DHMİnin havalimanı temizlik hizmetleri yüklenicilerinden, ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan emekli işçi kıdem tazminatı alacağının avans faiziyle rücuen tahsili davası.
Özet: DHMİ Genel Müdürlüğü, Tekirdağ-Çorlu Havalimanında görev yapan bir işçiye ödediği emeklilik kaynaklı alacak bedelinin bir kısmını, imzalanan ticari hizmet sözleşmeleri ve teknik şartnameler uyarınca işçi alacaklarından sorumlu olduğunu iddia ettiği temizlik hizmeti yüklenicisi davalı şirketlerden, ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsil etmek amacıyla dava açmış; davalı şirketler ise haklı fesih ispatının eksikliğini, işyeri devri kuralları çerçevesinde sınırlı sorumluluklarını, zamanaşımı itirazlarını ve avans faizi yerine ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanabileceğini savunarak davanın reddini talep etmişlerdir.
T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/592 Esas - 2025/237
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/592KARAR NO : 2025/237 HAKİM : ...KATİP : ....DAVACI : ....VEKİLİ : Av. ...DAVALI : 1- ...VEKİLİ : Av...DAVALILAR : 2- ... .... 3- ... 4- .... 5- ...DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 13/09/2024KARAR TARİHİ : 21/04/2025KARAR YAZIM TARİHİ : 05/05/2025Mahkememize açılan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; DAVA:Davacı Vekili, Dava Dilekçesinde Özetle; DHMİ Genel Müdürlüğü'nün, 08.06.1984 tarih ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi olarak kurulmuş tüzel kişiliğe sahip bir kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, DHMİ Genel Müdürlüğünün işletmekte olduğu havalimanlarında ihtiyaç duyulan özel güvenlik hizmetleri ihale yoluyla piyasadan temin edildiğini, yapılan ihale sonucunda Tekirdağ-Çorlu Havalimanında temizlik hizmetleri işinde çalışmaktayken emekli olmaları nedeniyle yüklenici firmaların işçisi ... ...(...)'ya 100.898,25 TL ödendiğini, Tekirdağ Çorlu Havalimanı Temizlik İşleri 01.03.2015-31.12.2016 arası ... Tic Ltd ... Tic Ltd Şti ortak girişimi, 01.01.2017-31.12.2018 arası ... Tic Ltd Şti, 01.01.2019-31.12.2020 arası ... A.Ş.- .... Ortak girişimi tarafından yürütüldüğünü, davalı şirketler ile imzalanan sözleşmeler gereğince müvekkili tarafından ödenen işçilik alacaklarından ve ferilerinden Havalimanında çalıştığı dönem itibariyle muhatap şirketin sorumlu olduğu kısmın, yapılan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte muhatap şirketlerden tahsili için arabuluculuk sürecine başvurulduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, davalılar ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşme ve eklerinde yer alan teknik şartnamelerde “Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin; İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusunun da Yüklenici olduğunu, düzenleme bulunmasa dahi yüklenici şirketler yapılan ödemenin tamamından sorumlu olacağını, bu nedenlerle şimdilik 60.000,00 TL‘nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı Vekili 05/02/2025 Tarihinde Islah Dilekçesi Sunmuş, Dilekçesinde Özetle; ... Ltd Şti den alacak talebini 7.022,80 TL artırarak 27.022,80 TL'ye, ... Ltd Şti- ... A.Ş. Den alacak talebini 7.059,82 TL artırarak 27.059,82 TL'ye yükselttiğini, bu nedenlerle ıslah taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP :Davalı ... Temizlik Hizmetleri Yemekçilik Bilgisayar İlaçlama Organizasyon Taşımacılık İnşaat Danışmanlık Tekstil Ayakkabıcılık Turizm Ticaret Pazarlama Sanayi Limited Şirketi Cevap Dilekçesinde Özetle; Dava dışı işçi ... ...'ya davacı tarafından emeklilik nedeniyle kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı iddia edilmekte ise de dosya kapsamında söz konusu haklı fesihi ispata yarar herhangi bir belge bulunmadığını, iş yeri veya