Danıştay 2. Daire, polis meslek yüksekokulu öğrenci adayının sağlık şartları nedeniyle ilişiğinin kesilmesi işleminin iptalini onayan kararı temyizen reddetti.
Özet: Polis meslek yüksekokulu öğrenci adaylığından sağlık şartlarını taşımadığı gerekçesiyle ilişiği kesilen davacı, işlemin iptali için dava açmış, mahkemelerce davacının hakem hastane sevkleri sonucunda ilgili sağlık şartlarını taşıdığı tespit edilerek ilişiğin kesilmesi işleminin hukuka aykırı olduğuna hükmedilmiştir; davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay, alt mahkemelerin kararını usul ve hukuka uygun bularak reddetmiş ve davacının lehine olan iptal kararını onamıştır.
Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2024/2989 E.  ,  2025/2502 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/2989
Karar No : 2025/2502
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Kastamonu Polis Meslek Yüksekokulu'na (PMYO) öğrenci adayı olarak geçici kaydı yapılan davacı tarafından, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-9-A maddesinde belirtilen sağlık şartlarını taşımadığından bahisle, ilişiğinin kesilmesine ilişkin Polis Akademisi Başkanlığı'nın ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; Mahkemenin 31/10/2023 günlü ara kararıyla davacının sağlık şartları yönünden Polis Meslek Yüksekokulu öğrencisi olup olamayacağının tespiti amacıyla hakem hastaneye gönderilmesine karar verildiği, sevk edildiği Etlik Şehir Hastanesi tarafından düzenlenen ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunun radyoloji sonuçları ve karar hanesinde; "Her iki ayak iki yönlü grafi:kemik yapılar ve eklem aralıklar doğaldır. Her iki ayak basarak yan grafi ve ön arka grafi: Kalkaneal yükseklik açısı sağda 25 derece solda 25 derecedir. Diğer kemik yapılar ve eklem aralıkları doğaldır. EK-3 9/A maddesine uyar. POMEM öğrencisi olur." şeklinde tıbbi kanaat bildirildiği, bu durumda; Mahkemece sevk edildiği hastane sağlık kurulunca Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde EK-3-9/A maddesinde tanımlanan hastalıklar bulunmadığı ve aranan şartları taşıdığı anlaşıldığından, Polis Meslek Yüksekokulundan ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkemelerinin 06/03/2024 günlü ara kararı ile davacının, hakem hastane olarak belirlenen Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edildiği, anılan Hastaneden, davacının her iki ayağının Halluks Valgus ve İntermetatarsal açı/derecelerinin tespiti ve davacının söz konusu sağlık durumuna ilişkin olarak cerrahi işleme maruz kalıp kalmadığı, cerrahi işlem yapılmış ise, bu husustaki cerrahi işlemin öğrenciliğe engel olup olmadığının, sağlık durumunun 29/09/2019 tarihli ETSŞY'nin Ek-3-9-A maddesi kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususları açıklanarak hazırlanacak gerekçeli fotoğraflı sağlık kurulu raporunun Mahkemelerine gönderilmesinin istenildiği, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinin ... günlü ... sayılı sağlık kurulu raporunda, "Sağ ayak HVA 20 derece, IMA 10 derecedir. Sol ayak HVA 15 derece, IMA 9 derecedir. Karar: ETSŞY'ye göre halluks valgus açısından sağlam POMEM öğrencisi olur." şeklinde belirtilen tıbbi görüş de dikkate alındığında, Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun açıklama ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; Emniyet Genel Müdürlüğü Sağlık Komisyonunun, polis okulu öğrenci adaylarının sağlık durumlarının okula geçici kayıt yaptırdıkları andaki sağlık durumunu esas alarak değerlendirme yaptığı, hukuka ve mevzuata aykırı bir işlem tesis edilmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 15/05/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava; Kastamonu Polis Meslek Yüksekokulu'na (PMYO) öğrenci adayı olarak geçici kaydı yapılan davacı tarafından, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-9-A maddesinde belirtilen sağlık şartlarını taşımadığından bahisle, ilişiğinin kesilmesine ilişkin Polis Akademisi Başkanlığı'nın ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlık konusu olayda; davacının, ETSŞY gereğince sağlık kurulu raporu almak üzere sevk edildiği