Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde kasko poliçesinden kaynaklanan rücu alacağının itirazın iptali davasında kısmen kabul kararının istinaf incelemesi.
Özet: Bir kasko sigorta poliçesi kapsamında sigortalısına tazminat ödeyen davacı sigorta şirketinin, kazaya karışan davalıya karşı rücuen başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi, kusur belirlemesini ve hasar miktarını değerlendirerek davayı kısmen kabul etmiş, ancak KDV dahil ödeme, faiz ve icra inkar tazminatı taleplerini reddetmiştir; karara karşı hem davacı hem de davalı taraf, kusur oranı, tazminat miktarı ve reddedilen talepler gerekçesiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2024/855 Esas 2026/927 Karar
T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ21.HUKUK DAİRESİESAS NO : 2024/855 KARAR NO : 2026/927TÜRK MİLLETİ ADINAKARAR İNCELENEN DOSYANINMAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR TARİHİ : 14/03/2024NUMARASI : 2022/728 Esas 2024/213 KararDAVA : İtirazın İptali (Kasko Poliçesinden Kaynaklanan Rücu)DAVA TARİHİ : 24/08/2022KARAR TARİHİ : 13/07/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 13/07/2026 Taraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı, taraflarca süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA Davacı dava dilekçesinde özetle; sigorta şirketi tarafından 14/03/2020-2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere, sigortalı ... Şirketi adına, ... plakalı araç için, ... numaralı kasko sigorta poliçesi düzenlendiğini, 17/02/2021 tarihinde, davalıya ait ... plakalı aracın sebebiyet verdiği kazada sigortalı aracın hasara uğradığını, davacı tarafından eksper incelemesi neticesinde bu hasara ilişkin olarak sigortalısına 167.614,33-TL hasar ödemesi yapıldığını, TTK'nın 1472. maddesi gereği davacı şirketin, yapılan ödeme ile sigortalısının haklarına halef olduğunu, dava öncesi, davalıya oluşan hasarla ilgili rücu ihtarı gönderildiğini, davalı tarafça ödeme yapılmadığını, rücu alacaklarının tahsili amacıyla davalı şirket aleyhine, Eskişehir 1. İcra Müdürlüğü'nün 2022/5165 Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının, takibe itiraz ettiğini ve icra takibinin durduğunu, gerek eksper raporu, gerek mezkur olay nedeniyle tutulan kaza tespit tutanağı ile davalıya ait araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğunun sabit olduğunu, davalıya ait ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortası tarafından karşılanmayan 124.614,33-TL'den davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek borçlunun Eskişehir 1. İcra Müdürlüğü'nün 2022/5165 Esas numaralı icra takibine vaki itirazının iptaline, takibin devamına ve takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP Davalı cevap dilekçesinde özetle; kusur tespitinin hatalı yapıldığını, davalı şirketin maliki olduğu aracın kaza da kusurunun olmadığını, kaza tespit tutanağı incelendiğinde davacı tarafından sigortalanmış ... plakalı aracın Migros otoparkından çıktığı, şirkete ait aracın ise ...'ta seyrine hız limitleri dahilinde devam ettiğinin görüldüğünü, kusura ilişkin itirazlarının kabulü ile gerekirse konusunda uzman bir bilirkişinin görevlendirilerek, kaza mahallinde tanıklarının dinlenmesi sureti ile keşif yapılarak davanın reddine, davacının %20 tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; bilirkişiler tarafından düzenlenen rapora göre KDV hariç 63.689,54-TL, KDV dahil 82.893,65-TL tutarındaki tazminatın davacının zararını oluşturduğu, rapor kapsamında göre kusura yönelik itirazların yerinde olmadığının anlaşıldığı, zarar yönünden ise, davacı sigorta şirketi tarafından KDV dahil edilerek ödeme yapıldığı ve bu nedenle KDV dahil hesaplamanın dikkate alınması talep edilmişse de sunulan ödeme belgelerinde KDV'nin ödendiğine dair bir delilin dosyaya sunulamadığı, bu nedenle davacının bu savunmasının yerinde olmadığı ayrıca davalının davadan önce temerrüde düşürüldüğüne dair bir delil de dosyaya sunulmadığından faiz talebinin de yerinde olmadığı, davacının talebinin yargılamayı