespit edildiğini, 15 gün deniz kenarında kapı dışında, 3 ay da deniz kenarında ki depoda bekleyen makinaların metal yüzeylerinin paslanmış olmasının Bilginer firmasının sorumluluğundayken gerçekleşmiş olabileceğini, ilk teslimatta böyle açık ve dıştan görünen bir sorun olsaydı zaten itiraz etmeleri gerektiğini, ancak 3 ay boyunca hiçbir şikayet bildirmediklerini, menkul mal satımında nef-i ve hasar teslim ile birlikte alıcıya ait olduğunu, bu nedenle anılan paslanmalardan müvekkilimin bir sorumluluğunun olmadığını, sözleşmenin garanti dışı sayılacak durumlar da 10. maddede dış etkenler içerisinde özellikle yüksek nem ve hava koşulları özellikle belirtildiğini, açık ayıplarda ticari ihbar süresi ve dahi gizli ayıplarda ki ticari ihbar sürelerinin dolduğunu, bundan fazlasına da müvekkilinin muvafakatinin olmadığını, daha sonra afaki beyanlarla ve taraflar hazır edilerek yerinde tespit yapılmadan düzenlenen bir ek rapor alınmış ise de bu ek raporda da davacının iddialarını ispata yarar somut bir tespit yapılamadığını, davacı her ne kadar çalışma sayacı ile ilgili fotoğraflar sunsa da yerinde tespitte mevcut olmayan bu sayaç ve görüntünün ne şekilde sağlandığı şüpheli ve 2000 saat çalışma iddiası ise tümden gerçek dışı olduğunu, fatura, irsaliye, kosgeb dosyaları içeriğinde olmayan bir parçayı müvekkilimizin teslim etmek sorumluluğunun olmadığını, her ne kadar ilk yapılan sözleşmede 5 eksen olarak anlaşma sağlanmış ise de; KOSGEB ten 4+1 eksen makine için katkı alınabileceği ortaya çıkınca, davacının talebi ve kabulü üzere makina 4+1 eksen olarak hazırlandığını, bu süreçte makine üzerinde davacının da hazır olduğu şekilde 2 kez KOSGEB uzman hakem incelemesi yapıldığını, KOSGEB'in ödemeye esas aldığı fatura da yine 4+1 eksen CNC faturası olduğunu, ayrıca zaten sözleşmedeki bedeller ile faturadaki bedeller de birbiri ile aynı olmayıp taraflar yazılı sözleşme akabinde KOSGEB'ten katkı alınabilmesine uygun olacak şekilde şifahi olarak bu sözleşmede hem bedel hem içerik olarak nitelikli değişiklikler/tadilat yapıldığını, bu yolla aslen fatura, irsaliye, ticari defter ve banka - KOSGEB kayıtları kapsamında 5 eksen yerine 4+1 eksen olarak şifahen tadil edilen sözleşme üzerinden alım satım yapıldığını, davacının eksiksiz ve çalışır vaziyette teslim aldığı makineleri kullanabileceği bilgi ve teknolojiye, tecrübe ve yeterliliğe sahip olmadığı için iade etmek, bu yolla KOSGEB tarafından ödenen parayı da nakden ele geçirmek istediğini, davası ve iddiaları en baştan beri kötü niyetli ve müvekkili üzerinden KOSGEB'ten haksız nakdi kazanç elde edebilmek amaçlı olduğunu, müvekkilinin davacıdan süreçte gerçekleşen para alışverişleri kapsamında halen 644.590,00 TL, davacı bunun tahsilinin önüne geçebilmek ve nakit para temini için açılan iş bu haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili cevaba cevap dilekçesi ile; davalı şirketin makine kurulumunu 16/04/2019 tarihinde bitirdiğini ve ertesi gün ayıp bildiriminin yapıldığını, paslanma dışında makinenin birçok ayıbının bulunduğunu, 12/02/2019 tarihli formda makinenin rulmanlarında çatladığının ve davalı firmaya götürülerek tamir edileceğinin kayıt altına alındığını, tamire götürülüp getirildiğini, irsaliye ve faturalarda imzalarının bulunmadığını paslanmanın nemden kaynaklanmadığını, sözleşmeye göre TL cinsinden ödemenin tahsilat günündeki satış kuru üzerinden hesaplanması gerektiği halde sözleşmeye aykırı hesap ile 39.500,00 TL haksız kazanç elde ettiğini, dava konusu makinenin 2015 yılında yapılan tek üretim olduğunu bu durunun davalı şirkete ait ekli youtube link videosundan anlaşıldığını, fuarda sergilenen tek makinenin müvekkile sıfır makine olarak satıldığını, sayaç üzerinde 2.000 saat kullanımının bulunduğunu, ayrıca adli yardım talepleri kabul edilmesinden hareketle netice-i talepte 280.000 Euro Makine bedeli, 18.800,00 TL nakliye masrafı ve 400,00 TL ihtarname masrafını HMK 109. maddesi çerçevesinde şimdilik fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla makine bedeli olarak 5.000,00 TL, nakliye masrafı olarak 5.000,00 TL ihtarname masrafı olarak 400,00 TL olmak üzere 10.400,00 TL olarak taleplerini daralttıklarını, daraltmaya rağmen taleplerinin terditli olarak devam ettiğini beyan etmiştir.
