Danıştay 8. Daire, izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı nedeniyle 30 gün trafikten men kararının hukuka uygunluğunu temyizen inceliyor.
Özet: Davacı şirketin, izin belgesi dışında yolcu taşıdığı iddiasıyla uygulanan 30 günlük trafikten men cezasının iptali talebiyle açtığı davada, ilk derece ve istinaf mahkemeleri, olayın ardından alınan okul servis izni ve eksik tespit tutanağı gerekçeleriyle men işlemini hukuka aykırı bularak iptal etmiştir; davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay Tetkik Hakimi bölge idare mahkemesi kararının bozulması yönünde görüş belirtmiş olsa da, Danıştayın nihai kararı metinde yer almamaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2024/278Karar No : 2025/10418 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Seyahat Nakliye Turizm Hayvancılık Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı şirkete ait ... plakalı araçla, izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı yapıldığı gerekçesiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b bendi uyarınca 30 gün trafikten men edilmesine ilişkin Kocaeli Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün ... tarih ve... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; denetim günü olan 24/11/2022 tarihinden altı gün sonra Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ukome Şube Müdürlüğünce verilmiş 30/11/2022 onay tarihli ve 30/06/2023 tarihine kadar geçerli Okul Servis Aracı Taşıma ve Güzergah İzin Belgesi'nin bulunduğu ve araç men tutanağına dayanak tespit tutanağının bulunmadığı görülmekle, davacıya isnad edilen fiilin 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-b maddesi kapsamına girmediği anlaşıldığından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3 maddesi uyarınca izin/ruhsat alınmaksızın ticari amaçlı taşımacılık yapıldığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı şirkete ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b bendi uyarınca 30 gün trafikten men edilmesine ilişkin Kocaeli Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün ...tarih ve...sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, toplu taşıma hizmetleri konusunda belediyelere tanınan yetkiler arasında güzergahları belirlemek de sayılmış olup, bu yetkinin kullanımının ruhsat / izin belgesi verilmesi ve bu belgenin denetimlerde ibraz edilmesi ile mümkün olacağı açıktır. Büyükşehirlerde gerek trafik güvenliği, gerek yolcu emniyeti ve gerekse belli bir güzergah için yasal koşulları yerine getirmek suretiyle izin almış kişilerin haklarının korunması bakımından idarenin denetim yaptığı sırada; araç sahipleri/araç sürücülerinin kullandıkları araçlar için gerekli olan ve yetkili makamlardan aldıkları ruhsat/izin gibi belgeleri denetim görevlilerine ibraz etmeleri gerekmektedir. Denetim tarihinden sonra temin edilen belgeler, tesis edilen dava konusu işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyecek ve davacının hukuka aykırı davranışlarını ortadan kaldırmayacaktır. Dava konusu işlemleri tesis eden kolluğun tutanak düzenlemesi zorunlu olmakla birlikte, düzenlenen tutanaklar işlemlerin sebep unsurunun ortaya konulması bakımından önem teşkil etmektedir. Öte yandan idari işlemin sebep unsurunun tereddüte mahal bırakmayacak şekilde kamera kaydı, fotoğraf ve sair beşeri, teknolojik imkanlar ile ispat edildiği durumlarda mevcut tutanağın şekli eksiklikler içermesi ya da tutanak düzenlenmemiş olması, işlemi sakat hale getirmeyecektir. İdari yargının re'sen araştırma ilkesi çerçevesinde elde edilen deliller de işlemin sebep unsuruna dayanak alınabilecektir. Diğer bir anlatımla, olayın şekli ve taşımacılığın mahiyeti, imzalı veya imzadan imtina şerhi içeren, geçerli araç trafikten men/muhafaza altına alma tutanağı, trafik idari para cezası tutanağı, video kaydı ve fotoğraflar ile tespit edilebiliyorsa, sadece olay tutanağının bulunmaması, dava konusu işlemin hukuka aykırı olmasına yol açmayacaktır. Dosyada yer alan tutanaklar, bilgi ve belgelerin incelenmesinden; denetimin yapıldığı tarihte davacının uyuşmazlığa konu okul servis taşımacılığına ilişkin güzergah izin belgesinin olmadığı, denetim tarihinden 6 (altı) gün sonra Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ukome Şube Müdürlüğünce verilmiş 30/11/2022 onay tarihli ve 30/06/2023 tarihine kadar geçerli Okul Servis Aracı Taşıma ve Güzergah İzin Belgesi'nin bulunduğu, kolluk yetkililerince düzenlenen 24/11/2022 tarihli araç trafikten men/muhafaza altına alma tutanağında fiilin işlendiği tarih, yer, saat ve dayanak kanun maddesinin belirtildiği anlaşılmıştır.Bununla birlikte; davacının dava dilekçesinde, aracıyla Körfez Milli Eğitim Müdürlüğünün hizmet alım sözleşmesiyle ticari faaliyet gösterdiğini ve dava konusu işlem sebebiyle hizmet verilen öğrencilerin olumsuz etkileneceği belirterek yapılan taşımacılığın öğrenci taşımacılığı olduğu hususunu ikrar ettiği; personel taşımacılığı yapılmadığı açıktır. Bu bakımdan, dosyada bulunan tutanaklar, davacının ikrarı, buna ilişkin bilgi ve belgeler ile olayın şekline ve davaya konu taşımacılığın niteliğine ilişkin belirleyici hususlar içermesi nedeniyle, tek başına olay tutanağının (tespit tutanağının) bulunmamasının, dava konusu işlemi sakatlamayacağı açıktır.Bu bağlamda, okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmaksızın, öğrenci servis taşımacılığı yapıldığı ve denetim tarihinden (24/11/2022) 6 (altı) gün sonra (30/11/2022) okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin alındığının anlaşılması nedeniyle, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-b maddesine dayanılarak tesis edilen aracın trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki İstinaf Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 26/12/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY :(X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.