İdare mahkemesince kamulaştırma kararının iptali sonrası kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasının konusuz kalıp kalmadığına dair temyiz incelemesi.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi başlangıçta davayı kabul etmişken, davalının istinafı üzerine karar kaldırılarak dosya yeniden yargılama için geri gönderilmiş, müteakip yargılamada ise kamulaştırma işleminin dayanağı olan idari kararın idare mahkemesince kesin olarak iptal edilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığına karar verilmiş, bu karara karşı davacı idarenin yaptığı istinaf başvurusu bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmiş olup, davacı idare vekili, kamulaştırma kararının iptali sonucu davanın konusuz kalması nedeniyle verilen hükmün hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/839 Esas, 2025/1730 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Bafra 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2023/37 Esas, 2024/473 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde; ................. Mahallesi 1 01... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı adına tescili istemine ilişkindir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; davacının kamulaştırma talebinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dayanak encümen kararında kamusal yarar bulunmadığını, belirlenen metrekare bedelinin çok düşük olduğunu belirterek davanın reddine, kamulaştırma bedelinin mahkemece tespitine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; tescil hükmü kesin olmasına rağmen İlk Derece Mahkemesince konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, bilirkişi raporlarının hatalı olduğunu beyanla istinaf kanun yoluna başvurmuştur.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile, dava konusu taşınmazın kamulaştırma işleminin temelini oluşturan Samsun Büyükşehir Belediyesi encümenliğinin 17.09.2022 tarih ve 310 sayılı kararının Samsun 3. İdare Mahkemesinin 2022/866 Esas, 2024/714 Karar sayılı kararı ile iptaline karar verilip, iptal kararına karşı istinaf yoluna başvurması üzerine Samsun Bölge İdare Mahkemesi 2. İdare Dava Dairesinin 09.10.20 24... /977 Esas, 2024/1056 Karar saylı kararı ile istinaf başvurusunun reddine karar verildiği ve idari işlemin iptaline ilişkin kararın kesinleştiğinin anlaşılmasına göre, mahkemece karar yerindeki gerekçeyle davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığı yönünde hüküm tesis edilip iptal edilen tapu kaydının yeniden davalı adına tesciline karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile davacı idare vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf isteminde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırılmasına ilişkin kamulaştırma kararının idare mahkemesi kararı ile iptal edilmesi nedeniyle davanın konusuz kalıp kalmayacağına ilişkindir.2.Değerlendirme1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Dava konusu Samsun ili Bafra ilçesi Türbe Mahallesi 1 01... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescili istemi ile açılan davanın yargılaması sırasında davalı tarafından davacı idare aleyhine kamulaştırma işleminin iptali istemiyle Samsun 3.İdare Mahkemesinin 2022/8 66... /714 Karar sayılı kararı ile iptaline karar verildiği, iptale ilişkin bu kararın Samsun Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesinin 09.10.2024 tarihli ve 2024/977 Esas, 2024/1056 Karar sayılı kararıyla onanmasına karar verildiği, belirtilen kararın 09.10.2024 tarihinde kesinleştiği anlaşıldığından konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair mahkeme kararında usûl ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usûl ve kanuna uygun olup, davacı idare vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usûl ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,14.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.