Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi, kasko sigortası araç yangın tazminatında bilirkişi raporuyla belirlenen eksik rayiç değer itirazının istinaf incelemesi.
Özet: Kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat davasında, aracının yanarak hasar görmesi üzerine sigorta şirketinin eksik ödeme yaptığını iddia eden davacı, 100.000 TL ek tazminat talep etmiş; ilk derece mahkemesi, bilirkişi raporuyla davacının gerçek zararının daha yüksek olduğunu tespit ederek talep edilen 100.000 TLnin faiziyle birlikte ödenmesine hükmetmiştir. Davalı sigorta şirketi, bilirkişi raporunun somut ve denetime elverişli olmaması ile rayiç değer tespitinin hatalı yapıldığı gerekçeleriyle bu kararı istinaf etmiş olup, dosya istinaf incelemesindedir.
T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2025/16 Esas 2026/991 Karar
T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ21.HUKUK DAİRESİESAS NO : 2025/16 KARAR NO : 2026/991TÜRK MİLLETİ ADINAKARAR İNCELENEN DOSYANINMAHKEMESİ : ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : 22/10/2024NUMARASI : 2024/52 Esas 2024/601 KararDAVA : Tazminat (Kasko Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 19/01/2024KARAR TARİHİ : 16/07/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 17/07/2026 Taraflar arasındaki tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin aracının yanarak hasara uğradığını, davalının sovtaj bedeliyle birlikte müvekkiline toplam 1.735.000,00 TL ödediğini, ödenen bedelin rayiç bedelden düşük olduğunu, yapılan ödemenin ihtirazi kayıt konularak tahsil edildiğini belirterek şimdilik 100.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin poliçe yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacının gerçek zararının ödendiğini bildirerek davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında dava konusu yangın olayı ve zararın kasko poliçesi kapsamında kaldığı konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, olay tarihi itibari ile otobüsün yangın olayı öncesi piyasa rayiç değerinin 2.285.000 TL, yangın sonrası sontaj bedelinin 1.075.000 TL olduğu, olay tarihi itibari ile davacının gerçek zararının iki bedel arasındaki fark olan 1.210.000 TL olduğu, davalı tarafından davacıya ödenen 660.000,00 TL'nin düşülmesinden sonra davacının gerçek zararının 550.000,00 TL olduğu, davacının ise bu bedelden daha az bir bedel olan 100.000,00 TL talep ettiği gerekçesiyle davanın kabulüne, 100.000,00 TL'nin 19/04/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporun somut ve denetime elverişli olmadığından istinaf incelemesi ile hükmün kaldırılması gerektiğini, bilirkişi raporun da özetle kasko değerleri ve TEFE -TÜFE'ye ve döviz kuruna göre hesaplama yaptığını ve bu hesaplamaya göre araçın rayiç değerini bulduğunu rapor ettiğini, rayiç değerin tespitinin nasıl yapılacağının Bam ve Yargıtay kararları gereğince hem bilirkişilere hem de mahkemelere bildirilmesine rağmen mahkemece eksik ve yanlış bir bilirkişi raporuna göre karar verildiğini, Yargıtay pert total ve rayiç hesabında öncelikle hasar dosyasındaki örnek satış ilanlarının karşılaştırması ile rayiç klozu ve aracın geçmiş kayıtları üzerinden değerlendirme yapılmasını belirmişken mahkemenin atamış olduğu bilirkişinin tamamı ile dolar kuru üzerinden kasko değer listesi ile bir oranlama yaparak bir değer tespitine gittiğini, buna ilişkin hiçbir araç ilanı dahi sunulmadığını, aracın özelliklerinin geçmiş kayıtlarının dahi değerlendirilmediğini, bu yönü ile eksik inceleme ile belirlenen rayiç değer yönünden istinaf incelemesi yapılarak işbu kararın kaldırılması gerektiğini, mahkemeden mevcut hasar dosyasında sahibinden.com dan alınmış kaza tarihine en yakın satış ilanları ile karşılaştırılarak tekrar başka bir bilirkişi den rapor alınması talep edilmişse de, bu taleplerinin reddedildiğini, mahkemenin poliçede mevcut olan rayiç değer belirleme klozu üzerinden değerlendirme yapmadığını, soyut ve denetime elverişli olmayan bilirkişi raporu ile verilen kararın istinaf incelemesi yolu ile kaldırılarak poliçe de mevcut olan rayiç değer belirleme klozuna uygun şekilde ve hasar dosyasında kaza tarihine yakın sahibinden.com adresinden alınmış satış ilanlarının da değerlendirilerek rayiç hesaplaması yapılmasını talep ettiklerini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dava; kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan incelemede; Davacı yan kasko sigortalı aracın yandığını, davalının sigortalı araç rayiç değerini eksik tespit ederek eksik ödeme yaptığını iddia etmiş, davalı yan ise davacının poliçeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirdiğini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Taraflar arasında davalının davacı aracının kasko sigortacısı olduğu, davalı tarafından sigortalı aracın pert olması nedeniyle davacıya 660.000,00 TL ödendiği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, kasko sigortalı aracın pert total olması nedeniyle kaza tarihi itibarıyla rayiç değerinin ne kadar olduğu, davalının araç rayiç değerini düşük tespit ederek davacıya eksik ödeme yapıp yapmadığı, eksik ödeme var ise davacının imzaladığı mutabakatname karşısında davacının davalıdan bu bedeli talep edip edemeyeceği hususlarından kaynaklanmaktadır. Davalı vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde, bila tarihli ibranamede araç rayiç bedelinin 1.735.000,00 TL, sovtaj bedelinin 1.075.000,00 TL olduğu, rayiç bedelden sovtaj bedelin mahsubu sonucu kalan bakiye tutar olan 660.000,00 TL'nin ödenmesi ile davalı şirketin ibra edildiği düzenlendiği gibi, davacı tarafından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı düşülmek suretiyle ibranamenin imzalandığı anlaşılmıştır. 