Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin Okuma Yazma Bilmeyen Davacının Ticari Kredi Kefaletinin Geçersizliği ve İcra Takibinin Durdurulması Talepli Menfi Tespit Davası Kararı
Özet: Bu menfi tespit davasında, okuma yazma bilmeyen davacı, oğlunun ticari kredileri için bankaya kefil yapıldığını, bu kefaletin gayrimenkul rehni ve kendisinin nakit almadığı senetlerle teminatlandırıldığını öne sürerek, kefaletin Türk Borçlar Kanununun 583. maddesindeki el yazısıyla azami miktar ve tarih belirtme zorunluluğuna uyulmaması nedeniyle geçersiz olduğunu iddia etmiştir. Davacı ayrıca, asıl borcun teminatların paraya çevrilmesiyle ödendiğini savunarak borçlu olunmadığının tespitini, geçersiz senetlerden kaynaklanan icra takibinin durdurulmasını ve bankanın kötüniyet tazminatı ödemesini talep ederken, davalı banka davanın reddini istemiştir. Bilirkişi raporu davacının belirli bir miktar için müteselsil kefalet verdiğini teyit etmekle birlikte, kefaletin hukuki geçerliliğine ilişkin değerlendirmeyi mahkemeye bırakmıştır.
T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/481 Esas - 2026/442
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2024/481 EsasKARAR NO : 2026/442.....DAVA : Menfi TespitDAVA TARİHİ : 04/07/2024KARAR TARİHİ : 08/06/2026KARAR Y.TARİHİ : 16/06/2026Mahkememizde görülmekte olan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit) davanın yapılan açık yargılaması sonucunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. I-İDDİALAR Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin okuma yazma bilmediğini, .... Bankasından oğlunun şirketine açılan ticari kredilerden birine genel kredi sözleşmesi dahilinde kullandırılan krediye kefil olarak alındığını, kefaletin Gayrimenkul Rehni ile teminatlandırıldığını, ayrıca (300000 TL, 03/06/2013 Tanzim Tarihli Senet , 320000 TL, 03/06/2013 Tanzim Tarihli Senet, 300000 TL, 03/06/2013 Tanzim Tarihli Senet) kendisine nakit alınan para karşılığı imzalattırıldığını, normal şartlarda parmak izi kullanmakta olup bu senetteki imzaların da kendisinin bilmediği ve okuyamadığı bir metni imzalamasından başka birşey olmadığını, üstelik senet metninde bankanın verdiği nakit borca karşılık kefil olarak senette imzası bulunduğunu, Bankanın böyle bir nakit parayı genel kredi sözleşmesi haricinde hiç kimseye senet karşılığı vermeyeceğini ancak vermediği halde vermiş gibi gösterildiğini, Türk Borçlar Kanunun 583. maddesi uyarınca geçerli bir kefalet akdinden söz edebilmek için öncelikle kefalet sözleşmesi yazılı olmalı, kefil kendi el yazısıyla, sorumlu olduğu azami miktarı, kefalet tarihini kefalet belgesine yazmış ve belge kefil tarafından imzalanmış olması gerektiğini, bunlardan hiçbirinin sözleşmede bulunmadığını, Kefalet sözleşmesine aykırı olarak verilen ipotek ve borç senedi de dolayısıyla geçerli olmadığını, Müvekkilenin bu kredi sözleşmesinden başka banka ile hiçbir hukuki ilişkisi olmadığını, Kefalet sözleşmesi olmadan elden borçlandırıcı işlem olarak senette kefil olmasının da hukuka aykırı olduğunu, ayrıca müvekkilinin kefil olduğu kabul edilse bile kefil olduğu genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borçların asıl borçlu tarafından verilen teminatların paraya çevrilmesi sonucunda ödendiğini, yapılan tahsilatların banka kayıtlarında mevcut olduğunu beyan ederek, ... Yev. İpotekten 400.000 TL borçlu olunmadığının tespitine, geçersiz borç senetlerinden dolayı yapılan icra takibi sonucu satışın tedbiren durdurulmasına, gayrimenkulun değeri dosyasında bulunmakta ve talep olunan borcun 3 misline yakın bir değere sahip olduğundan borçdan fazla olan değerin teminat olarak kabulune, takibin tedbiren durdurulmasına, haksız ve kötüniyetli takipten dolayı davalının %20 den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II-SAVUNMALAR Davalı yana usulüne uygun dava dilekçesi sunduğu, süresi içeresinde beyan dilekçesi sunulmamış, duruşmalarda ise davanın reddini istemiştir. III-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER1.Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı.2. Genel Kredi Sözleşmesi incelenmesinde; sözleşme limitinin 08.04.2015 tarihinde 3.500.000,00 TL artırılarak 6.000.000,00 TL'ye çıkarıldığı, davalı banka ile dava dışı ....arasında 07.08.2014 tarihinde 2.500.000,00 TL limitli sözleşme olduğu anlaşıldı. 