yol yapımı amacıyla kamulaştırmasız el atılan arsa vasfındaki taşınmazın bedelinin idareden tahsili istemine ilişkin davada bölge adliye mahkemesi kararının temyiz incelemesi.

Yol yapımı amacıyla kamulaştırmasız el atılan arsa vasfındaki taşınmazın bedelinin idareden tahsili istemine ilişkin davada Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz incelemesi.

Özet: Bu hukuki belgede, davalı idarece kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el konulan taşınmazın bedelinin tahsili istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin tazminat talebini kabul etmesi, istinaf mahkemesinin ise tarafların istinaf başvurularını esastan reddederek bu kararı onaması üzerine temyiz incelemesi yapıldığı, inceleme sonucunda taşınmaza 1983 sonrası fiili el atıldığının ve arsa niteliğindeki taşınmazın Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca emsal karşılaştırmasıyla değer biçilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığının tespit edildiği anlaşılmaktadır.

5. Hukuk Dairesi 2025/5107 E. , 2026/310 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/4479 Esas, 2025/677 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Çorum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/108 Esas, 2024/42 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle; davacıların hissedarı olduğu............ili, ..., .........Mahallesi 3 55... parsel sayılı taşınmaza davalı idare tarafından yol yapılmak suretiyle kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığını ileri sürerek kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davanın kabulüne, el atma tazminat bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden tahsili ile davacılara verilmesine, bedeline hükmedilen taşınmazın tapusunun iptali ile davalı idare adına tapuya kayıt ve tesciline, tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; hüküm altına alınan tazminat bedeline Anayasa'nın 46 ncı maddesinin son fıkrası uyarınca kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faize hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza dair kamulaştırma işleminin usulüne uygun yapılarak tamamlandığını, kamulaştırma bedelinin bankaya bloke edildiğini, kamulaştırmasız el atmadan söz edilemeyeceğini, aksinin kabulü halinde taşınmazın fiili el atma tarihindeki niteliği dikkate alınarak değerinin tespiti gerektiğini, el atma tarihinin kamulaştırmanın yapıldığı 1982 yılı olduğunu, bu durumda dava şartı olarak düzenlenen uzlaşma prosedürü yerine getirilmeden açılan davanın reddi gerektiğini, maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun usul ve kanuna aykırı olduğunu, emsal karşılaştırmasının hatalı yapıldığını, emsal taşınmazın dava konusu taşınmazdan daha değerli olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmaza davalı idarece 1985 yılında yol yapılmak suretiyle kamulaştırmasız el atıldığı, el atma tarihi dikkate alındığında taşınmazın dava tarihindeki niteliği dikkate alınarak arsa vasfı ile emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl ve birleştirilen davada kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve taşınmaza davalı idarece 04.11.1983 tarihinden sonra fiilen el atıldığının kabulü ile kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.