6102 sayılı TTK'nun 1421. maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu, anılan yasanın 1409. maddesinde, sigortacının sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğu, sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığının ispat yükünün sigortacıya ait olduğu düzenlenmiştir. Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.3.3.1.2. maddesinde; "onarım masraflarının sigortalı taşıtın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile taşıtın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tesbit edilmesi durumunda, araç tam hasara uğramış sayılır. Aracın tam hasara uğraması halinde, sigortacının azami sorumluluk haddini geçmemek üzere, hasar anındaki sigorta değeri ödenir. Bu durumda aracın Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin ilgili maddesi hükümleri doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez. Değeri tamamen ödenen araç ve aksamı, talep ettiği takdirde sigortacının malı olur." hükmüne yer verilmiştir. Davacı yanca, davalı sigorta şirketince ödenen hasar bedelinin pert total işlemine tabi tutulan sigortalı aracın piyasa değerinin altında kaldığı ve bu nedenle eksik ödeme yapıldığı iddia edilmiş ise de, taraflar arasında imzalanan ve varlığı inkar edilmeyen bila tarihli ibranamede sigortalı aracın piyasa güncel değerinin 1.735.000,00 TL, sovtajın 1.075.000,00 TL, ödenecek tutarın 660.000,00 TL olduğu, bu bedelin ödenmesi konusunda tarafların mutabık kaldıkları, sigortalı aracın pert total olduğu, bu bedel ödendiğinde davalının ibra edildiği, ibranamede davacının ihtirazi kaydının bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafından ibraname fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla imzalandığından anılan belge makbuz niteliğinde kabul edileceğinden davacının rayiç değerin eksik belirlendiğini ileri sürerek bakiye bedelin tazminini talep etme hakkını ortadan kaldırmayacaktır. Yargılama aşamasında makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda, aracın yangın tarihindeki kasko değerinin güncel kasko değerinin %75,59'luk kısmına eşit olduğu, yangın tarihindeki rayiç değerin 2.287.500,00 TL olarak hesaplandığı, piyasa şartlarında rakamların yuvarlanacağı, kaza tarihindeki rayiç değerin 2.285.000,00 TL civarında olduğunun değerlendirildiği, sovtajın 1.075.000,00 TL olduğu hususunda ihtilaf bulunmadığı, sovtaj değeri düşüldüğünde zararın 1.210.000,00 TL olacağı, davalının ödediği 660.000,00 TL mahsup edildiğinde davacının bakiye zararının 550.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Taraf vekillerince hükme esas alınan rapora gerekçeleri de belirtilmek suretiyle itiraz edilmiştir. Alınan rapor, sigortalı aracın pert olması sonucunu doğuran yangın tarihi olan 08/02/2023 tarihindeki ikinci el rayiç değerinin tespit edilmesi yönünden ayrıntılı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli niteliğe sahip değildir. Aracın yaşı, kilometresi, modeli, daha önce uğradığı hasar var ise hasarlı olup olmadığı gözetilerek yangın tarihindeki ikinci el emsal rayiç değerinin piyasadan yapılan araştırma ile araç satışına ilişkin internet ilanları üzerinde gerekli araştırma yapılıp, pazarlık yöntemi de gözetilmek suretiyle ortalama olacak şekilde tespit edilmesi gerekir. Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş, yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı gözetilerek rapor düzenleyen bilirkişiden, rapora taraf vekillerinin itirazlarını karşılar, yangın tarihi olan 08/02/2023 tarihinde sigortalı aracın yaşı, kilometresi, modeli, daha önce uğradığı hasar var ise hasarlı olup olmadığı gözetilerek yangın tarihindeki ikinci el emsal rayiç değerinin piyasadan yapılan araştırma ile araç satışına ilişkin internet ilanları üzerinde gerekli araştırmalar yapılıp, pazarlık yöntemi de gözetilmek suretiyle ortalama olacak şekilde tespitine ilişkin ek rapor alınıp, tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle, kazanılmış haklar da gözetilerek sonucuna uygun bir karar verilmesinden ibarettir. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararında isabet görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6 maddesi gereğince KISMEN KABULÜNE, 2-Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/10/2024 tarih 2024/52 Esas 2024/601 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 4-Davalı tarafından yatırılan 1.707,75 TL nispi istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine, 5-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığından davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-İİK'nun 36. maddesindeki koşullar oluşmadığından yatırılan teminatın bu aşamada iadesine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/(1)-a.6 ve 362/(1)-g. maddeleri uyarıca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 16/07/2026Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi - Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.