3. ... sayılı dosyasının uyap evrakları. 4..... sayılı dosyasının uyap evrakları. 5. .... Esas dosyasının uyap evrakları. 6.....Esas sayılı dosyasının uyap evraklar. 7. Bilirkişi raporu. a)Bankacı bilirkişi 02.10.2025 tarihli raporunun sonuç kısmında özetle; Davalı banka ile dava dışı ....arasında 07.08.2014 tarihinde 2.500.000,00 TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiği, sözleşme limitinin 08.04.2015 tarihinde 3.500.000,00 TL artırılarak 6.000.000,00 TL'ye çıkarıldığı, sözleşme limitinin 07.08.2014 tarihinde davacı .... tarafından kefalet türüne "müteselsil", kefalet tarihine "07.08.2014", kefalet miktarına "400.000,00 TL" yazılmak sureti ile müteselsil kefalet verildiği, davacı vekilinin kefalete yönelik itirazlarının hukuki takdirinin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, davacı .... nolu bağımsız bölümdeki taşınmazı üzerine 24.01.2012 tarih ve .... yevmiye numarası ile ; Banka ile ".... arasında yapılmış ve yapılacak tüm sözleşme ve taahhütlere göre adı geçen tarafından imzalanmış olan sözleşmelere göre kendisine veya göstereceği üçüncü kişiler lehine açılmış ve açılacak her türlü nakdi ve gayrınakdi krediler, borçlu hesaplar ile verilmiş ve verilecek teminat ve kefalet mektuplarından kontrgarantilerden, ithalata ve ihracata ilişkin poliçelerle sair kambiyo senetlerine Bankaca konulan aval ve kabul şerhlerinden, adı geçenin keşideci, ciranta ve kefil sıfatıyla imzalamış olduğu ve imzalayacağı kambiyo senetlerinden, adı geçenin alacaklı Bankaya vermiş olduğu ve vereceği kefalete dayalı taahhütlerinden, sebepsiz zenginleşme, haksız fiillerinden ve kanundan, velhasıl sebep ve ciheti ne olursa olsun gerek asaleten, gerekse kefaleten doğmuş ve doğacak her türlü borçlarından 400.000,00 TL'sına kadar.. Bankaya teminat olarak 1. Derecen" ipotek verdiği, Yine davacı .... tarafından, 300.000 TL, 03/06/2013 Tanzim Tarihli Senet, 320.000 TL, 03/06/2013 ....asıl borçlu olarak kullandığı kredilerden ötürü, Takip Tarihi İtibariyle; 5.817.719,26 TL Asıl Alacak, 248.222,69 TL İşlemiş Tem. Faizi, 12.411,13-TL Bsmv olmak üzere toplam 6.078.353,08 TL borçlu olduğunun hesaplandığı, takip tarihinden sonra yapılan tahsilatların TBK md 100 kapsamında mahsubu sonucu, dava tarihi itibariyle, 2.726.156,11TL asıl alacak, 5.303.876,07 TL İşlemiş Faiz, 265.193,80 TL Bsmv olmak üzere toplam 8.295.225,98 TL borçlu olduğunun hesaplandığı, yapılan hesaplamalar sonucunda davacının genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borçların asıl borçlu tarafından verilen teminatların paraya çevrilmesi sonucunda ödendiğini, yapılan tahsilatların banka kayıtlarında mevcut olduğunu beyan ederek, ... 03/06/2013 Tanzim Tarihli Senet , 320000 TL, 03/06/2013 Tanzim Tarihli Senet , 300000 TL, 03/06/2013 Tanzim Tarihli Senet) .... E sayılı dosyalar ve ..... İpotekten 400.000 TL borçlu olunmadığı yönündeki talebinin takdirinin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu şeklinde görüş bildirilmiştir. b)Grafoloji uzmanı bilirkişisi 01.04.2026 tarihli raporunun sonuç kısmında özetle; .... Bankası A.Ş. tarafından “yüksel ... ... olan “500.000” TL’lik 12.02.2013 tarihli Genel Ticari Kredi Sözleşmesi, .... tarafından “yüksel .....” adına düzenlenmiş Müteselsil Kefilleri ....“... olan “6.600.000” TL’lik 08.04.2015 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi, üzerlerinde .... adına atılı bulunan imzaların, ....elinden çıktığının tespit edildiği şeklinde görüş bildirilmiştir. IV- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE Dava, davalı bankaya borçlu olmadığının tespiti talebinden kaynaklanmaktadır.Somut olayda; Davalı banka ile dava dışı .... arasında 07.08.2014 tarihinde 2.500.000,00 TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı, sözleşme limitinin 08.04.2015 tarihinde 3.500.000,00 TL artırılarak 6.000.000,00 TL'ye çıkarıldığı, sözleşme limitinin 07.08.2014 tarihinde davacı .... tarafından kefalet türüne "müteselsil", kefalet tarihine "07.08.2014", kefalet miktarına "400.000,00 TL" yazılmak sureti ile müteselsil kefalet olarak imzaladığı, davacı tarafından, .... nolu bağımsız bölümdeki taşınmazı üzerine 24.01.2012 tarih ve 3275 yevmiye numarası ile ipotek verdiği, davacı tarafından, 300.000 TL, 03/06/2013 Tanzim Tarihli Senet, 320.000 TL, 03/06/2013 Tanzim Tarihli Senet , 300.000 TL, 03/06/2013 Tanzim Tarihli Senetin davalı bankaya verildiği, kredi geri ödemelerindeki gecikmeler nedeniyle ile davalı banka tarafından keşide edilen .... üzerinden keşide edilen 12.01.2017 tarih ve....yevmiye numaralı ihtarname ile hesapların kat edildiği, ihtarın dava dışı asıl borçlu şirkete 16.01.2017 tarihinde, davacı ....'a ise aynı adreste oturan oğlu .... asıl borçlu olarak kullandığı kredilerden ötürü, davacının takip tarihi itibariyle; 5.817.719,26 TL Asıl Alacak, 248.222,69 TL İşlemiş Tem. Faizi. 