Sendikaların, belediye şirketinin ekmek üretimi faaliyetini gıda sanayi olarak tespit eden bakanlık kararının iptaliyle genel işler işkolu olarak belirlenmesi istemli temyiz davası.
Özet: Çeşitli sendikalar, bir belediye şirketinin ekmek ve ekmek çeşitleri imalatı faaliyetinin ilgili bakanlıkça "gıda sanayi işkolu" olarak tespit edilmesine karşı çıkarak, bu faaliyetin aslında belediyenin görev ve sorumlulukları kapsamında yürütülen bir hizmet niteliği taşıması sebebiyle "genel işler işkolu"na dahil edilmesi gerektiğini savunmaktadırlar; sendikalar, bu işkolu tespitinin 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ile 5393 sayılı Belediye Kanununa aykırı olduğunu iddia ederek, söz konusu kararın iptalini ve işyerinin "genel işler işkolu" olarak yeniden belirlenmesini talep etmektedir.
MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1192 E., 2025/1812 K.DAVA TARİHİ : 13.06.2024İLK DERECE MAHKEMESİ : ... İş MahkemesiSAYISI : 2024/178 E., 2025/33 K.BİRLEŞEN DAVAMAHKEMESİ : ... İş MahkemesiSAYISI : 2024/179 E., 2024/371 K. BİRLEŞEN DAVAMAHKEMESİ : ... İş MahkemesiSAYISI : 2024/180 E., 2024/337 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen dosyada davacı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA1. Asıl davada davacı Tüm Belediye ve Genel Hizmet İşçileri Sendikası (... Sendikası) vekili dava dilekçesinde; başvuru üzerine davalı Bakanlık tarafından yapılan inceleme sonucu 07.06.2024 tarihli ve 32569 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2024/32 Karar No.lu işkolu tespitinde; işveren ... Belediyesi .......... Nakliyat Sanayi Tic. Ltd. Şti.nin (... Belediyesi Şirketi) ............sicil No.lu işyerinde ekmek ve ekmek çeşitleri imalatı işinin yürütüldüğü, yapılan faaliyetlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 02 sıra No.lu gıda sanayi işkolunda yer aldığının tespit edildiğini, dava konusu tespitin 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na (6356 sayılı Kanun), 5393 sayılı Belediye Kanunu'na (5393 sayılı Kanun), İşkolları Yönetmeliği'ne ve Yargıtayın yerleşik içtihatlarına aykırı olduğunu, ... Belediyesi Şirketinin belediye hizmetlerini yürütmek üzere kurulduğunu, işyerlerinde yürütülen faaliyetlerin belediyelerin görev ve sorumlulukları altında olan belediye hizmetleri olduğunu, işyerinde yürütülen asıl ve yardımcı işlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 20 sıra No.lu genel işler işkoluna girdiğini ileri sürerek davalı Bakanlığın işkolu tespiti kararının iptali ile işkolu tespiti konusu işyerlerinde yürütülen işlerin genel işler işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesi talep etmiştir.2. Birleşen 2024/180 Esas sayılı davada davacı ... (... Sendikası) vekili dava dilekçesinde; işveren ... Belediyesi Şirketinin ... Belediyesine ait belediye iktisadi teşekkülü olduğunu, piyasaya hizmet vermediğini, söz konusu Belediye Şirketinin belediye hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla kurulduğunu, İşkolları Yönetmeliği'ne göre kanunlarla belediyelere verilen görevler ile belediyelerin üstlendiği bütün diğer işlerin genel işler işkolu kapsamında yer aldığını, 6356 sayılı Kanun'un 4/2 hükmü uyarınca işkolunun o işyerindeki asıl işe göre belirlenmesi gerektiğini, dava konusu işyerinde asıl işin genel işler işkoluna girdiğini, 5393 sayılı Kanun'un 15/-(a) hükmünde "belde sakinlerinin mahalli, müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak" biçiminde geniş bir tanımla belediye hizmetinin kapsamının tespit edildiğini, ... Belediyesi Şirketinin ........... sicil No.lu işyerinde belediye hizmeti ifa edildiğini, davalı Bakanlık tarafından ................sicil No.lu işyerindeki faaliyetin İşkolları Yönetmeliği'nin 02 sıra No.lu gıda sanayi işkolunda yer aldığına dair tespitin mevzuat hükümleri ışığında hukuka aykırı olduğunu, tespitin hukuki temeli bulunmadığını belirterek 07.06.2024 tarihli ve 32569 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2024/32 Karar No.lu işkolu tespit kararının iptali ile dava konusu işyerinin İşkolları Yönetmeliği'nin 20 sıra No.lu genel işler işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir. 3. Birleşen 2024/179 Esas sayılı davada davacı ... Belediyeler ve Genel Hizmetler İşçileri Sendikası (...) vekili dava dilekçesinde; başvuru üzerine davalı Bakanlık tarafından yapılan