FSEK kapsamında mektubun sinema filminde izinsiz kullanımıyla fikri hak ihlalinde maddi ve manevi tazminat davasında Bölge Adliye Mahkemesi kararı onanmıştır.
Özet: Davacının eser niteliğindeki mektubunun bir sinema filminde izinsiz kullanılması iddiasıyla açtığı maddi ve manevi hak ihlali davasında, davalılar eserin niteliğini ve küçük iktibas serbestisini savunmuşlarsa da, ilk derece mahkemesi manevi hak ihlali ve eserin filmin dramatik yapısına etkisi gözetilerek Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 68. maddesi kapsamında maddi ve manevi tazminata hükmetmiş; Bölge Adliye Mahkemesi davalıların istinaf başvurularını esastan reddederken, nihayetinde Yargıtay da bu kararın usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek onamış, böylece davacının izinsiz kullanıma dayalı tazminat talepleri kesinleşmiştir.
MAHKEMESİ :İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ :İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk MahkemesiSAYISI :2018/482 E., 2022/210 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARARI. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin eser niteliğindeki mektubunun filmin edebi kaynakları arasında yer almasına rağmen davalıların bu eseri müvekkilinden izinsiz olarak ... Ağacı sinema filminde kullanmak suretiyle, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'ndan(...) kaynaklanan maddi ve manevi haklarını ihlal ettiğini, davacının hak sahibi olduğu eserin davalılar tarafından izinsiz olarak kullanılması nedenine dayalı ...'in 68. maddesi kapsamında şimdilik 30.000,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın filmin yayım tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile esere tecevüzün tespitine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAPDavalılar vekili cevap dilekçesinde; davalı ... Film yönünden pasif husumet ehliyeti olmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının mektubunun ... uyarınca eser niteliğinde olmadığını, davacının aktif dava ehliyetinin de bulunmadığını, bir an için söz konusu mektubun eser olarak kabul edilmesi halinde ise filmde davacının ...'in 35/1-1 bendi “ küçük iktibas” olarak iktibas serbestisi içinde kalmış olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, davacının manevi ve maddi bir zararının olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olaydaki kullanımın davacının ismin belirtilmesi nedeniyle adın belirtilmesi yetkisinin ihlali kabul edildiğinden ihlal edilen manevi hakkın türü, ihlalin gerçekleşme şekli ve hükmedilecek tazminatın tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre takdir edilecek oluşu, hakkaniyet ölçüsü gözetilerek 5.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerektiği, ...'in 68. maddesine göre hesaplanan ve denetim ve hüküm kurmaya elverişli 05.11.2021 tarihli ek bilirkişi raporundaki rayiç dikkate alınarak, eylemin niteliği, gerçekleşme şekli, mektubun film içinde kullandığı bölüm, mektubun filmin anlattığı hikayeye etkisinin büyük olması, bu sahneyi senaryodan çıkarttıklarında dramatik yapının zarar görecek olması, olay örgüsünün kırılmasına yol açacağı, dolayısıyla belirlenen 2.175,00 TL'nin 3 katının tazminat olarak takdir edilmesi gerektiği, 6.525,00 TL maddi tazminatın filmin yayın tarihi olan 01.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle esere tecavüzün tespitine, ...'in 68. maddesine göre hesaplanan 2.175,00 TL'nin 3 katı olan 6.525,00 TL maddi tazminatın ve takdiren 5.000,00 TL manevi tazminatın filmin yayın tarihi olan 01.06.2018 tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, karar, davalılar vekillerince istinaf edilmiştir.IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının maddi ve manevi tazminat talep hakkının bulunduğu, maddi tazminat yönünden somut olaya uygun emsal bulunmadığı, 05.11.2021 tarihli ek bilirkişi raporunda, izinsiz kullanım sebebiyle tüm film süresi ile dava konusu eserin kullanıldığı bölüm oranlandığında davacının talep edebileceği rayiç bedel hesaplamasında, ihlalin boyutu, niteliğine göre, ...'in 68. maddesi kapsamında taraflar arasında geçerli bir sözleşme olsa idi davacı tarafından istenebilecek telif ücretine ilişkin hesaplamanın dosya kapsamına uygun olduğu, somut olayın özelliğine göre taktir edilen manevi tazminatın hak ve adalet ilkesine uygun düştüğü gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı ... Film Yapım Prodüksiyon ve Tanıtım Hizmetleri A.Ş. vekilince temyiz edilmiştir.V. TEMYİZA. Dava ve Hukuki NitelendirmeDava, eserin izinsiz kullanımına dayalı tecavüzün tespiti ile ...'in 68. maddesi kapsamında maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.B. Değerlendirme ve GerekçeYapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ... Film Yapım Prodüksiyon ve Tanıtım Hizmetleri A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ... Film Yapım Pro. ve Tan. Hiz. Ltd. Şti.'ne yükletilmesine, 13.04.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.