Orman vasfıyla tescil ve mera tahsis kararının iptali davasında, taşınmazların eylemli orman niteliği ve 10 yıllık hak düşürücü sürenin uygulanma koşulları.
Özet: Orman vasfı iddiasıyla açılan bir davada, ilk derece mahkemesi iki parselin de orman olarak tesciline hükmetmişken, istinaf mahkemesi parsellerden birinin kesinleşen orman tahdidi içinde kaldığını teyit etmiş, ancak diğer parselin eylemli orman vasfında olduğu iddiasının askı ilan tarihinden itibaren 10 yıllık hak düşürücü süreye tabi olması nedeniyle davanın reddi gerektiğine karar vererek ilk hükmü kısmen kaldırmış ve bu red kararı davacı tarafından temyiz edilmiştir.
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/382 E., 2025/131 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Düzce 5. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2021/117 E., 2022/198 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı ... vekili dava dilekçesinde; Düzce ili ... ilçesi ... Mahallesi 1 15... sayılı parselin ana ormana bitişik olduğunun ve eylemli orman vasfında bulunduğunun, 1 10... sayılı parselin ise kısmen orman sınırları içerisinde kaldığının ve eylemli orman vasfında bulunduğun tespit edildiğini ileri sürerek, taşınmazların ormanda kalan kısımları ile ilgili mera tahsis kararının ve mera özel sicilindeki kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAP Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından Hazine aleyhine açılan işbu davanın reddinin gerektiğini, davaya konu taşınmazların 1974 yılında yapılan tesis kadastrosuyla mera olarak sınırlandırılmış olduğunu, ... İl Tarım ve Orman Müdürlüğünce yapılan tespit-tahdit çalışmaları sonucu 1 15... parsel (eski 255 parsel) numaralı taşınmazın mera olarak sınırlandırıldığını, dava konusu taşınmaz üzerindeki ağaçlar meranın bakımsızlığından dolayı büyüyerek şu anki halini aldığını, ... Tarım ve Orman İl Müdürlüğünce mera alanlarında "Mera Islah ve Amenajman Projesi" çalışmaları yapıldığını, Islah ve Amenajman Projesi çalışmalarıyla mera alanlarında çalı, diken vb. diri örtü temizliği yapıldığını, ancak mera alanlarındaki ağaçların, hayvanlara doğal gölgelik olması için koruduğunu, ağaç olmayan mera alanlarının sınırlarına ve belli yerlere muhtarlıklarca ağaç dikimi tavsiye edildiğini ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "dava konusu 1 10... parselin (A) harfiyle gösterilen 1.188,50 m² kısmı üzerinde kayın, gürgen yapraklı ormanı örtüsü olduğu, alanın toprak yapısının kahverengi orman toprağı şeklinde olduğu, eğimin orta yüksek olması sebebi ile toprak muhafaza karakteri taşıdığı,, dava konusu 1 15... parselin asfalt köy yolu üzerinde, ... köy merkezine 720 metre mesafede olduğu, ... ilçe merkezine köyüne mesafesinin 1,2 km olduğu, taşınmazın yola cephesinin mevcut olduğu, taşınmazın davalı olan kısmı fındık bahçesi ve orman arazisi ile çevrili olduğu, büyük bir kısmının orman ağaçlarıyla kaplı bir kısmı ise kapama fındık bahçesi olarak kullanıldığı, yüksek meyilli arazi üzerinde olduğu, taşınmaz içerisinde traktör yolu mevcut olduğu, taşınmaz içinde inşai bir muhdesat olmadığı, en yakın meskene göre 100 metre mesafede olduğu, etrafındaki taşınmazların fındık bahçeleri ve Devlet Orman arazileri olduğu" gerekçesiyle davanın kabulüne, Düzce ili ... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 1 15... parsel taşınmazın bilirkişi raporuhda (A) harfiyle gösterilen 40.644,76 m²lik kısmının ve 1 10... parsel sayılı taşınmazın bilirkişi raporunda (A) harfiyle gösterilen 1.188,50 m²lik kısmının mera tahsis kararının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, "yöntemine uygun biçimde yapılan uygulama ve araştırmada çekişmeli 1 10... parselin (A) harfiyle gösterilen 1188,50 m²lik kısmının kesinleşen orman tahdidi içinde kalan yerlerden olduğu, dava konusu 1 15... parsel sayılı taşınmazın (A) harfiyle gösterilen kısmı açısından eylemli orman iddiası bulunulduğu, ancak 10 yıllık süre geçtikten sonra ... tarafından itirazda bulunulduğu, dava tarihi ile askı tarihi arasında 10 yıllık süreden fazla bir süre geçtiği, Orman İdaresinin dava açamayacağı ve hak düşürücü süre nedeni ile dava şartı yokluğundan 1 15... parsel yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği" gerekçesi ile davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın esası hakkında yeniden hüküm kurulması suretiyle, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, 1 15... parsel yönünden davanın reddine, 1 10... parsel yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri1. Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; 1 15... parsel yönünden hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını, kadastrodan önceki nedenlere değil eylemli orman iddiasına ve ormanla bütünlük arz etmesine dayalı olarak davanın açıldığını ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.2. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; 1 10... parselin kesinleşen orman kadastrosu dışında kaldığını, taşınmazın üzerindeki ağaçların etrafındaki ormandan kaynaklı olarak oluştuğunu, hayvancılık faaliyetlerine meraların büyük katkısı olduğunu, İlk Derece Mahkemesince eksik ve hatalı değerlendirmede bulunulduğunu ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeDava, mera tahsisinin ve mera kaydının iptali istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu taşınmaz bölümlerinin orman vasfında olup olmadıkları noktasında toplanmaktadır. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı ... vekili ve davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,Harçtan muaf olduğundan Hazineden ve 7139 sayılı Kanun'un 33. maddesi uyarınca Orman İdaresinden harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,01.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.