Uluslararası deniz taşımacılığı sözleşmesinde konşimento blokajı, telex release ihlali ve fazla ödenen bedellerin iadesi talepli alacak davası.
Özet: Uluslararası deniz taşımacılığı sözleşmesi kapsamında yükün hukuka aykırı şekilde bloke edilmesi ve konşimentonun telex release talimatına rağmen serbest bırakılmaması neticesinde, davacı şirket bir davalıdan 3000 USD ödemenin iadesini, diğer davalıdan ise yükün teslimi için ihtirazi kayıtla ödenen fahiş ücretin 100 USDlik kısmının tahsilini talep ederken, davalılar husumet yokluğu, edimlerini yerine getirdikleri ve zamanaşımı savunmalarıyla davanın reddini istemekte olup, mahkeme ise uyuşmazlığın deniz hukuku kapsamında ihtisas mahkemesi görev alanına girdiğini tespit etmektedir.

T.C.

İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2026/1075 Esas
KARAR NO :2026/618 Karar
DAVA :Alacak Davası
DAVA TARİHİ : 25/03/2026
KARAR TARİHİ : 28/08/2026
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekili Dava Dilekçesi ile; Davacı ... adlı şirket ile Davalı ... A.Ş. arasında e-posta yazışmaları yoluyla Ambarlı, ... hattında gerçekleştirilecek uluslararası deniz taşımacılığına ilişkin geçerli bir taşıma sözleşmesi kurulduğunu, davacının bu kapsamda 3000 USD ödeme yaptığını, konşimentonun telex release yöntemiyle serbest bırakılması açıkça talep edilmiş olmasına rağmen, taşıma organizasyonu gereği gibi yürütülmediğini, konşimento sistemde “...” statüsünde bırakılıp ve yükün varış limanında teslimi engellendiğini, Davalı ... A.Ş. tarafından, davacı şirket ile herhangi bir sözleşmesel ilişki bulunmamasına rağmen 5.200 USD tutarında ödeme yapılmadıkça yükün teslim edilmeyeceği bildirildiğini, davadışı ... Lojistik ve Dış Ticaret Ltd. Şti.’nin de yer aldığı taşıma organizasyonu zincirindeki koordinasyon eksikliği nedeniyle yük hukuka aykırı şekilde bloke edildiğini, bu suretle konşimento, hukuki fonksiyonunun aksine yükün teslimini sağlayan bir belge olmaktan çıkarılarak, fiilen yükün teslimini engelleyen bir araca dönüştürüldüğünü, davacı şirketin, doğacak demuraj ve liman masraflarının artmasını önlemek amacıyla söz konusu bedeli ihtirazi kayıtla ödemek zorunda kalmış ve bu suretle 5.200 USD tutarında bedeli ödemek zorunda kaldığını belirterek, iş yapmadığı halde davacıdan tahsil edilen 3.000USD'nin davalı ... dan , davacıdan fahiş şekilde ücret talep eden davalı ...'dan 100USD nin tahsilini talep etmiştir.
Davalı ... Uluslararası Vekili; Davacı yanın konşimentonun diğer davalı ... A.Ş. elinde olduğunu, bu firmanın 5.200 USD ödeme yapılmadıkça yükü teslim etmeyeceğini bildirdiğini ve bu bedelin ... Konsept firmasına ödendiğini açıkça beyan ettiğini, pasif husumetlerinin bulunmadığını, taşıma zincirinde sadece organizatör sıfatıyla yer alan davacıya rücu edemeyeceğini, taşıma evraklarında da "taşıyan", "taşıtan" sıfatlarına haiz bulunmadığını, mahkemenin görevsiz olduğunu, davalının edimlerini yerine getirdiğini, davacının ilave ödeme yaptığı 5.200-USD'nin diğer davalı ... tarafından iadesi gerektiğini, davalı şirketin konişmentonun "..." statüsünde kaldığını davacının durumu kendisine bildirmesi ile haberdar olduğunu, davalı şirketin taşımanın gerçekleşmesi ile işbu taşımadan kaynaklı tüm yükümlülüğü sona ermiş olmasına rağmen tamamen iyi niyetle hareket ederek konşimentonun serbest bırakılması için dava dışı ... firmalarını defaatle uyardığını, davalı şirketin edimini yerine getirdiğini TBK madde 77 kapsamında sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davalı şirkete başvurulamayacağını, taşıma organizatörünün (forwarder), yükün fiilen taşınmasını sağlaması ve süreci yönetmesi, ücrete hak kazanması için yeterli olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Konsept Vekili; Alacağın zaman aşımına uğradığını, davalı şirketin davacı ... ve diğer davalı ... ile herhangi bir ticari anlaşması, sözleşmesi, fiili veya hukuki bir ilişkisi bulunmadığını, davalı şirketin, davacının iddia ettiği taşıma zincirinin hiçbir aşamasında davacı veya diğer davalı ile karşı karşıya gelmemiş, herhangi bir taahhüt altına girmediğini, davalı şirketin pasif husumeti bulunmadığını, davacı taraf dava dilekçesinde davalı şirkete 5.200,00 USD ödeme yapıldığını ve bu tutarın fahiş olduğunu iddialarının yerinde olmadığını, talep edilen bedelin gerçekleşen fiili maliyetlere dayanmakta olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Uyuşmazlık ; ... hattındaki uluslararası deniz taşımacılığı organizasyonu kapsamında, ... numaralı konşimentoya konu yükün "..." talimatına aykırı olarak "..." statüsünde bırakılıp bu suretle teslimatın engellenerek konşimentonun hukuka aykırı şekilde blokaj altında tutulup tutulmadığı, davalı ... adlı şirkete ödenen 3.000 USD’nin iadesi ile diğer davalı ... Konsept firmasına ihtirazi kayıtla fazla ödenen bedellerin iadesi gerekip gerekmediği hususundadır.
Dava, öncelikle dava şartları yönünden incelenmiştir.
TTK'nın 5/2 maddesinde, bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde HSK tarafından, asliye ticaret mahkemesinden biri veya bir kaçının münhasıran bu kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirileceği düzenlenmiştir. Bu cihette ....Asliye Ticaret Mahkemesi Deniz Hukukuna ilişkin ihtilaflara bakmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemesi adıyla kurulmuş olup, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 1.Dairesinin 10/07/2012 tarih ve 1888 sayılı kararıyla Türk Ticaret Kanunundan ve diğer kanunlardan doğan Deniz Ticaretine ve Deniz Sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiştir.
Somut olayda; Deniz yoluyla taşınma sözleşmesi yapıldığı, konşimentoya konu yükün "telex release" talimatına aykırı olarak "..." statüsünde bırakılmasından kaynaklı zarar doğduğunun iddia edildiği, uyuşmazlıkta TTK'nın deniz ticaretine ilişkin hükümlerinin uygulanması gerektiğinden görevsizlik kararı verilmiştir.
HÜKÜM;
1-Davanın, görev dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmakla görevli mahkemenin ....Asliye Ticaret Mahkemesi OLDUĞUNA,
3-Karar kesinleştiğinde ve süresinde başvuru olması halinde dosyanın görevli ....Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Yargılama ve harç giderlerinin HMK 323 ve 331. maddeleri uyarınca görevli mahkemece değerlendirilmesine,
5-Kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içerisinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği taktirde, resen HMK'nın 20.maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına ve aynı yasanan 331/2.maddesi gereğince yargılama giderleri hakkında karar verilmesine,
6-Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içinde (HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle, Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair tarafların yokluğunda DOSYA ÜZERİNDEN verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/08/2026
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır