Hazine adına kayıtlı taşınmazın tapu iptali ve tescili davasında, davacının kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler uyuşmazlığına ilişkin karar.
Özet: Sakarya ili ... ilçesinde Hazine adına tapulu bir taşınmazın, davacının murislerinin uzun yıllar tarımsal faaliyetlerle kullandığı ve kadastro öncesi nedene dayalı olarak kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla mülkiyetinin davacıya geçtiği iddiasıyla açılan tapu iptal ve tescil davasında, ilk derece ve bölge adliye mahkemeleri, fen bilirkişi raporu ve hava fotoğraflarıyla tespit edilen tarımsal kullanım ve miras yoluyla devir süreçlerini esas alarak davanın kısmen kabulüne ve taşınmazın davacı adına tesciline karar vermiştir; davalı Hazine ise kararı, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu ve zilyetlik şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle temyiz etmiştir.
8. Hukuk Dairesi         2025/2852 E.  ,  2026/3615 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/151 E., 2024/3017 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Geyve Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/184 E., 2022/376 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Sakarya ili ... ilçesi ... Mahallesinde bulunan 1 22... parsel sayılı 16.762,36 m² yüzölçümündeki taşınmaz, bahçe vasfıyla Hazine adına tapuda kayıtlıdır.
2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; tapuda Hazine adına kayıtlı bulunan Sakarya ili ... ilçesi ... Mahallesi 1 22... parsel sayılı taşınmazın tamamının müvekkilleri olan davacıların babaennesi adına kayıtlı iken 03.09.1992 yılında davacı adına intikalinin yapıldığını, uzun yıllardır dava konusu taşınmazın tasarrufundayken kadastro çalışmaları sırasında Hazine adına tescilinin yapıldığını ileri sürerek, taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına adına tescilini talep ettikten sonra, yargılama sırasında sunduğu ıslah dilekçesinde, dava konusu taşınmazın 31.05.2018 tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (B) harfiyle olarak gösterilen 13.980,59 m² yüzölçümündeki kısmının davacı adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; açılan davanın süresinde açılıp açılmadığının tespitini, dava konusu taşınmazın orman alanında kaldığını, orman alanında kalan taşınmazın üzerinde sürdürülen zilyetliğe değer verilemeyeceğini, bu tür yerlere ilişkin tapu kayıtları da hukuki değerini yitirdiğini, dere, tepe ve göl gibi yerler zilyetlikle iktisap edilemeyeceğinden taşınmazın kadastro tespiti sırasındaki vasfının saptanabilmesi için dava konusu yere ilişkin hava fotoğraf getirilip mahallinde uygulanması gerektiğini ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "taşınmazın fen bilirkişi raporunda (C), (D), (E) harfleriyle gösterilen kısımlarının davacı, muris ve eski malikleri tarafından tarımsal faaliyette kullanıldığı, mirasçılar arasında yapılan taksimle davacıya kaldığı, davacı yararına zilyetlikle kazanma şartlarının oluştuğu" gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine taşınmazın (C), (D), (E) harfleriyle gösterilen kısımlarının tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili ve davalı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "fen bilirkişi raporunda (C), (D), (E) harfleriyle gösterilen kısma ilişkin taşınmazın ekili-sürülü vaziyette meyve bahçesi olarak tarımsal faaliyet yapıldığının hava fotoğraflarında taşınmazın kullanımın net olarak gözüktüğü, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden dava konusu taşınmazın bu kısımlarının davacının murisi kadastro tutanağının edinme kısmında ismi yazan ...'a ait olup mirasçılar arasında yapılan taksim sonucunda yerin davacıya kaldığı, halen de davacının zilyetliğinde olduğu ve adına tescil kararı verilen yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla mülk edinme koşullarının oluştuğu, reddedilen (A) harfiyle gösterilen kısım açısından davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu belirtilerek, İlk Derece Mahkemesince yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığı" gerekçesiyle davacı vekili ve davalı Hazine vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporu ile hüküm kurulduğunu, keşifte dinlenen tanıkların beyanlarının soyut kaldığını, davacı adına tesciline karar verilen taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu ve zilyetlik şartlarının oluşmadığını ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu taşınmaz bölümünün devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup olmadığı ve bu yerlerde davacı lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla mülk edinme koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun'un 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,
Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,01.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.