Trafik kazası kaynaklı cismani zarar ve sürekli iş göremezlik tazminatında maluliyet oranının doğru tespiti ile raporların denetime elverişliliği uyuşmazlığı.
Özet: Trafik kazası sonucu meydana gelen sürekli ve geçici iş göremezlik ile geçici bakıcı gideri tazminatı talebini konu alan davada, uyuşmazlık hakem heyetince belirlenen tazminatın davalı sigorta şirketi tarafından temyiz edilmesi üzerine, yüksek mahkeme, davacının maluliyet oranını tespit eden farklı sağlık kurulu raporlarının birbiriyle çelişkili ve denetime elverişli olmadığını, zararın kapsamının doğru tespiti için çalışma gücü kaybı oranının kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yetkili sağlık kuruluşlarınca yeniden ve usulüne uygun şekilde belirlenmesi gerektiğini vurgulamıştır.
4. Hukuk Dairesi         2024/8899 E.  ,  2026/2176 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2024/647 D.İş, 2024/652
İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 20.07.2022 tarihinde davalının ZMSS'si olduğu aracın davacının sürücüsü olduğu motosikletle çarpışması sonucu müvekkilinin yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 4.500,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 250,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 250,00 TL geçici bakıcı giderinin davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini toplamda 1.005.103,00 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava şartı eksikliğinden başvurunun usulden reddi gerektiğini, sunulan maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığını, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun tespiti gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun kısmen kabulü ile sürekli iş göremezlik zararından kaynaklı 882.448,32 TL, geçici iş göremezlik zararından kaynaklı 250.00 TL ve geçici bakıcı gideri zararından kaynaklı 3.882,60 TL olmak üzere toplam 886.580,992 TL tazminatın 23.06.2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı ... şirketinden tahsili ile başvurana ödenmesine, fazlaya ilişkin 118.522,33 TL talebin reddine, karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; itirazın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığını, sunulan maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığını, sigortalı araç sürücüsüne izafe edilen kusur oranının fahiş olduğunu, davaya konu kazanın iş kazası olduğunu, hesaplamada %1,8 teknik faiz uygulanması gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatı talebine ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.
Somut olayda, kaza tarihi 20.07.2022 olup, davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak davacı tarafça sunulan ... Eğitim Araştırma Hastanesi Adli Tıp birimince düzenlenen 14.08.2023 tarihli raporda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, sinir sistemi epilepsi nöbeti olmayan ancak nöbet geçirme riski olan %5, kas iskelet sistemi sol dirsek eklem hareket kısıtlılığına bağlı %11, kas iskelet sistemi sol alt ekstremite hareket kısıtlılığı atrofi kısalık antaljik yürüyüşe bağlı %8, sağ alt ekstremite hareket kısıtlılığına bağlı %6, sol kalça eklem hareket kısıtlılığı %6, deri hipertrofik skar - yüz sınırları içerisinde tespit edilen nedbe dokuları nedeniyle %5 olmak üzere toplam %35 maluliyet tespiti yapılmış; Uyuşmazlık Hakem Heyetince Adli Tıp Uzmanı, ortopedi ve travmatoloji uzmanı ve nörolog bilirkişiden oluşan heyetten alınan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen raporda ise davacıda sol üst ekstremite dirsek fleksiyon ve ekstansiyon kısıtlılığı %13, sağ alt ekstremite de kısalık nedeniyle %3, sağ kalçada eklem hareket kısıtlılığı %5 sağ diz eklem hareket kısıtlılığı %10 sağ ayak bileğinde eklem hareket kısıtlılığı %16, sol alt ekstremite sol diz eklem hareket kısıtlılığı %28, sol ayak bileği eklem hareket kısıtlılığı %9, Balthazard uygulanarak toplam %40 oranında maluliyet olduğu saptanmış ve Uyuşmazlık Hakem Heyetince bu orana göre karar verilmiştir.
Söz konusu maluliyet raporları denetime elverişli olmayıp, dayanak maluliyet raporunu hazırlayanlar arasında dermatoloji uzmanının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, İtiraz Hakem Heyetince, başvuru sahibinin tedavi evrakı ile birlikte ikametgahına en yakın üniversite hastanesinin adli tıp anabilim dalı başkanlığına müracaatla, davacının en son film ve grafileri çekilerek ve fiziki muayenesi yapılarak, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, dosya kapsamında yer alan maluliyet raporları da irdelenerek, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli ve içinde ortopedi ve travmatoloji uzmanı, nörolog ve dermatoloji uzmanının da bulunduğu şekilde oluşturulacak bir heyetten yeni bir rapor alınarak sonucuna göre (davalı tarafın temyiz etmiş olması karşısında davalı yönünden usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak) bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
3. Dosya kapsamından, davacının kurye olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, Sigorta Tahkim Komisyonunca olayın iş kazası kapsamında olma ihtimaline binaen davacıya 20.07.2022 tarihinde geçirmiş olduğu kaza nedeniyle, SGK Başkanlığınca rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılarak ödeme yapılmışsa rücuya tabi ilk peşin sermaye değerinin 5510 sayılı Kanun'un 21. maddesi hükmü gereği tazminattan düşülmesi suretiyle davacı tarafın talep edebileceği tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
4. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir sorumluluk sigortası türüdür. Bu sebepledir ki, sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlıdır. Zira, kanunun emredici hükmü gereği yaptırılan zorunlu trafik sigortalarında sigortacı, işletene düşen hukuki sorumluluğu teminat altına aldığına göre ancak işletenin sorumlu olduğu oranda zarardan sorumlu olacaktır. İşletene hukuken yükletilemeyen zarardan, onun sorumluluğunu teminat altına alan sigortacının sorumlu tutulması da mümkün değildir.
Somut olayda davalı, kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigorta şirketidir. Ceza dosyasında soruşturma aşamasında alınan kusur bilirkişi raporunda davacının asli, sigortalı araç sürücüsünün tali kusurlu olduğu belirtilmiş, Uyuşmazlık Hakem Heyetince bu rapor esas alınarak sigortalı aracın %25 kusurlu bulunduğu saptamasına göre yapılan hesaplama esas alınmış olup, hakem heyetince tarafların kusuruna ilişkin olarak alınmış bir kusur raporu bulunmamaktadır. Eksik inceleme ile karar verilemez.
Bu durumda hakem heyetince, davalının ancak sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunması halinde 3. kişilerin zararlarından sorumlu tutulabileceği göz önünde bulundurularak, konusunda uzman bilirkişiden kusur raporu alınması ve oluşacak sonuca göre davalının zarardan sorumluluğu olup olmadığına dair karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
VI. KARAR
1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Yukarıda (2), (3), (4) numaralı bentlerde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan harcın istek halinde davalıya iadesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 25.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.