Davalı vekili ikinci cevap dilekçesi ile; cevap dilekçesindeki olguları tekrarla davacının müddeabih değişikliğine ilişkin dilekçe mahiyetinin davacı tarafa açıklattırılması ve mahkemece bu hususun netleştirilmesi gerektiğini belirterek davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, iddia savunma, dosya kapsamı deliller, bilirkişi raporları uyarınca; davalı şirket tarafından, davacı şirkete (madde 3 tablo) toplam 2.433.000,00 TL fatura düzenlenmiş olduğu, KOSGEB MERSİN MÜDÜRLÜĞÜ, KOBİ TEKNOYATIRIM DESTEK PROGRAMI-Makine Teçhizat Giderleri (geri ödemesiz) kapsamında fatura bedellerinin 1.964.550,00 TL'sinin davacı adına KOSGEB tarafından davalı şirkete 28/03/2019 tarihinde ödenmiş olduğu, davalı şirket tarafından, davacı şirketin banka hesabına gönderilen tutarların toplam 644.590,00 TL davacı şirketin ticari defterlerine kayıt edilmediği, farklılığın buradan kaynaklandığı, davalı şirketin ticari defterlerine göre; davalı şirketin, davacı şirketten 644.590,00 TL alacaklı gözüktüğü, 644.590,00 TL tutarındaki davalı şirketin davacıya yaptığı ödeme makbuzları, davacı tarafından ibraz edilmediğinden ve davacının ticari defterlerinde de kayıtlı olmadığından davacı tarafından davalı şirkete 05/02/2019 tarihinde 100.000,00 TL, 05/02/2019 tarihinde 56.000,00 TL, 06/02/2019 tarihinde 57.600,00 TL, 18/02/2019 tarihinde 29.700,00 TL, 14/03/2019 tarihinde 44.550,00 TL, 20/03/2019 tarihinde 128.700,00 TL ve 20/03/2019 tarihinde 50.400,00 TL havale edildiği anlaşılmış olup esasen taraf vekillerince bu tutarların tarafları anlaşmazlık konusu olmadığı, makine bedelinin taraflar arasında tamamen ödenmek suretiyle alacak borç ilişkisinin daha önce sonlandırılmış olduğu, taraflar arasında ihtilafsız olup esasen taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan hususun makinenin ayıplı olarak teslim edildiği noktasında olduğu, taraflar arasında yapılan tüm ticari defter ve dayanağı kayıtlar ile makine üzerinde yaptırılan teknik bilirkişi incelemesi, aldırılan kök ve itiraz raporları bir arada değerlendirildiğinde davacı şirketin satın almış olduğu 5 Eksen CNC makinesi ve su jeti kesme makinesinin ayıplı olarak kabulü gerektiği ve bu hali ile davacı tarafından kabulünün kendisinden beklenen ticari faydayı sağlayamayacak olması karşısında kendisinden beklenemeyeceği anlaşılmakla Borçlar Kanununda düzenlenen eser sözleşmesinde ayıba karşı tekeffül hükümleri kapsamında ayıplı malın iadesi koşulu ile ödemiş olduğu paranın ve bu konuda yapmış olduğu masrafların zarar kalemi olarak davalı yandan istenebileceği sonucuna varılmakla makinelerin davalıya iadesi koşulu ile 280.000 EURO'nun dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, sözleşmenin haklı nedenle feshi nedeni ile uğranılan zararlar kapsamında talep edilen 18.880,00 TL taşıma-nakliye bedeli ile 400,00 TL ihtarname masrafının da davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Karara karşı, davalı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı istinaf dilekçesi ile; harca ilişkin tensip ara karar gereği işlem yapılmamasına rağmen davacının talebini daraltarak gösterdiği 10.400,00 TL üzerinden verilen kesin sürenin usule aykırı olduğunu, talebin daraltılmasının feragat niteliğinde olduğunu mahkemenin talep aşımı yapılarak karar verdiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi olmadığını satış sözleşmesi niteliğinde olduğunu, bu sebeple ticari satımda ayıba ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğini, müvekkilinin davacıya sattığı makinenin 5 Eksen CNC olmayıp 4+1 Eksen CNC makine olduğunu, mahkeme kararının bu yönüyle icrası kabil olmadığını, teslim sonrası yapılan delil tespiti inceleme raporunda her iki makinenin de çalışır olduğunun tespit edildiğini, KOSGEB tarafından 1.743.300,00 TL ödendiğini, 280.00 EURO bedeli davacınında KOSGEB'in de ödemediğini, delil tespiti dosyasında 2000 saat hesabının bilirkişice hatalı belirlendiğini bu kaydın tespit sonrası makinenin davacı tarafından yetkisiz ve bilgisiz müdahale ile çalışamaz hale getirmiş olabileceği, su jeti makinesine yönelik ayıp iddiasının ve yargılamada tespit edilmiş ayıbın bulunmadığını, hükme esas alınan raporu tanzim eden bilirkişinin davalı firmanın işbirliği yaptığı üniversiteden