inceleme sonucu 07.06.2024 tarihli ve 32569 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2024/32 Karar numaralı işkolu tespitinde; ... Belediyesinin iştiraki olan işveren ... Belediyesi Şirketine ait .............sicil numaralı işyerinde yapılan işin ekmek ve ekmek çeşitleri imalatı işi olduğu, işyerinde yürütülen faaliyetlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 02 sıra No.lu gıda sanayi işkolunda yer aldığının tespit edildiğini, dava konusu tespitin 6356 sayılı Kanun'a, 5393 sayılı Kanun'a ve İşkolları Yönetmeliği'ne aykırı olduğunu, işveren ... Belediyesi Şirketinin belediye hizmetlerini yürütmek üzere kurulduğunu, işyerinde yürütülen faaliyetlerin belediyelerin görev ve sorumlulukları altında olan belediye hizmetleri olduğunu, işyerinde yürütülen asıl ve yardımcı işlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 20 sıra No.lu genel işler işkoluna girdiğini ileri sürerek davalı Bakanlığın işkolu tespiti kararının iptali ile işkolu tespiti konusu işyerinde yürütülen işlerin genel işler işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı Bakanlık vekili asıl ve birleşen davalara cevap dilekçelerinde; iş müfettişleri tarafından yapılan inceleme neticesinde düzenlenen işkolu inceleme raporunda; işyerinde yapılan işle ilgili olarak 5393 sayılı Kanun'da doğrudan belediyelere yüklenmiş bir görev veya yetki bulunmadığını, işyerinde belediyelerin görev, yetki ve sorumluluk alanına dâhil olmayan bir işin yapıldığını, söz konusu işin ekmek imalatı olduğunu, işyerinde ekmek ve ekmek çeşitleri imalatı işi yapıldığından dava konusu işyerinin 02 sıra No.lu gıda sanayi işkolunda yer aldığı kanaatine varıldığını, inceleme raporunda yapılmış olan tespitin hukuka ve fiilî duruma uygun olduğunu, Bakanlık tarafından tanzim edilen işkolu tespitinin her yönüyle hukuka ve yürürlükteki mevzuata uygun olarak düzenlendiğini belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın süresinde açıldığı, denetime elverişli bilirkişi heyet raporuna göre; dava konusu işyerinde yapılan ekmek üretim işinin münhasıran belediye hizmeti olarak değerlendirilemeyeceği ve işyerinde yapılan ekmek üretim işinin ticari bir faaliyet olduğu, işkolu tespitinin işyerinde yapılan işin niteliğine göre belirlenmesi gerektiği, davalı Bakanlık tarafından uyuşmazlığa konu işkolu tespit kararının hukuka uygun olduğu gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri1. Davacı ... Sendikası vekili temyiz dilekçesinde; dava dilekçesinde belirttiği ve istinaf dilekçesinde tekrarladığı sebepleri ileri sürmüştür.2. Davacı ...-İş Sendikası vekili temyiz dilekçesinde; dava dilekçesinde belirttiği ve istinaf dilekçesinde tekrarladığı sebepleri ileri sürmüştür.3. Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; dava dilekçesinde belirttiği ve istinaf dilekçesinde tekrarladığı sebepleri ileri sürmüştür.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, 6356 sayılı Kanun'un 4 ve 5. maddeleri kapsamında işkolu tespitine itiraz istemine ilişkindir.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. İlk Derece Mahkemesi karar başlığında 2024/179 Esas sayılı birleşen davanın davacısının ..., 2024/180 Esas sayılı birleşen davanın davacısının ... Sendikası olduğu gözetilmeksizin 2024/179 Esas sayılı dosyada davacının ... Sendikası, 2024/180 Esas sayılı dosyada ise davacının ... olarak belirtilmesinin maddi hataya dayandığı ve mahallinde her zaman düzeltilebilecek nitelikte olduğu değerlendirilerek bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.Hukuki menfaatinin etkilenme ihtimaline binaen dava kendisine ihbar edilen ... İşçileri Sendikasının (... ... Sendikası) 27.12.2024 tarihli dilekçesi ile katılma talebinde bulunduğu, İlk Derece Mahkemesinin 12.02.2025 tarihli duruşmada aldığı (4) numaralı ara kararla ... ... Sendikasının katılma talebinin kabulüne karar verdiğinin anlaşılmasına göre İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemesi karar başlığında ... ... Sendikasının "fer'î müdahil" olarak gösterilmesi gerekirken "dâhili davalı" şeklinde yazılması da mahallinde düzeltilebilir maddi hata niteliğinde görülmüştür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup asıl ve birleşen davada davacılar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARAR Açıklanan sebeple;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.