Danıştay, POMEM öğrencisinin skolyoz tanısıyla ilişiğinin kesilmesi işlemini, çelişkili sağlık raporları sonrası uygun bulunan nihai raporlar doğrultusunda iptal eden alt mahkeme kararını onadı.
Özet: Bu hukuki metin, Akyurt POMEM öğrencisinin sağlık durumunun emniyet teşkilatı sağlık şartlarına uygun olmadığı gerekçesiyle ilişiğinin kesilmesine ilişkin idari işlemin iptali davasında, ilk başta farklı derecelerde skolyoz tanısı konulması üzerine yapılan itiraz ve mahkeme sevkleri sonucunda alınan hakem hastane raporlarının "skolyoz görünümünün izlenmediği" veya düşük derecede olduğu yönünde karar vermesiyle, davacının sağlık şartlarını taşıdığının tespit edildiği; bu doğrultuda, ilk derece mahkemesinin ilişiğin kesilmesi işlemini iptal etme kararının bölge idare mahkemesince onanmasının ardından, davalı idarenin temyiz talebinin incelenmesini konu almaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No : 2024/4279Karar No : 2025/2522 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Akyurt Polis Meslek Eğitim Merkezi (POMEM) Müdürlüğüne geçici kaydı yapılan davacı tarafından, sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-9-A maddesine uygun olmadığından bahisle eğitim merkezinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin 20/06/2023 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-9-A maddesinde öngörülen sağlık şartlarını taşıyıp taşımadığının tespiti amacıyla Mahkemenin 02/08/2023 günlü ara kararı uyarınca SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edildiği, anılan hastane tarafından düzenlenen 25/08/2023 günlü raporda; "Skolyoz, tanımlanmamış (8 Derece)" tanısı ile "POMEM öğrencisi olur." kararı verildiği; anılan rapor gerekçe gösterilerek Mahkemenin 21/09/2023 günlü kararı ile dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, anılan karara yapılan itirazın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, Y.D. İtiraz No:... sayılı kararı ile "...Bakılan uyuşmazlıkta, her ne kadar İdare Mahkemesince, davacının Mahkemenin 02/08/2023 günlü ara kararı uyarınca SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevki üzerine hakem hastane raporunda belirtilen tespitler uyarınca yürütmenin durdurulması talebinin kabulüne karar verilmiş ise de, davacının polis meslek eğitim merkezinden ilişiğinin kesilmesine sebebiyet veren 'skolyoz' tanısının idare tarafından sevkedildiği hastanece skolyoz derecesinin 18 ve 13 derece olarak ölçümlenmesine dayandığı, işbu karara dayanak hakem hastane raporunda ise, davacının skolyoz derecesinin cobb açısının 8 derece olarak ölçüldüğü, dolayısıyla davacının idare tarafından sevkedildiği hastane ile mahkemece sevkedildiği hakem hastane raporunda davacının skolyoz rahatsızlığına dair derece cinsinden ciddi oranda farklılık bulunduğu, söz konusu farklılığın hakem hastane raporunda belirtilen tespitin yerinde olup olmadığı hususunda Dairemizde tereddüte sebebiyet vermesi nedeniyle anılan tereddütün giderilmesine yönelik olarak idare mahkemesince davacının yeniden bir hakem hastaneye sevkedilerek yeniden muayenesi sonucunda düzenlenecek rapor sonucuna göre karar verilmesi gerektiği kanaatine varıldığından işbu davada yürütmenin durdurulması talebinin kabulü yönünde alınan itiraza konu kararda hukuki isabet görülmemiştir..." gerekçesiyle kabul edilmesi ve dosyanın Mahkemeye iadesi üzerine Mahkemenin 08/11/2023 günlü ara kararı ile davacının bu defa Ankara Etlik Şehir Hastanesine sevk edildiği, anılan hastane tarafından düzenlenen 24/11/2023 günlü raporda, skolyoz görünümün izlenmediği belirtilerek "POMEM öğrencisi olur." kararı verildiği; bu durumda, dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile aldırılan sağlık kurulu raporlarının birlikte değerlendirilmesinden, davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde yer alan sağlık şartlarını taşıdığının sağlık kurulu raporu ile tespit edilmiş olması karşısında, mevzuat hükümleri uyarınca POMEM öğrenciliğinin sona erdirilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacı adına düzenlenen sağlık kurulu raporu Sosyal Hizmetler ve Sağlık Daire Başkanlığı Sağlık Komisyonunca incelendiğinde, mevcut sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin EK-3-9-A (skolyoz tanısı EK-3-9-B-4) maddesine uymadığından polis okulu öğrencisi olamayacağının değerlendirildiği, bunun üzerine tesis edilen işlemin mevzuata ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 15/05/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY :Dava; Akyurt Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğüne geçici kaydı yapılan davacı tarafından, sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin (ETSŞY) Ek-3-9-A maddesine uygun olmadığından bahisle Polis Meslek Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin 20/06/2023 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.Uyuşmazlık konusu olayda; davacının, ETSŞY gereğince