gerektirdiği, alacağın likit ve belirli olmaması nedeniyle icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığı gerekçeleriyle; "davanın kısmen kabulü ile Eskişehir 1. İcra Müdürlüğü'nün 2022/5165 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile, takibin 63.689,54-TL üzerinden devamına, fazlaya ve faize dair istemin reddine, davacının icra inkar tazminat talebinin reddine" dair karar verilmiş, karara karşı taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda tarafların kusuruna yönelik belirlemenin hatalı yapıldığını, davalı tarafın %100 oranında tam kusurlu olduğunu, sigortalıya KDV dahil ödeme yapıldığı halde KDV'siz tutarın hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, yine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Davalı istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda kusur yönünden yapılan tespitin hatalı olduğunu, kendilerine kusur yüklenemeyeceğini, yeniden rapor alınarak bir değerlendirme yapılması gerektiğini ileri sürmüştür. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dava; kasko sigorta poliçesine dayalı olarak sigortalısına ödeme yapan sigorta şirketinin ödediği bedeli TTK'nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsili amacıyla başlattığı takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede; Somut dosya kapsamında toplanan delillere, mahkemece dinlenen tanık anlatımları kapsamına, alınan eksper raporu ile olay yeri ve araçlara ilişkin resimler ile yol, hava ve kavşak durumu kapsamıyla taraflarca tutulan kaza tespit tutanağı kapsamınına göre; 17/02/2021 olay günü saat 15:30 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki davalı şirkete ait ... plakalı araç ile ... istikametinden Ocakbaşı Sokağı takiben Yörüksoy Sokak istikametine doğru seyir halinde iken bahse konu olay yeri Çuha Çiçeği Sokak kavşağına geldiğinde aracının sağ yan kısımlarına, seyir istikametine göre yolun sağında bulunan Çuha Çiçeği Sokağı takiben gelmekte olan sürücüsü ... sevk ve idaresindeki davacı yana kasko sigortalı ... plakalı aracın ön kısımları ile yandan çarptığı ve çarpmanın etkisi ile davalı yana ait ... plakalı aracın yolun soluna doğru savrularak yolun solundaki yaya kaldırımına çıkıp kaldırım kenarında bulunan evin çevre duvarına çarpması sonucunda çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmaktadır. Eskişehir 1. İcra Müdürlüğü'nün 2022/5165 esas sayılı takip dosyasının incelemesinde; alacaklı ... Şirketi tarafından, borçlu ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine toplam 128.045,49-TL alacağın tahsili istemiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlunun süresinde itirazı ile durdurulan takibe karşı 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içerisinde işbu itirazın iptali davasının açıldığı görülmüştür.... A.Ş.'nin ... nolu Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı ... marka ... model aracın 14/03/2020-2021 tarihleri arasında, Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi teminatıyla sigortalı olduğu, Kasko Ekspertiz şirketi tarafından düzenlenen hasar tespit dosyasında; araçta KDV dahil 167.858,20-TL hasar meydana geldiği ve bu bedelin onarım yapan servise ödendiği dosya kapsamından tespit edilmiştir.Uyuşmazlık; 17/02/2021 günü meydana gelen kazada tarafların kusur durumu ile kasko sigorta poliçesine dayalı olarak sigortalısına ödeme yapan sigorta şirketinin ödediği bedeli TTK'nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsili yönünden yasal koşulların oluşup oluşmadığı hususuna ilişkindir. Mahkemece alınan 15/07/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle; "...17/02/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında; dava konusu bu kazanın oluşumunda, ... plakalı araç sürücüsü ... ’ün %75 oranında kusurlu olduğu, ... plaka araç sürücüsü ...’ün % 25 oranında kusurlu olduğu, dava konusu kaza nedeni ile ... plakalı araçta, KDV hariç 142.252,72-TL, KDV dahil 167.858,20-TL hasar meydana geldiği, dava konusu kaza sebebiyle, hasar gören dava dışı sigortalının aracının, davacı ... A.