Bursa Bölge Adliye Mahkemesi, kooperatif üyeliğinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil davasında yaşanan karşılıklı görev uyuşmazlığını, ticari dava niteliğiyle Asliye Ticaret Mahkemesini görevli kılarak çözüme kavuşturdu.
Özet: Kooperatif üyeliğinden haksız çıkarılma iddiasıyla açılan tapu iptali ve tescil davasında, hem Asliye Hukuk hem de Asliye Ticaret mahkemelerinin karşılıklı görevsizlik kararları üzerine oluşan yargı yeri uyuşmazlığı çözülmüştür. Yüksek mahkeme, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 99. maddesi ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/1. maddeleri uyarınca kooperatif ortakları arasındaki bu tür uyuşmazlıkların ticari dava niteliğinde olduğunu belirleyerek, davanın esastan Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğine hükmetmiş ve daha önce görevsizlik kararı veren Asliye Ticaret Mahkemesinin kararının yerinde olmadığını tespit etmiştir.
T.C. BURSA BAM ...HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:.
T.C.BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ...HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N AG E R E K Ç E L İ İ S T İ N A F K A R A R IDOSYA NO : .KARAR NO :..İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ....ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : .DAVACI : .DAVANIN KONUSU : Alacak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:DAVA DİLEKÇESİ :Davacı vekili dava dilekçesinde; ...Nolu Bağımsız Bölüm hukuka aykırı şekilde, becayiş yöntemi ile davalı ... adına tapu da tescil edildiğinden iptaline ve peşin ödeme yapmış olan gerçek hak sahibi davacı adına tesciline, açılan davanın ....Asliye Hukuk Mahkemesi ....E. sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine, dava harç ve masrafları ile ücreti vekaletin davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen ödemelerine karar verilmesini talep etmiştir.DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER:Dava, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin.... Es. sayısında açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılamada, talebinin kooperatif üyeliğinden kaynaklanan tapu iptali ve tescili talebine ilişkin olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.Bu görevsizlik kararı taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş ve dava dosyası 6100 sayılı HMK. 20/1 maddesi uyarınca ilgili mahkemeye gönderilmiştir.DAVANIN GÖNDERİLDİĞİ MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER:Görevsizlik kararı üzerine dosya kendisine gönderilen ... Ticaret Mahkemesi'nce dava ...Esas sırasına kaydedilmiş, mahkemece yapılan yargılamada, davacı tarafından davalılar adına kayıtlı taşınmazın tapusunun iptali ve tescili istemine havi uyuşmazlıkta davacı tarafça ....AHM.'nin ... esas sayılı dosyasıyla birleştirme talebiyle işbu davanın açıldığı, birleştirme talep edilen dava dosyasında tapu iptali ve tescil talebiyle S.S. Yeni Cerenkent Konut Yapı Kooperatif ile birlikte aynı taraflara husumet yöneltildiği, davacı ve davalı gerçek kişiler arasında taşınmaz mala yönelik ikame olunan işbu davada HMK.'nun 2. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir.Bu görevsizlik kararı da taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir. UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ:Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, 6100 sayılı HMK. 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" sebebinin gerçekleştiği görülmektedir.Karşı görevsizlik kararını veren mahkeme 6100 sayılı HMK. 22/1 maddesi uyarınca görev uyuşmazlığının çözümü ve görevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyasını re'sen dairemize göndermiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:6100 sayılı HMK.23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede; Dava, kooperatif üyeliğinden haksız çıkarılma iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.Uyuşmazlık, davanın ticari dava olup olmadığı hususundadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu bakımından da ticaret şirketleri arasında sayılan kooperatiflerle ilgili ana düzenleme şüphesiz ki 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’dur. Bu kanunun 3. maddesinde kooperatif ve şubelerinin ticaret siciline tescil olunacağı, 7. maddesinde kooperatifin ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanacağı, 98. maddesinde de bu Kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda TTK’daki anonim şirketlere ait hükümlerin uygulanacağı yine aynı kanun 99. maddesinde tarafı olduğu hukuk davalarının ticari dava sayılacağı düzenlendiği gibi 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 179. maddesindeki düzenleme uyarınca kooperatiflerin iflasa tabi oldukları yasal düzenlemeleri mevcuttur. Genel açıklamalar karşısında görev uyuşmazlığına konu somut dava bakımından; 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 99.maddesi uyarınca kooperatif ortağı olan davacı tarafından üyesi olduğu kooperatiften haksız olarak çıkarıldığı iddiası ile açılan mezkur dava bakımından; ticari dava niteliğini haiz işbu davaya 6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesi uyarınca davanın değerine bakılmaksızın Ticaret Mahkemesince bakılmalıdır. Bu itibarla mahkemece, davacı ile davalı arasındaki davanın ticari dava olduğu gözetilerek, uyuşmazlığın esasının ticaret mahkemesince karara bağlanması gerekmektedir.Bu durumda davanın Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla, bu mahkemece verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı kabul edilmiş ve yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.K A R A R :Yukarıda açıklanan nedenlerle;6100 sayılı HMK.’nun 21. ve 22. maddeleri gereğince Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,Dava dosyasının, dosyayı dairemize gönderen mahkemeye iadesine,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 18/12/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.KANUN YOLU : 6100 sayılı HMK. 23/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 05/01/2026 Başkan ... ¸(e-imzalıdır) ...Üye ... ¸(e-imzalıdır) ...Üye ...¸(e-imzalıdır) ...Katip ...¸(e-imzalıdır)