12.411,13 TL Bsmv olmak üzere toplam 6.078.353,08 TL borçlu olduğu, takip tarihinden sonra yapılan tahsilatların TBK md 100 kapsamında mahsubu sonucu,dava tarihi itibariyle, 2.726.156,11 TL Asıl Alacak, 5.303.876,07 TL İşlemiş Faiz, 265.193,80 TL Bsmv olmak üzere toplam 8.295.225,98 TL borçlu olduğu, davacının genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borçların asıl borçlu tarafından verilen teminatların paraya çevrilmesi sonucunda ödendiğini, yapılan tahsilatların banka kayıtlarında mevcut olduğu, .... E (300000 TL, 03/06/2013 Tanzim Tarihli Senet , 320000 TL, 03/06/2013 Tanzim Tarihli Senet , 300000 TL, 03/06/2013 Tanzim Tarihli Senet).... Numaralı bağımsız bölüm 24.01.2012-3275 Yevmiyeli İpotekten 400.000 TL borçlu olmadğıı anlaşılmıştır. Toplanan deliller ile tarafların beyanları, bilirkişi raporları hep birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlık davalı banka ile davacının dava dışı şirket taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesinde davacının kefil sıfatıyla attığı imzanın geçersizliği ve dolayısıyla sözleşmenin kefalet şartlarının bulunmaması noktalarında olduğu, dava konusu genel kredi sözleşmesinin kefalet bölümünde davacının imzasının bulunduğu,Okuma-yazma bilmeyenlere yönelik mevzuat hükümleri kapsamında okuma-yazma bilmeyenlere dair Borçlar Kanunu hükümlerii le noterlik mevzuatı hükümlerinin hukuki iş ve işlemlere 3.kişilerin güvenini temine ve ilişkin emredici sıhhat şartları tayin ettiği, bu anlamda okuma yazma bilmeyen kişilerin herhangi bir eğitim-öğretim kurumuna kaydı ya da diploması bulunmasa da okuma-yazma bilmelerine rağmen bilmediklerini iddiaları hakkın kötüye kullanımı teşkil etmektedir.Bir diğer husus okuma-yazma bilmeyenlerin sözleşme ehliyeti ve sözleşme tarafı olma anlamında bilfiil mühürlerini kullanmasalar dahi işlem güvenliği ve iyiniyetli 3. Kişilerin haklarının zedelenmemesi için bu işlemlere itibar edilmesi meselesidir. Hukuk sistemimizde kambiyo taahhüdünde dahi okuma-yazma bilmeyen şahsın mührü yerine imzası ile tanzim ettiği kambiyo senedi geçerli olmaktadır.".... 6100 Sayılı HMK'nın 206/1 maddesi kapsamında imza atamayanların mühür ya da alet ya da parmak izi kullanmak suretiyle belge düzenlemesinden bahsetmiş ve bu kapsamda söz konusu belgelerin senet niteliği taşıyabilmesi için noterler tarafından düzenleme biçiminde oluşturulması şartı getirilmiştir." Ancak somut olayda davacı, davaya konu genel kredi sözleşmelerine imza atmış olup, hata ya da hile olgusuna değinilmiş değildir.Her ne kadar davacı okuma yazma bilmediğini bildirmiş ise de tek başına okuma-yazma bilinmemesi iddiası iradenin fesada uğratıldığı sonucunu doğurmayacağı alındığında davacı iddiasının da hayatın olağan akışı ile bağdaşmayacağı, bu nedenle davacının davasını ispat edemediği anlaşılmış, anılan nedenlerle, davacının davalı bankaya borçlu olduğu kanaatine varılarak davacının davasının reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.V-HÜKÜM1-Davanın reddine, Karar ve İlam Harcı2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL harçtan, peşin alınan 22.542,30-TL haçtan mahsubu ile arta kalan 21.810,30-TL harcın karar kesinleştiğinde istek halimde yatırana iadesine, Yargılama Giderleri ve Gider Avansı3. Yargılama sırasında yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına, 4. Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine iadesine,Vekalet Ücreti5. Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3,13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 202.800,00- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine, Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ..... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile .... istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. . 08/06/2026 ....