Danıştay, skolyoz nedeniyle POMEM öğrenciliğinden ilişiği kesilen adayın, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğine uygun olduğuna karar veren mahkeme hükmünü onadı.
Özet: Danıştay, 29. dönem POMEM öğrencisi adayı davacının, başlangıçta ilişiğinin kesilmesine neden olan skolyoz teşhisinin Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğine (ETSŞY) uygun olmadığı iddiasıyla açtığı iptal davasında, mahkemece belirlenen hakem hastane raporunda "lomber bölgede 9.8, torakal bölgede 6 derece cobb açısı ile 10 derecenin altında çift eğrilik" olduğu ve davacının ETSŞY şartlarına uyduğu tespit edildiğinden, ilk derece mahkemesi ve bölge idare mahkemesinin ilişiğin kesilmesi işlemini iptal eden kararlarını hukuka uygun bularak davalı idarenin temyiz istemini oyçokluğuyla reddetmiştir; bu karar ile öğrencinin eğitim merkezinden ilişiğinin kesilmesi işlemi kesin olarak hukuka aykırı bulunmuştur.
Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2024/4774 E.  ,  2025/2534 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/4774
Karar No : 2025/2534
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; 29. Dönem POMEM sınavında başarılı olan ve Aksaray Şehit Önder Güzel Polis Meslek Eğitim Merkezine geçici kaydı yapılan davacının, sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-9-A maddesine uymadığından bahisle okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin 12/10/2023 günlü işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-9-A maddesindeki sağlık şartlarını taşıyıp taşımadığı ve Polis Eğitim Merkezi öğrencisi olup olamayacağının tespiti için Mahkemenin 19/12/2023 günlü ara kararı ile hakem hastane olarak belirlenen Ankara Bilkent Şehir Hastanesine sevk edildiği, anılan Hastanenin ... günlü, ... numaralı Sağlık Kurulu Raporunda; "lomber bölgede açıklığı sağa bakan cobb açısı 9.8 derece olan skolyoz izlendi. Torokal bölgede açıklığı sola bakan cobb açısı 6 derece olan skolyoz saptandı. Adayın fizik muayenesi ve radyolojik görüntüleri birlikte değerlendirildi. Hastanın 10 derecenin altında çift eğrili mevcuttur. ETSŞY EK-3 9-A-1-f'ye uyar POMEM öğrencisi olur." şeklinde tespitlere yer verildiği; bu durumda; Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-9-A maddesinde aranılan sağlık şartlarını taşıdığı yukarıda belirtilen sağlık kurulu raporuyla tespit edilen davacının, Polis Meslek Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacının öğrenci adaylığından elenmesine sağlık kurulu raporları ile tespit edilen “skolyoz" tanısının neden olduğu, Mahkemece sevk edildiği hakem hastanece düzenlenen sağlık kurulu raporunda ise ölçüm farklılıklarının çıktığı, her iki raporla birlikte davacının yeniden hastaneye sevki ile yeni bir rapor alınması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 15/05/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava; 29. Dönem POMEM sınavında başarılı olan ve Aksaray Şehit Önder Güzel Polis Meslek Eğitim Merkezine geçici kaydı yapılan davacının, sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-9-A (Skolyoz) maddesine belirtilen şartları sağlamadığından bahisle "POMEM öğrencisi olamaz" kararı verilerek eğitim merkezi ile ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlık konusu olayda; davacının, ETSŞY gereğince sağlık kurulu raporu almak üzere sevk edildiği Aksaray Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen 05/05/2023 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda; "Teşhis: Lomber Skolyoz (Cobb açısı 11 derece) Karar: ETSŞY EK-3-9-B-4'e uyar" ifadelerine yer verildiği, -08/04/2023 günlü sonuç raporunda Lomber vertebrada açıklığı sağa bakan (Cobb açısı 29 derece) torakal vertebrada açıklığı sola bakan (Cobb açısı 11 derece) skolyoz izlendi" ifadelerine yer verildiği, anılan rapora istinaden davacının okulla ilişiğinin kesildiği, Mahkemece hakem hastane olarak sevk edildiği Ankara Bilkent Şehir Hastanesince düzenlenen 02/01/2024 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda, "Fiziki Muayene Bulguları: Lomber bölgede açıklığı sağa bakan cobb açısı 9,8 derece olan skolyoz izlendi, torakal bölgede açıklığı sola bakan cobb açısı 6 derece olan skolyoz saptandı.... Karar: ETŞŞY EK-3/9-A-1 f maddesine uyar POMEM öğrencisi olur" ifadelerine yer verildiği, anılan rapor üzerine Mahkemece iptal kararı verildiği, istinaf aşamasında da ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
İdari işlemlerin yargısal denetimi, kural olarak dava konusu işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğunun denetimine ilişkindir. İşlemin sebep unsurunun, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlara dayalı olması halinde, davalı idarece anılan uzmanlık alanına ilişkin bilgi ve görüşlere dayalı olarak işlem tesis edilmesi gerektiği gibi, sözü edilen işlemlerin yargısal denetiminde, yargı merciince de, anılan sebep unsurunu oluşturan özel ve teknik bilginin hukuka uygunluğunun denetlenmesi gerekecektir.
