Danıştay, Aksarayda yapılan arazi toplulaştırma işleminde parselasyon ilkelerine aykırı olarak eşdeğer olmayan parsel tahsisi nedeniyle verilen iptal kararını onadı.
Özet: Aksaray Gülağaçtaki bir taşınmazın toplulaştırma işlemi, arazinin kullanım yönünün doğu-batıdan kuzey-güneye değiştirilmesi ve yeni parselin önceki kullanım alanının yaklaşık %25lik kısmına kıyasla verim ve değer açısından eşdeğer olmaması nedeniyle parselasyon ilkelerine aykırı bulunarak idare mahkemesince iptal edilmiştir; davalı idarenin toplulaştırmanın verimlilik amaçları ile davacının idari itiraz sürelerini kaçırdığı yönündeki temyiz iddialarına karşın, bu iptal kararı bölge idare mahkemesince usul ve hukuka uygun bulunmuş ve Danıştay tarafından da davalının temyiz istemi reddedilerek kesinleşmiştir.
Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/3837 E.  ,  2025/3007 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/3837
Karar No : 2025/3007
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 07/11/2012 tarih ve 28460 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 12/10/2012 tarih ve 2012/3857 sayılı Bakanlar Kurulu kararı uyarınca, Aksaray Gülağaç 2. Kısım Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi kapsamında, Aksaray ili Gülağaç ilçesi, ... köyünde yapılan toplulaştırma işleminin ... ada, ... parsele ilişkin kısmının iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında bulunan tüm bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunda yer alan tespitlerin mevzuat hükümleri ile birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu taşınmazda yapılan toplulaştırma işlemi ile dava konusu edilen taşınmazın kullanım şeklinin toplulaştırma öncesinde doğu-batı yönünde kullanılıyor iken, toplulaştırma sonrasında kuzey-güney yönlü olarak değiştiği ve doğu-batı yönündeki fiili kullanım alanının yaklaşık %25 lik kısmından parselasyon ile yer verilmesi mümkün iken, fiili kullanım alanından yer verilmeyerek verim ve değer açısından eşdeğer olmayan kuzey-güney yönünde yer verildiği, taşınmazın %25'lik alanının verimlilik ve değer açısından önceki parseli ile eşdeğer olmadığı, dava konusu toplulaştırma işlemi ile parselasyon ilkelerine aykırı davranıldığı, bu durumda dava konusu işlemin parselasyon ilkelerine uygun olmadığı anlaşıldığından, dava konusu taşınmaza yönelik olarak yapılan toplulaştırma işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Toplulaştırma sonrasında parsellerin yola cephe alacak şekilde sulama imkanlarından en iyi şekilde yararlanması sağlanarak ve mümkün olduğunca düzgün şekillerde ve parçalı arazilerin toplanarak arazi verimliliğinin artırılmasının amaçlandığı, yürürlükteki mevzuat kapsamında ve 3083 sayılı Kanunun amaçları doğrultusunda, toprağın verimli şekilde işletilmesini, işletilmesinin korunmasını, tarım üretiminin sürekli olarak artırılmasını, değerlendirilmesini ve buralarda istihdam imkanlarının artırılmasına yönelik çalışmalar yürütüldüğü, davacının askı ve ilanlara süresinde itiraz etmediği, idari başvuru yolları tüketilmeden dava açılması nedeniyle davanın reddi gerektiği belirtilerek, hukuka aykırı olan kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 14/05/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.