işyerinin bir bölümü hukukî bir işleme dayalı olarak başka birine devredildiğinde, devir tarihinde işyerinde veya bir bölümünde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçeceğini, buna göre alt işverenin, yani taşeronların değişmesine karşın işçinin çalışmasını sürdürmesi durumunda işyeri devri kuralları işleyecek ve asıl işveren ve son alt işverenin, işçinin tüm çalışması süresinden,ayrıca devreden alt işverenler de ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacakları dışındaki diğeralacaklardan kendi dönemleri için,devir tarihinden itibaren 2 yıl süre ile sorumlu olacağını, davacının talep etmiş olduğu alacakların zamanaşımına uğradığını, dava dışı işçilerin şirket bünyesinde geçen çalışması diğer alt işverenlerden bağımsız olduğunu, davacı yan işçileri ... ....' a müvekkil şirkette SGK hizmet döküm cetvelinde görülen kadar çalıştığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafından alacak miktarının ödeme tarihinden itibaren işlenecek avans faiziyle birlikte talebi hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, zira müvekkili şirkete işbu davadan evvel söz konusu ödeme bildirilmediği gibi, ödeme miktarından sorumluluğuna düşen kısım için de temerrüte düşürülmediğini, şayet müvekkili şirketin bir sorumluluğuna hükmedilecek ise bu ancak dava tarihinden itibaren işletilebilecek yasal faiz ile talep edilebileceğini, bu nedenlerle davanın reddini istemiştir. Davalı ... Temizlik Turizm İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi Yetkilisi Cevap Dilekçesinde Özetle; Davanın görevli ve yetkili mahkemede açılmadığını, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesinde "kıdem tazminatına" ilişkin herhangi bir düzenleme yer almadığını, bahse konu olan sözleşmede kıdem tazminatına ilişkin herhangi bir ifade yer almadığının açık olduğunu, her ihale ve sözleşme dönemine ilişkin düzenlenen şartname hükümleri incelenmeden, dava dışı işçilerin çalıştığı dönem sonunda hak ettiği kıdem tazminatından şirketin sorumlu olduğunun iddia edilmesinin hakkaniyetle bağdaşmadığını, davacı idare tarafından kıdem tazminatı ile ilgili şirketlerine ayrıca bir ödeme yapılmadığı açık olup, ihale bedeli içerisinde gösterilmeyen ve ödenmeyen aynı zamanda yaklaşık maliyet cetvelinde gider olarak gösterilemeyen bu kalemin ihaleyi yapan kamu kuruluşu tarafından ödenmesi gerekmekte olduğu sonucun ulaşılması gerektiğini, zira karşılığı olmayan bir ödemeden şirketin sorumlu tutulmasının hakkaniyet ve menfaatler dengesiyle bağdaşmayacağını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Temizleme Sanayi Ticaret Limited Şirketi Yetkilisi Cevap Dilekçesinde Özetle, davanın görevli ve yetkili mahkemede açılmadığını, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesinde "kıdem tazminatına" ilişkin herhangi bir düzenleme yer almadığını, bahse konu olan sözleşmede kıdem tazminatına ilişkin herhangi bir ifade yer almadığının açık olduğunu, her ihale ve sözleşme dönemine ilişkin düzenlenen şartname hükümleri incelenmeden, dava dışı işçilerin çalıştığı dönem sonunda hak ettiği kıdem tazminatından şirketin sorumlu olduğunun iddia edilmesinin hakkaniyetle bağdaşmadığını, davacı idare tarafından kıdem tazminatı ile ilgili şirketlerine ayrıca bir ödeme yapılmadığı açık olup, ihale bedeli içerisinde gösterilmeyen ve ödenmeyen aynı zamanda yaklaşık maliyet cetvelinde gider olarak gösterilemeyen bu kalemin ihaleyi yapan kamu kuruluşu tarafından ödenmesi gerekmekte olduğu sonucun ulaşılması gerektiğini, zira karşılığı olmayan bir ödemeden şirketin sorumlu tutulmasının hakkaniyet ve menfaatler dengesiyle bağdaşmayacağını, bu nedenlerle davanın bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Diğer davalıların usulüne uygun tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermedikleri anlaşılmıştır.DELİLLER : Mahkememiz işbu dosyası mahkememizin 2024/583 Esas sayılı dosyasından tefrik edilmekle yukarıda yazılı esas sırasına kaydı yapılmıştır. UYAP Entegrasyon ekranlarından dava dışı işçi ... ...'nun SGK hizmet dökümü ve işyeri giriş-çıkış tarihleri çıkartılarak dosya arasına alınmış, incelenmiştir.Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Nitelikli Hesap Uzmanı Kusur Bilirkişisinden Alınan Bilirkişi Raporunda Özetle; Davalı şirketlerin dava dışı işçiye yapılan ödemeden sorumlu olduğun miktarın aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde olabileceği,¸Yapılan ödemenin 14.325,79-TL'sinden ... ... Tic. Ltd. Şti.ve ... ... Tic Ltd Şti.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, yapılan ödemenin 27.059,82-TL'sinden ... ... .. Temizlik Tur .. .. .. .. ve San. A.Ş.ve ... Sosyal Hizmetler A.Ş.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 79.454,84-TL'nin 07.04.2023 tarihinde, 20.677,60-TL'nin ise 04.12.2023 tarihinde yapıldığı yönünde görüş ve kanaati bildirilmiştir.DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE:Dava; Davacı Tarafından Davalılardan Hizmet Alımı Şeklinde Gerçekleştirilen Temizlik Hizmetinde Çalışan Dava Dışı ... ...'ya Yapılan Toplam 100.898,25 TL İşçilik Alacağı Ödemesinin Şimdilik 60.000,00 TL Sinin Davalılardan Tahsili İstemine İlişkin Rücu Davasıdır.Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık; Davacı ile davalılar arasında hizmet alımını konu alan sözleşme ilişkisi olup olmadığı, her bir davalıda geçen çalışmanın ne kadar olduğu, davalıların yapılan ödemeden sorumlu olup olmadıkları, sorumlu iseler her bir davalının sorumlu olduğu miktarın ne kadar olduğu, alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, davalının görev, yetki ve derdestlik itirazının yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir.Taraflar arasındaki hukuki ilişki hizmet alıma sözleşmesine dayandığından bu sözleşme için zamanaşımı süresine ilişkin ayrık bir hüküm bulunmaması nedeniyle 6098 sayılı TBK 146. Maddesine göre 10 yıllık zamanaşımı ödeme tarihinden itibaren dolmadığından zamanaşımı definin reddine, (Aynı yönde Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 20.02.2017 tarih 2016/8129 E ve 2017/479 K sayılı ilamı) karar verilmiştir. Tarafların tacir oldukları ve davaya konu alacağın her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili olduğu, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nin 4/1. madde hükmü uyarınca davanın nispi ticari dava olduğu, buna göre de ticaret mahkemesinin görevli olduğundan görev itirazının, sözleşmelerde bulunan yetki şartı sebebiyle yetki itirazının, derdest olduğu bildirilen dosya ile dosyamız tarafları farklı olduğundan derdestlik itirazının reddine karar verilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalılar arasında akdedilen sözleşmelerde işverenin işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Yargıtayın güncel kararlarındaki ilkelere göre: rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği, sözleşmede asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı durumlarda işverenin ödediği bedeli ve ferilerin tamamını işçiyi çalıştıran yüklenicilerden talep edebileceği (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 17.02.2020 Tarih, 2019/502 E., 2020/1033 Ki; Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2019/502 E-2020/1033 K.; Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 15 09 2020 Tarih 2017/2497 Esas, 2020/ 2808 Sayılı Kararı), bu halde İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yüklenicilerin işverene karşı sorumlu olacağı, Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşeceği ve Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacağı, İhbar