seçilmesinin hatalı olduğunu, rapor için alternatif üniversite önerisinin mahkemece dikkate alınmadığını belirterek kararın kaldırılmasını aksi halde oynanan bu oyun sayesinde müvekkilinin 4 sene önce çalışır şekilde sattığı makineleri (üstelik biri " 0" ayıp iddiası dahi olmayan su jeti) harap şekilde ya da nasıl olduğu belli olmayan bir şekilde geri alacak, davacı toplam ödediği 392.700,00 TL'yi güncel kurdan 280.000 EURO ve ferileri olarak tahsil edecek, KOSGEB ise ödediği 1.743.300,00 TL berhava olmak suretiyle yine kur farkı ile kat kat yükselerek davacıya nakden teslim edilmiş olacağını ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davacı vekili istinafa karşı cevap dilekçesi ile; terditli talep içeren davanın kısmi dava olmayıp tam dava olduğunu, adli yardım talebinin kabul edilmemesi üzerine talep sonucun HMK 109 ve 123 maddesi kapsamında daraltıldığını ancak mahkemece bu daraltmanın kabul edilmeyerek tam dava dilekçesi üzerinden kabul kararı verildiğini, ancak harcın eksik kaldığını ancak bu usuli eksikliği istinaf aşamasında giderebileceklerini taraflarına süre verilmesini, mahkemece verilen sürede 10.400,00 TL üzerinden harç yatırıldığını, davalı tarafın sözleşmeye aykırı makine teslimi gerçekleştirdiğini, sözleşme ve ürün etiketinde 5 Eksen CNC makinesi olarak belirtildiğini, davalının 4+1 Eksen makine iddialarının gerçeklikten uzak soyut olduğunu, makinelerin ayıplı teslim edildiğini su jetinin de dava konusu edildiğini belirterek davalı istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, ayıp nedenine dayalı sözleşmeden dönme ile bedel iadesi ve masrafların tahsili olmadığı takdirde ödenen tutarlardan ayıp oranında indirim istemine yöneliktir.
İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Somut olayda; taraflar arasında 29/01/2019 tarihli 4022 ve 4028 numaralı sözleşmelere istinaden 1 adet 5 EKSEN CNC işleme merkezi (170.000 Euro karşılığında) ve 1 adet Su Jeti Kesme Teknolojisi CNC makinesinin (110.000 Euro karşılığında) ödeme koşulları sözleşmelerde belirtilen şekilde olmak üzere anlaşmasının yapıldığı, davalı tarafından 05/02/2019 tarih ve 2200655 sıra numaralı 1.560.000,00 TL tutarlı 4+1 Eksen Köprü Tip İşleme Makinesi ve 05/02/2019 tarih ve 2200656 sıra numaralı 576.000,00 TL tutarlı Su Jeti Makinesi konulu faturaların düzenlendiği, dava dışı KOSGEB tarafından makineler sebebiyle 1.743.300,00 TL ödeme yapıldığı, davacının eldeki davayla; ayıplı teslim edilen makinelere ilişkin sözleşmenin feshi sebebiyle ödenen bedelin yapılan masraflarla iadesine olmadığı takdirde ayıp oranında indirime karar verilmesini talep ettiği, davalının ayıplı makine teslimini inkarla sözleşmenin 4+1 Eksen makineye yönelik yapıldığını, davalının bakiye borcunun bulunduğunu ileri sürerek davanın reddini istediği, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafından adli yardım istemli açılan davada mahkemece adli yardım talebinin reddine yönelik ara karar tesis edilmiş, tensip ara kararıyla peşin harcın tamamlatılması hususunda işlem yapılmasına karar verilmiş, söz konusu ara karar gereği işlem tesis edilmeden davacı vekilinin terditli istem baki kalmak kaydıyla talepte 280.000 Euro Makine bedeli, 18.800,00 TL nakliye masrafı ve 400,00 TL ihtarname masrafını HMK 109. maddesi çerçevesinde şimdilik fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla makine bedeli olarak 5.000,00 TL, nakliye masrafı olarak 5.000,00 TL ihtarname masrafı olarak 400,00 TL olmak üzere 10.400,00 TL olarak daralttıklarını belirttiği, mahkemece ön inceleme duruşmasının (1) numaralı ara kararıyla 10.400,00 TL üzerinden hesaplanan harcın ikmalinin talep edildiği ve davacı tarafından ara karar gereği harç ikmalinin yapıldığı, yargılama neticesinde mahkemece hüküm yerinde belirtilen tutarlar üzerinden karar tesis edildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, davacı tarafından ayıp nedeniyle sözleşmeden dönme ve bedel iadesi ve masrafların tahsili olmadığı takdirde ödenen tutarlardan ayıp oranında indirimi istemine yönelik davanın tam dava şeklinde açıldığı, sonrasında cevaba cevap dilekçesi ve 28/08/2017 tarihli izahat dilekçesi ile davanın talep daraltmayla kısmi davaya dönüştürüldüğü ve terditli istemlerin devam ettiği anlaşılmaktadır.