Ş. tarafından tanzim edilmiş, hasar tarihi itibari geçerli ve yürürlükte bulunan, ... nolu Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi teminat ve kapsamında değerlendirmesinin uygun olduğu, davacı ... şirketinin, tespit edilen hasar tazminat tutarını, muhtelif tarihlerde, dava dışı sigortalısı lehine ödediğinin tespit edildiği, yapılan ödeme ile birlikte, davacı sigorta şirketinin sigortalının yasal halefi sıfatıyla, ortaya çıkan zararının, ... plakalı araç sürücüsü ... ’ün %75 kusuru oranında rücuen talepte bulunabileceği, davacı konusu araçta tespit edilen hasar toplamından, ... plakalı araç sürücüsünün %75 oranında, KDV hariç 142.252,72-TL X %75 = 106.689,54-TL, KDV dahil, 167.858,20-TL X %75 = 125.893,65-TL tutardan davalı tarafın sorumlu olacağı, davacı sigorta şirketinin, davalının sigorta şirketinden (ZMMS) hasara yönelik 43.000,00-TL tahsil ettiği, bu durumda, aracın hasarına yönelik 125.893,65-TL –43.000,00-TL = 82.893,65-TL tutarında bakiye tazminat kaldığı, davacının, asıl alacak olarak 82.893,65-TL, toplam işlemiş faiz olarak da 4.525,25-TL olmak üzere toplam, 87.418,90-TL tutarından davalı ... San. Ltd. Şti.’nin sorumlu olduğu, davacı şirketin bu tutarı davalıdan talep edebileceği" hususları bildirilmiştir. İtirazlar üzerine alınan 12/12/2023 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; "... 1.Dava konusu bu kazanın oluşumunda, ... plakalı araç sürücüsü ... ’ün %75 oranında kusurlu olduğu, ... plaka araç sürücüsü ...’ün % 25 oranında kusurlu olduğu, dava konusu kaza nedeni ile ... plakalı araçta, KDV hariç 142.252,72-TL, KDV dahil 167.858,20-TL hasar meydana geldiği, dava konusu kaza sebebiyle, hasar gören dava dışı sigortalının aracının, davacı ... A.Ş. tarafından tanzim edilmiş, hasar tarihi itibari geçerli ve yürürlükte bulunan, ... nolu Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi teminat ve kapsamında değerlendirmesinin uygun olduğu, davacı ... şirketinin, tespit edilen hasar tazminat tutarını, muhtelif tarihlerde, dava dışı sigortalısı lehine KDV hariç olarak ödediğinin tespit edildiği, KDV ödemesinin yapılıp yapılmadığının tespit edilemediği, yapılan ödeme ile birlikte, davacı sigorta şirketinin sigortalının yasal halefi sıfatıyla, ortaya çıkan zararının, ... plakalı araç sürücüsü ... ’ün %75 kusuru oranında rücuen talepte bulunabileceği, davacı konusu araçta tespit edilen hasar toplamından, ... plakalı araç sürücüsünün %75 oranında, 142.252,72-TL X %75 = 106.689,54-TL KDV hariç, 167.858,20-TL X %75 =125.893,65-TL KDV dahil davalı tarafın sorumlu olacağı, sorumlu bulunan ...A.Ş. tarafından rücuen, davacı tarafa 43.000,00-TL tutarlı ödeme yapıldığının anlaşıldığı, bu değerlendirme sonrası, 106.689,54-TL – 43.000,00-TL=63.689,54-TL KDV hariç, 125.893,65-TL – 43.000,00-TL = 82.893,65-TL KDV dahil tutardan, davalı ... San. Ltd. Şti.’nin sorumlu olacağı" hususları bildirilmiştir. Mahkemece, bilirkişi ek raporu esas alınmak suretiyle, davacı yanın sunduğu ödeme belgelerinde KDV ödediğine dair bir delili sunamadığı gerekçesiyle; KDV'siz olarak yapılan olasılıklı hesaplamanın benimsenerek davanın kısmen kabulü ile davalının 63.689,54-TL üzerinden takibe itirazının kısmen iptaline yönelik karar verildiği, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır. Davacı yan tarafından alacağı likit olduğu ileri sürülmüş ise de; davanın niteliği göz önünde bulundurulduğunda zarar ve kusurun yapılan yargılamayla belirlenmesi gözetildiğinde alacağın likit olmadığı anlaşılmakta olup mahkemece, bu gerekçeyle icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesinde Dairemizce bir isabetsizlik bulunmamış, bu hususa yönelik davacı yan istinaf itirazının reddi gerekmiştir. Yine taraflarca mahkemece hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporundaki kusura yönelik istinaf itirazlarının incelenmesinde; olay sonrasında taraflarca kaza tespit tutanağı düzenlendiği, bilirkişi raporu kapsamında olay yeri, çevre özellikleri ve yol durumunun ayrıntılı bir şekilde incelendiği, kazanın 