tazminatından son işverenin sorumlu olacağı, hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacağı kabul edilmiş bu kriterler esas alınarak hazırlanan bilirkişi raporu hükme esas alınmış, bu miktarlar üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davanın tarafları tacir olduğu için davacı tarafından yapılan ödemelerin avans faizi uygulanarak davalılardan talep edilmesinin mümkün olduğu, hizmet alım sözleşmelerinde yer alan hükümler nedeni ile ödemenin davacı tarafından yapıldığı tarihte davalıların davacı aleyhine zenginleştikleri için davacının alacağını ödemenin yapıldığı hakedişten kesinti tarihinden itibaren faiz uygulanmasının mümkün olduğu kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;1-Davanın KABULÜ ile;Davalı ... Temizleme San. Tic. Ltd ... .... Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd Şti'nden(iş ortaklığı) 14.325,79 TL... .... Hiz. Yem. Bil. İlaç Org. Taş. İnş. Dan. Teks. Aya. Tur. Tic. Paz. San. Ltd Şti 'den 27.022,80 TL... .... Dan. Tic. Ve San A.Ş.- ... Sosyal Hizmetler A.Ş. 'den (iş ortaklığı) 27.059,82 TL olmak üzere Toplam 68.408,41 TL'nin ödeme tarihi olan 07.04.2023 tarihinden işleyecek avans faizi ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine,2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 4.672,98 TL nispi karar ve ilam harcından alınan 240,50 TL ıslah harcının mahsubu ile noksan olan 4.432,48 TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına, (Davalı ... Temizleme San. Tic. Ltd ... .... Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd Şti'ninn (iş ortaklığı) 928,16 TL'den, Davalı ... .... Hiz. Yem. Bil. İlaç Org. Taş. İnş. Dan. Teks. Aya. Tur. Tic. Paz. San. Ltd Şti'nin 1.751,27 TL'den, Davalı ... ... İnş. .... Tuz. Bil. Yaz. Dan. Tic. Ve San A.Ş.- ... Sosyal Hizmetler A.Ş. 'nin (iş ortaklığı) 1.753,04 TL'den sorumlu tutulmalarına)3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine, (Davalı ... Temizleme San. Tic. Ltd ... .... Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd Şti'ninn (iş ortaklığı) 6.282,00 TL'den, Davalı ... .... Hiz. Yem. Bil. İlaç Org. Taş. İnş. Dan. Teks. Aya. Tur. Tic. Paz. San. Ltd Şti'nin 11.853,00 TL'den, Davalı ... ... İnş. .... Tuz. Bil. Yaz. Dan. Tic. Ve San A.Ş.- ... Sosyal Hizmetler A.Ş. 'nin (iş ortaklığı) 11.865,00 TL'den sorumlu tutulmalarına)4-Tefrik nedeniyle alınmayan 615,40 TL başvuru harcı ile davacı tarafça yatırılan 240,50 TL ıslah harcının toplamı olan 855,90 TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, (Davalı ... Temizleme San. Tic. Ltd ... .... Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd Şti'ninn (iş ortaklığı) 179,22 TL'den, Davalı ... .... Hiz. Yem. Bil. İlaç Org. Taş. İnş. Dan. Teks. Aya. Tur. Tic. Paz. San. Ltd Şti'nin 338,16 TL'den, Davalı ... ... İnş. .... Tuz. Bil. Yaz. Dan. Tic. Ve San A.Ş.- ... Sosyal Hizmetler A.Ş. 'nin (iş ortaklığı) 338,50 TL'den sorumlu tutulmalarına)5-Davacı tarafından yapılan 5.930,00 TL tebligat/posta/müzekkere ve bilirkişi masrafı yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (Davalı ... Temizleme San. Tic. Ltd ... .... Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd Şti'ninn (iş ortaklığı) 1.241,74 TL'den, Davalı ... .... Hiz. Yem. Bil. İlaç Org. Taş. İnş. Dan. Teks. Aya. Tur. Tic. Paz. San. Ltd Şti'nin 2.342,94 TL'den, Davalı ... ... İnş. .... Tuz. Bil. Yaz. Dan. Tic. Ve San A.Ş.- ... Sosyal Hizmetler A.Ş. 'nin (iş ortaklığı) 2.345,31 TL'den sorumlu tutulmalarına)6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,Davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, Miktar İtibariyle Kesin olmak üzere 21/04/2025 tarihinde karar verildi.Katip ....⌞ e-imzalıdır⌝ Hakim ... ⌞ e-imzalıdır⌝ *Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.