6100 sayılı HMK'nın 141/1 maddesi uyarınca; Taraflar, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri ile serbestçe iddia veya savunmalarını genişletebilir yahut değiştirebilirler." hükmü yer almakta olup bu hüküm uyarınca davacı, cevaba cevap dilekçesinde herhangi bir yasak ya da sınırlamaya tabi olmadan iddia ve savunmalarını değiştirebilir veya genişletebilir. Davacı bu şekilde talep sonucunu yeniden belirleme imkanına sahiptir. Bunun için karşı tarafın rızasına, feragate veya ıslaha gerek yoktur (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06/07/2023 tarih ve 2022/853 Esas 2023/4195 Karar sayılı ilamı).
Hal böyle olunca, eldeki davadaki istem, harçlandırılan tutar ve mahkeme kabulüne göre, makine bedeli olarak 5.000,00 TL, nakliye masrafı olarak 5.000,00 TL ihtarname masrafı olarak 400,00 TL olmak üzere 10.400,00 TL'ye hükmedilmesi gerekirken talep aşılarak ve de harcı bulunmayan değer üzerinden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın kaldırılması gerekmiştir.
Öte yandan, davacı tarafından davalıdan satın alınan CNC işleme makinesi ve su jeti makinesine yönelik ayıp iddiasına yönelik eldeki dava açılmış olup, mahkemece yargılama sırasında alınan kök ve ek bilirkişi raporu doğrultusunda her iki makinenin de ayıplı olduğu kabul edilerek sonuca gidilmiştir. Ancak dava konusu makineler ayrı sözleşme ve fatura konusu olup, makinelere yönelik dava öncesi ayıp nedenli hukuki süreçte (ihtarname, delil tespiti vb.) farklı işletilmiştir. Bunun yanında, makinelerin birbirinden ayrı, bağımsız kullanımlarının mümkün olup olmadıkları da belirlenmemiştir. Bu durumda mahkemece, dava konusu makinelerin birbiriyle bağlantılı olup olmadıkları, birinin ayıplı olmasının diğerinin kullanımını etkileyip ayıplı hale getirip getirmediği konusundaki belirsizliğin giderilmesi, sonrasında oluşacak duruma göre her bir makineye yönelik dava öncesi süreç, iddia, savunma, mevcut ayıpların türü ve niteliğine göre yapılacak değerlendirme ile sonuca gidilmesi gerektiğinden kararın kaldırılması gerekmiştir.
Yine kabule göre; taraflar arasında dava konusu makineler için ödenen bedellerde ihtilaf bulunmakta olup, dava dışı kurum tarafından yapılan ödeme dışındaki davacı ödemelerinin tekrar davalı tarafından davacıya iade edildiği anlaşılmaktadır. Bu sebeple dava konusu makineler sebebiyle davalıya yapılan ödemelerin gerçek tutarı belirlenmeksizin karar verilmesi de doğru görülmemiştir.
Açıklanan bu nedenlerle davalı istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın 6100 sayılı HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-Bursa... Ticaret Mahkemesinin ... sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE,
4-Davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde istinaf eden tarafa iadesine,
5-Yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince verilecek esas karar ile birlikte dikkate alınmasına,
6-Harç ve tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi. 15/12/2025
Başkan ...
¸(e-imzalıdır)
...
Üye ...
¸(e-imzalıdır)
...
Üye ...
¸(e-imzalıdır)
...
Katip ...
¸(e-imzalıdır)