sağlık kurulu raporu almak üzere sevk edildiği Pursaklar Devlet Hastanesince düzenlenen 12/04/2023 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda; "Teşhis: Torakal Vertabralarda 18 ve 13 derece skolyoz 9B4 dilimi. Karar: Öğrenci olamaz” ifadelerine yer verildiği, yine davalı idarece sevkedildiği Ankrara Bilkent Şehir Hastanesince düzenlenen 17/05/2023 günlü raporda "hasta beyanına göre ortopedik operasyon öyküsü yok. Ortopedik şikayet tariflenmemekte. Skolyoz grafisi:Bilateral servikal kosta ile uyumlu görünüm izlenmiştir. T4 vertebra ile T12 vertebra arasında açıklığı sola bakan hafif skolyoz izlenmiş olup Cobb açısı 16 derece ölçülmüştür. Karar: Ek-3; 9-B-4'e uyar" ifadelerine yer verildiği, anılan rapora istinaden davacının okulla ilişiğinin kesildiği, Mahkemece hakem hastane olarak sevk edildiği Ankara SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 25/08/2023 günlü raporunda, "Açıklığı torakal vertebralarda sağa bakan skolyoz mevcut olup T1 vertebra süpeior, T10 inferior end plateleri esas alınarak yapılan ölçümde COBB açısı 8 derecedir. Tanı: Skolyoz, tanımlanmamış (8 Derece). Karar: ETSŞY Ek-3 9 Bölüm A dilimi 1 (f) ye uyar. POMEM öğrencisi olur." ifadelerine yer verildiği, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin YD itiraz kabul kararı üzerine davacının sevkedildiği Ankara Etlik Şehir Hastanesince düzenlenen 24/11/2023 günlü raporda, "POMEM öğrencisi itiraz skolyoz grafi istendi X ray: Torakolomber vertebra grafisinde kemik yapılar ve eklem aralıkları doğaldır. Skolyotik görünüm izlenmedi. Karar: Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği EK-3 9/A maddesine uyar. POMEM öğrencisi olur" tespitlerine yer verildiği, anılan rapor üzerine Mahkemece iptal kararı verildiği, istinaf aşamasında da Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesince istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.İdari işlemlerin yargısal denetimi, kural olarak dava konusu işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğunun denetimine ilişkindir. İşlemin sebep unsurunun, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlara dayalı olması halinde, davalı idarece anılan uzmanlık alanına ilişkin bilgi ve görüşlere dayalı olarak işlem tesis edilmesi gerektiği gibi, sözü edilen işlemlerin yargısal denetiminde, yargı merciince de, anılan sebep unsurunu oluşturan özel ve teknik bilginin hukuka uygunluğunun denetlenmesi gerekecektir.Nitekim, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir...." hükmü yer almıştır.Uyuşmazlıkta; dava konusu işlemin, davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin Sağlık Kurulu raporuna dayalı olduğu göz önüne alındığında; işlemin dayanağı olan Sağlık Kurulu raporunun hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılan davalarda yapılacak yargısal denetimde, özel ve teknik bilgi içeren Sağlık Kurulu raporunun, bilim ve fenne uygunluğu, yapılan tetkik ve tahlil sonuçları ile teşhis ve tanının hukuka uygunluğunun belirlenmesi, bu amaçla da; işleme dayanak Sağlık Kurulu raporunun hastalık branşına uygun uzman bilirkişilere incelettirilmesi gerekecektir.Mahkemece görüşüne başvurulan ve bilirkişi niteliğinde olan hakem Hastane tarafından yapılacak incelemede; dayanak Sağlık Kurulu raporunun usul ve fenne aykırı olduğu, hastalığın tesbitine ilişkin yeterli tetkik yapılmadığı ya da tanı için ileri tetkik yapılması gerektiğinin belirlenmesi halinde; davacının sağlık şartlarını sağlayıp sağlamadığının belirlenebilmesi için yeniden tetkik ve tahlile tabi tutulması, önceki rapora itibar edilemeyeceğine ilişkin açıklamalar içeren raporun Mahkemeye ibrazı, Mahkemece de, sözü edilen raporun yeterli bulunması halinde hükme esas alınması gerektiği açıktır.Esasen, yukarıda aktarılan yargılama süreci, HMK 266. maddede öngörülen "özel ve teknik bilgi içeren" konulara ilişkin uyuşmazlıklarda uygulanacak yargılama yöntemine daha uygun olacağı gibi; dava konusu işlemin sebep unsurunun denetimine ilişkin idari uyuşmazlıklar bakımından da, "işlem yargılaması" esasına dayanan idari yargılama hukukunun da özüne uygun olacaktır. Öte yandan, Mahkemelerce, işlemin dayanağının tamamen bertaraf edilmesinin hukuken hiçbir izahı ve dayanağı bulunmadığı gibi, davacının doğrudan ve yeniden sağlık muayenesine tabi tutulmasına ilişkin uygulama, Mahkemeleri, idari fonksiyon içinde yürütülecek idari usulün bir parçasına dönüştürecek ve "yargılama" fonksiyonundan uzaklaştıracaktır.Bu itibarla; davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin işleme dayanak alınan Sağlık Kurulu raporuyla ilgili hiçbir inceleme ve değerlendirme içermeyen, anılan rapora niçin itibar edilemeyeceğine ilişkin tesbitlere ve açıklamalara yer vermeyen, davacının doğrudan sağlık muayenesine tabi tutulması suretiyle düzenlenen Sağlık Kurulu raporu hükme esas alınarak verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.