Kastamonu Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nce tanzim edilen 24/10/2022 günlü, sağlık raporunda; "Halluks valgus, Ek-3 9/B-9-c'uyar Pomem öğrencisi olamaz" ibaresine yer verildiği, anılan rapora istinaden davacının okulla ilişiğinin kesildiği, Mahkemenin 31/10/2023 günlü ara kararıyla davacının sağlık şartları yönünden Polis Meslek Yüksekokulu öğrencisi olup olamayacağının tespiti amacıyla hakem hastaneye gönderilmesine karar verildiği, sevk edildiği Etlik Şehir Hastanesi tarafından düzenlenen ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunun radyoloji sonuçları ve karar hanesinde; "Her iki ayak iki yönlü grafi:kemik yapılar ve eklem aralıklar doğaldır. Her iki ayak basarak yan grafi ve ön arka grafi: Kalkaneal yükseklik açısı sağda 25 derece solda 25 derecedir. Diğer kemik yapılar ve eklem aralıkları doğaldır. EK-3 9/A maddesine uyar. POMEM öğrencisi olur." yönünde tıbbi kanaat belirtildiği, anılan rapor üzerine Mahkemece iptal kararı verildiği, istinaf aşamasında da Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesince istinaf başvurusunun açıklama ile reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
İdari işlemlerin yargısal denetimi, kural olarak dava konusu işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğunun denetimine ilişkindir. İşlemin sebep unsurunun, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlara dayalı olması halinde, davalı idarece anılan uzmanlık alanına ilişkin bilgi ve görüşlere dayalı olarak işlem tesis edilmesi gerektiği gibi, sözü edilen işlemlerin yargısal denetiminde, yargı merciince de, anılan sebep unsurunu oluşturan özel ve teknik bilginin hukuka uygunluğunun denetlenmesi gerekecektir.
Nitekim, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir...." hükmü yer almıştır.
Uyuşmazlıkta; dava konusu işlemin, davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin Sağlık Kurulu raporuna dayalı olduğu göz önüne alındığında; işlemin dayanağı olan Sağlık Kurulu raporunun hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılan davalarda yapılacak yargısal denetimde, özel ve teknik bilgi içeren Sağlık Kurulu raporunun, bilim ve fenne uygunluğu, yapılan tetkik ve tahlil sonuçları ile teşhis ve tanının hukuka uygunluğunun belirlenmesi, bu amaçla da; işleme dayanak Sağlık Kurulu raporunun hastalık branşına uygun uzman bilirkişilere incelettirilmesi gerekecektir.
Mahkemece görüşüne başvurulan ve bilirkişi niteliğinde olan hakem Hastane tarafından yapılacak incelemede; dayanak Sağlık Kurulu raporunun usul ve fenne aykırı olduğu, hastalığın tesbitine ilişkin yeterli tetkik yapılmadığı ya da tanı için ileri tetkik yapılması gerektiğinin belirlenmesi halinde; davacının sağlık şartlarını sağlayıp sağlamadığının belirlenebilmesi için yeniden tetkik ve tahlile tabi tutulması, önceki rapora itibar edilemeyeceğine ilişkin açıklamalar içeren raporun Mahkemeye ibrazı, Mahkemece de, sözü edilen raporun yeterli bulunması halinde hükme esas alınması gerektiği açıktır.
Esasen, yukarıda aktarılan yargılama süreci, HMK 266. maddede öngörülen "özel ve teknik bilgi içeren" konulara ilişkin uyuşmazlıklarda uygulanacak yargılama yöntemine daha uygun olacağı gibi; dava konusu işlemin sebep unsurunun denetimine ilişkin idari uyuşmazlıklar bakımından da, "işlem yargılaması" esasına dayanan idari yargılama hukukunun da özüne uygun olacaktır.
Öte yandan, Mahkemelerce, işlemin dayanağının tamamen bertaraf edilmesinin hukuken hiçbir izahı ve dayanağı bulunmadığı gibi, davacının doğrudan ve yeniden sağlık muayenesine tabi tutulmasına ilişkin uygulama, Mahkemeleri, idari fonksiyon içinde yürütülecek idari usulün bir parçasına dönüştürecek ve "yargılama" fonksiyonundan uzaklaştıracaktır.
Bu itibarla; davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin işleme dayanak alınan Sağlık Kurulu raporuyla ilgili hiçbir inceleme ve değerlendirme içermeyen, anılan rapora niçin itibar edilemeyeceğine ilişkin tesbitlere ve açıklamalara yer vermeyen, davacının doğrudan sağlık muayenesine tabi tutulması suretiyle düzenlenen Sağlık Kurulu raporu hükme esas alınarak verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.