ZMSS kaynaklı sürekli iş göremezlik tazminatı uyuşmazlığında maluliyet raporunun kaza tarihindeki mevzuata uygunluğunun denetimi ve bozma kararı.
Özet: Bir aracın kapısının elektrikli bisiklet sürücüsüne çarpması sonucu meydana gelen kazada sürekli iş göremezlik tazminatı talebiyle açılan davada, davacı tarafın iddiaları ve maluliyet raporu uyuşmazlık ve itiraz hakem heyetlerince mevzuata uygun bulunarak kabul edilmişken, temyiz incelemesinde haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının doğru tespiti için sunulan sağlık kurulu raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine uygun olarak yetkili kurumlarca hazırlanmasının zorunlu olduğu belirtilerek, raporun bu çerçevede yeniden değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.
4. Hukuk Dairesi         2025/16347 E.  ,  2026/3636 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2025/524 Değişik İş - 2025/524 Karar
İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortalı olan araç sürücüsünün yanındaki yolcunun arabadan indiği sırada aracın kapısını davacı elektrikli bisiklet sürücüsüne çarpması sonucu meydana gelen kazada davacının yaralandığını ve % 9 oranında malul kaldığını belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesi uyarınca 41.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; yargılama sırasında ıslah dilekçesi ile talebini 139.978,91 TL'ye artırmıştır.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının maluliyetine ilişkin raporun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmediğini, bu nedenle davalı ... şirketine usulüne uygun başvuru yapıldığından bahsedilemeyeceğini, davanın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafa yapılan ödeme ile davalı şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, davalının sorumluluğunun kaza tarihinde geçerli olan teminat limiti ve davalıya sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ile sınırlı olduğunu, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz yöntemi esas alınarak yapılması gerektiğini, avans faizi talebinin yerinde olmadığını ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde (AAÜT) belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i kadar olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekili tarafından dosyaya sunulan ve ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 11.12.2019 tarihli raporun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlendiği, aktüer bilirkişi raporunda davacının % 9 maluliyet oranı, davalıya sigortalı araç sürücüsünün % 100 kusur oranı, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile sürekli iş göremezlik tazminatının 139.978,91 TL olarak hesaplandığı, aktüer bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 139.978,91 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 23.06.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetinin tarih ve sayılı kararı ile dosyada mevcut maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlandığı, aktüer bilirkişi raporu ve hesaplamaların mevzuat ve içtihatlara uygun olduğu, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararında davacı lehine maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydı ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i kadar vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının vekalet ücreti yönünden kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiş; davalı vekilinin diğer itirazları reddedilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
İtiraz Hakem Heyetinin 17.12.2021 tarih ve İHK-2021/43926
sayılı kararının süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairenin 30.05.2024 tarihli ve 2024/2388 Esas, 2024/5549 Karar sayılı ilamıyla; ''...Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir. Eldeki davada kaza, 02.02.2019 tarihinde meydana gelmiştir. Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir. 3. 6100 sayılı HMK'nın 177 nci maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan ıslah dilekçesinin tebliği konusundaki düzenleme, adil yargılanma hakkının kapsamında yer alan savunma haklarının etkin biçimde kullanılmasını teminen konulmuş olup hassasiyetle üzerinde durulmalıdır. Anılan bu yasal düzenlemede, davada taraf olanların haklarının korunması amaçlanmış olup tarafların yargılama süreçlerine etkin katılımının sağlanması ise, yapılan tüm tebligatların usulüne uygun olması ile sağlanabilecektir. Somut olayda; Uyuşmazlık Hakem Heyeti yargılaması sırasında davacının sunduğu 19.10.2021 tarihli ıslah dilekçesinin davalı vekiline tebliğ edildiğine dair herhangi bir belgenin dosyada bulunmadığı; davalı vekilinin Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda, ıslah dilekçesinin tebliğ edilmeyişini de itiraz sebebi yaptığı; İtiraz Hakem Heyeti tarafından, davalının bu itirazının reddine karar verildiği ve ıslah dilekçesinin tebliğine ilişkin eksikliğin tamamlanmadığı; davalının, ıslaha karşı cevap verme, savunmalarını yapma imkanından yoksun bırakıldığı görülmektedir. Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler gereği, davacı tarafın ıslah dilekçesinin davalı ... şirketine tebliğ edilmesi gerekirken, usulünce yapılmış tebligat olmadan ve davalının savunma hakları ile hukuki dinlenilme haklarını kısıtlar biçimde yargılamaya devam edilip yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.
'' gerekçesiyle karar bozulmuş; davacının tüm, davalının diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.
B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak ... Üniversitesi ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalından alınan 07.02.2025 tarihli maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlandığı ve davacının maluliyet oranının % 9 olarak belirlendiği, bozma öncesi dosyada mevcut maluliyet raporunda da davacının maluliyet oranının % 9 olarak belirlendiği ve aktüer bilirkişi raporunda % 9 maluliyet oranı esas alınarak tazminat tutarı belirlenmiş olmakla tazminat miktarında bir değişikliğe gidilmediği gerekçesiyle davanın kabulü ile 139.978,91 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 23.06.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bozma sonrası güncel asgari ücret esas alınarak hesap raporu alınması talebinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacı lehine maktu vekalet ücreti takdir edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ve davalının temerrüt tarihinden itibaren ticari faizle birlikte sorumluluğuna karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacıya yapılan ödeme ile davalı şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, davalı şirketin sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ve poliçe limiti ile sınırlı sorumluluğu bulunduğunu, davalı şirkete usul ve yasaya uygun başvuru yapılmadığını, dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, tazminat tutarının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz yöntemi kullanılarak ve net asgari ücret esas alınarak belirlenmesi gerektiğini, ıslah dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmeden hüküm tesis edilmesinin 6100 sayılı HMK'nın 177. maddesi uyarınca savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olduğunu, tedavi gideri, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri teminat dahilinde olmadığından davalının bu giderlerden sorumlu tutulamayacağını, davacıya Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılan ödemelerin tazminat tutarından mahsup edilmesi gerektiğini ve davacı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) hükümlerine göre hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'ine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararının bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, elektrikli bisiklet kullanan davacıya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.
Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harçlarının temyiz eden davalı ve davacıya yükletilmesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
02.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.