Nitekim, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir...." hükmü yer almıştır.
Uyuşmazlıkta; dava konusu işlemin, davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin Sağlık Kurulu raporlarına dayalı olduğu göz önüne alındığında; işlemin dayanağı olan Sağlık Kurulu raporlarının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılan davalarda yapılacak yargısal denetimde, özel ve teknik bilgi içeren Sağlık Kurulu raporunun, bilim ve fenne uygunluğu, yapılan tetkik ve tahlil sonuçları ile teşhis ve tanının hukuka uygunluğunun belirlenmesi, bu amaçla da; işleme dayanak Sağlık Kurulu raporunun hastalık branşına uygun uzman bilirkişilere incelettirilmesi gerekecektir.
Mahkemece görüşüne başvurulan ve bilirkişi niteliğinde olan hakem Hastane tarafından yapılacak incelemede; dayanak Sağlık Kurulu raporunun usul ve fenne aykırı olduğu, hastalığın tesbitine ilişkin yeterli tetkik yapılmadığı ya da tanı için ileri tetkik yapılması gerektiğinin belirlenmesi halinde; davacının sağlık şartlarını sağlayıp sağlamadığının belirlenebilmesi için yeniden tetkik ve tahlile tabi tutulması, önceki rapora itibar edilemeyeceğine ilişkin açıklamalar içeren raporun Mahkemeye ibrazı, Mahkemece de, sözü edilen raporun yeterli bulunması halinde hükme esas alınması gerektiği açıktır.
Esasen, yukarıda aktarılan yargılama süreci, HMK 266. maddede öngörülen "özel ve teknik bilgi içeren" konulara ilişkin uyuşmazlıklarda uygulanacak yargılama yöntemine daha uygun olacağı gibi; dava konusu işlemin sebep unsurunun denetimine ilişkin idari uyuşmazlıklar bakımından da, "işlem yargılaması" esasına dayanan idari yargılama hukukunun da özüne uygun olacaktır.
Öte yandan, Mahkemelerce, işlemin dayanağının tamamen bertaraf edilmesinin hukuken hiçbir izahı ve dayanağı bulunmadığı gibi, davacının doğrudan ve yeniden sağlık muayenesine tabi tutulmasına ilişkin uygulama, Mahkemeleri, idari fonksiyon içinde yürütülecek idari usulün bir parçasına dönüştürecek ve "yargılama" fonksiyonundan uzaklaştıracaktır.
Bu itibarla; davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin işleme dayanak alınan Sağlık Kurulu raporularıyla ilgili hiçbir inceleme ve değerlendirme içermeyen, anılan rapora niçin itibar edilemeyeceğine ilişkin tesbitlere ve açıklamalara yer vermeyen, davacının doğrudan sağlık muayenesine tabi tutulması suretiyle düzenlenen Sağlık Kurulu raporu hükme esas alınarak verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.