kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili davasında, idarenin yüksek bedel ile vekalet ücreti itirazlarının, emsal karşılaştırması ve aihm kararları gereğince reddedilmesi.

Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili davasında, idarenin yüksek bedel ile vekalet ücreti itirazlarının, emsal karşılaştırması ve AİHM kararları gereğince reddedilmesi.

Özet: Bir taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve hazine adına tescili istemli davada, davacı idarenin kamulaştırma bedelinin yüksek olduğu ve lehine vekalet ücretine hükmedilmediği yönündeki itirazları üzerine, Bölge Adliye Mahkemesi, emsal esasına göre yapılan değerlemenin ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ile Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda idare lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiş; temyiz incelemesinde de bu gerekçeleri haklı bularak taşınmazın kıymet takdirinde ve idare lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinde hukuka aykırılık görmemiştir.

5. Hukuk Dairesi 2025/11869 E. , 2026/402 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/652 Esas, 2025/1099 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/76 Esas, 2024/4 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili istemine ilişkin davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ............... Mahallesi 6 34... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa birim fiyatının yüksek belirlendiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal karşılaştırmasının usulüne uygun yapılmadığını, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın emlak vergi değerlerinin karşılaştırılmadığını, belirlenen kamulaştırma bedelinin yüksek olduğunu, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesine uygun, emsal esasına göre emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslama yapılarak değer biçilmesinde, dava konusu taşınmaz ile aynı bölgede ve benzer özelliklere sahip bulunan 5 66... parsel sayılı taşınmaz için Mart/2016 değerleme tarihi itibarıyla 1.480,00 TL/m² birim fiyatı belirlendiği ve taraf vekillerinin temyizi ile Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 21.11.2022 tarihli ve 2022/6997 Esas, 2022/16453 Karar sayılı kararı ile onanmış olduğu gözetildiğinde, dava konusu taşınmazın Ekim/2022 değerleme yılı itibarıyla metrekare birim fiyatının 6.800,00 TL/m² tespit edilmesinde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ... numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da gözönüne alınarak davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesi ile davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, ... olarak kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki .............Mahallesi 6 34... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi ile üzerindeki yapılara yapı birim fiyatları gereğince, ağaçlara ise yaş ve cinsine göre değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ... numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alındığında, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi doğrudur.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.