2 araçlı, komşu yönlü, yandan çarpma olarak meydana geldiğinin tespit edildiği, kazanın kavşakta meydana geldiğinin belirlendiği, ekspertiz raporu, olay yeri ve araç resimleri, araçların çarpma noktası, hava ve kavşak durumu, dinlenen tanık anlatımları ve tüm deliller değerlendirilerek tarafların kusur durumlarının tespit edildiği, istinaf itirazı olarak da ileri sürülen itirazların ek rapor kapsamında karşılandığı, davalı yana ait araç sürücüsünün yolda seyri sırasında yola gereken dikkatini vermeyerek kavşaklara yaklaşırken kavşak kollarına uyacak şekilde aracın hızını düşürmemesi, kavşak başında durarak kavşak kollarını yeterince kontrol etmemesi, kavşağa girmeden önce sağından gelen araca kavşakta geçiş önceliği tanımaması nedeniyle trafik güvenliğini tehlikeye düşürerek kontrolsüz ve hatalı şekilde kavşağa girmesi ile oluşan kazada 1. derecede etken olup %75 oranında asli kusurlu bulunduğu, sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün ise yolda seyri sırasında yola gereken dikkatini vermeyerek kavşaklara yaklaşırken kavşak kollarına uyacak şekilde aracın hızını düşürmemesi, kavşağa kendisinden önce solunda giriş yapan aracın sağ yan kısımlarına yandan çarpması neticesinde kazada 2. derecede etken olup %25 oranında tali kusurlu bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece alınan bilirkişi kök ve ek raporunun, ayrıntılı, denetime olanaklı ve hükme elverişli olduğu anlaşıldığından rapor doğrultusunda tarafların kusur oranının takdir edilmesinde Dairemizce de bir isabetsizlik bulunmamış olup tarafların yerinde görülmeyen kusur oranlarına yönelik istinaf itirazlarının ayrı ayrı reddi gerekmiştir. Davacı yanın hasar tazminatı tutarına yönelik istinaf itirazının incelenmesinde ise, dosya kapsamında toplanan delillerden; bilirkişi raporu kapsamında KDV'li hasar toplamı 167.858,20-TL olarak belirlenmiş ise de davacı yanca, sigortalı aracın tamirini yapan servislere toplam 154.933,52-TL (21/06/2021 tarihinde 1.355,04-TL - 140.897,68-TL, 26/07/2021 tarihinde 12.680,80-TL) hasar ödemesi yapıldığının tespit edildiği, bu durumda davalı yana ait ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı ...tarafından davacıya 43.000,00 TL tazminat ödendiği, davalı yana ait araç sürücüsü ...'ün %75 kusuru nispetinde yapılan hesaplamalar (154.933,52-TL x 0,75 - 43.000,00 TL) doğrultusunda, davacı yanca ödendiği tespit edilen tutar dikkate alındığında, davalı yan kusuruna göre rapor kapsamında hesaplanan miktarın yerinde olduğu anlaşılmakta olup davacı yanın KDV'siz hesaplamalar esas alınmak suretiyle eksik alacağa hükmedildiği yönündeki istinaf itirazları yerinde görülmeyerek istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir. Hal böyle olunca; mahkemece alınan bilirkişi kök ve ek raporu doğrultusunda meydana gelen trafik kazasında davacıya sigortalı dava dışı araç sürücüsünün kusurunun %25 oranında, davalı yana ait araç sürücüsünün kusurunun %75 oranında tespiti ile davalı tarafa ait aracın ZMMS sigortacısı tarafından yapılan 43.000,00 TL tazminat ödemesinin mahsubu sonrasında kalan bakiye 63.689,54-TL yönünden takibe itirazın kısmen iptali ile takibin bu tutar yönünden devamına yönelik ilk derece mahkemesince yazılı şekilde hüküm kurulmasında Dairemizce bir isabetsizlik görülmemiştir. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kısmen kabulü yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden tarafların istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1- Tarafların istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-Davacıdan alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davalıdan alınması gerekli olan 4.350,63-TL harçtan peşin alınan 1.088,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.262,63-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 4-Taraflarca yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu miktar dikkate alındığında HMK'nın 362. maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi. 13/07/2026 Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -