10. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, Tacikistan projesi için makine ve hammadde tedarikinden kaynaklanan ticari alacak davasının gerekçeli kararı özeti.
Özet: Bu hukuki evrak, davacı şirketin, Tacikistandaki ... üretimi için davalılardan satın aldığı ... üretim makinesinin eksik teslim edildiği ve anlaşılan kimyasal madde ile ... hammaddesi yerine sözleşmeye aykırı yarı mamul ürünler gönderildiği gerekçesiyle, oluşan depolama giderleri de dahil olmak üzere zararlarının tazminini talep ettiği bir alacak davasını konu almaktadır; davalılar ise yapılan sözleşmelerin kapsamı, teslimatların niteliği ve sorumlulukları konusunda davacının iddialarını reddederek davanın reddini talep etmektedirler.
T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/313 Esas - 2025/385
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2020/313KARAR NO : 2025/385 HAKİM : ....KATİP : ....DAVACI : ....VEKİLİ : Av. ...DAVALI : 1- ... ...VEKİLİ : Av....DAVALILAR : 2- ...... 3- ... ..VEKİLİ : Av. ...DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 20/07/2020KARAR TARİHİ : 16/06/2025KARAR YAZIM TARİHİ : 16/07/2025 Mahkememize açılan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; DAVA:Davalı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili şirketin, Tacikistan'da ... üretimi konusunda işbirliği yapmak üzere Ağustos 2014 tarihinden itibaren davalılar ile görüşmeye başladığını, görüşmeler kapsamında müvekkilinin ... üretim makinesinin ve ... yapımı için ... hammaddesinin davalılardan satın alımı konusunda anlaşmaya varıldığını, anlaşmalar çerçevesinde değişik tarihlerde davalılar hesabına ödemeler yapıldığını, müvekkil şirket adına davalılara toplam 131.500,00 USD gönderdiğini, gönderilen paraları sözleşmeye bağlamak adına 28.08.2015 tarihinde 14 çeşit ... türünü üretebilen makineyi içeren 54.000 USD tutarlı ... Üretim Makinesinin Tedariki Hakkında Alım Satım Sözleşmesi ve 02.02.20 16 tarihinde 45.000 USD tutarlı Kimyasal Madde ve ... Hammaddesi Tedariki Hakkında Alım Satım Sözleşmesi imzaladığını, bu sözleşmeler çerçevesinde davalı tarafın sevkiyatları gerçekleştirdiğini, ... üretim makinesi davalı ... ... Ltd. Şti. şirketi üzerinden 07.09.2015 tarihinde 21.981.984 USD ve 2.570 USD tutarlı ihracat faturaları ile gönderildiğini, sevkiyatta ... üretim makinesinin sadece bir kısmı gönderildiğini, kimyasal madde ve ... hammaddesinin davalı ... ... Ltd. Şti. Şirketi üzerinden 04.04.2016 tarihinde 43.129,20 USD tutarlı yarı mamul ürünler gönderildiğini, davalı tarafından gönderilmesi gereken 45.000 USD tutarlı ihracat faturaları ile gönderildiğini, bu sevkiyatta ise kimyasal madde ve ... hammaddesi yerine sözleşmede yer almayan yarı mamul ürünler gönderildiğini, müvekkili davalı ... ...'nun talebi üzerine ... malzemelerinin saklanabileceği bir depo alanını kiraladığını, söz konusu sözleşmeye göre depo alanının 1 aylık kira bedeli 1.500 USD olarak belirlendiğini, süreç içinde ürünlerin tam ve düzgün bir şekilde gelmemesi nedeniyle müvekkili şirketin toplamda 12.000 USD olmak üzere 8 aylık kira borcu doğduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile şimdilik 100 USD'nin fazla ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla giderilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP :Davalı ... ... ... Enerji Mak. Med. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle, Davacı tarafın iddia ve taleplerinin tamamı hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili şirket ile davacı taraf arasında ... Üretim Makinesinin veya ... Hammaddesinin teminine ilişkin herhangi bir sözleşme yapılmadığını, davacı tarafın dilekçesinde "Cari Hesaba" ilişkin iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, müvekkil şirket davacı taraf ile sadece ... malzemesi alım-satım işlemi gerçekleştirmiş olup dava konusu diğer olaylarla hiçbir bağlantısı olmadığını, davacı tarafın "Davalılar arasında organik bağ" bulunmaktadır iddiası ise hukuka aykırı, dayanaktan yoksun bir iddia olup, kabulünün mümkün olmadığını, ticaret sicil ve diğer incelemeler yapıldığında, müvekkil şirketin diğer davalılar ile hiçbir bağlantısının olmadığının anlaşılacağını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... ... Ve ... ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle, davacı tarafın iddia ve taleplerinin tamamı hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili şirket ile davacı taraf arasında ... Üretim Makinesinin teminine ilişkin sözleşme yapılmış olup ... hammaddesinin teminine ilişkin herhangi bir sözleşme yapılmadığını, davacı tarafın dilekçesinde "Cari Hesaba" ilişkin iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafın ... üretim makinesinin gönderilmediğine ilişkin iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafın ... hammaddesinin eksik ve farklı gönderildiğine ilişkin iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, müvekkil şirketin, davacı tarafa gönderdiği ... üretim makinesinden sonra yine davacı firma tarafından sipariş edilen tüm ... hammaddelerini gönderdiğini, davacı firmanın tüm işlemlere ilişkin işyeri kiralandığını, faaliyete geçemedikleri için zarara uğradıklarını iddia ettiğini, işbu duruma müvekkili şirketin herhangi bir etkisinin bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddine, işbu davada davalı sıfatı bulunmayan ... ...'nun davadan vareste tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER : Davalı ... ... ... Enerji Mak. Med. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den dava konusu ... üretim makinelerine ilişkin elinizde var ise parça bilgileri ve kullanım kılavuzlarının yer aldığı belgeler getirtilmiş, incelenmiştir.. . Bankası A.Ş.'den, .. A.Ş.'den, . . . Bankası A.Ş.'den davalı ... .... Ltd. Şti.’ne ait banka hesabına davacı Johani Nav MM Ltd. Şti. tarafından yapılan ödemelerin tespiti için gerekli tüm bilgi ve belgeler getirtilmiş, incelenmiştir.SGK ... İl Müdürlüğü'nden Davalı ... ... ... Enerji Mak. Med. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti ve ... ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 2015-2016 yıllarına ait tüm çalışanlar listesi getirtilmiş, incelenmiştir... ... .. Bankası A.Ş.'den ... ... adına .. ... yolu ile 2015 yılında gelen bütün ödemelere ilişkin bilgi ve belgeler getirtilmiş, incelenmiştir.... Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden Davalı ... ... ... Enerji Mak. Med. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile ... ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin ticaret sicil dosyaları getirtilmiş, incelenmiştir.Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Serbest Muhasebeci Mali Müşavir, ... Mühendisi, Makine Mühendisi ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı Bilirkişiden Oluşturulan Bilirkişi Heyetinden Alınan Son Bilirkişi Raporunda Özetle, Dava dışı ... ...'in davalı şirket çalışanı olduğu anlaşılmakla birlikte, davalı şirket adına tahsilat yapma yetkisi olduğuna dair dosya kapsamında bir kayda rastlanılmadığı, Moskova Büyükelçiliğinden gelen yazı cevabında, CD'nin kırık olması nedeniyle istinabe talebine cevap verilemediğinin bildirildiği, davalı şirket defterlerinin, Kurulumuza ibraz edilmemiş olması nedeniyle incelenemediği, davacı tarafından yapılan ödemelerden, davalı ... ... tarafından teslim edilen malzeme bedeli mahsup edildiğinde, davacının ... ...'dan 38.300,80 USD alacaklı olduğu, ancak davacı yanca ... ...'ya yapılan bir ayıp ihbarına rastlanılmadığından, ayıp nedeniyle sözleşmeden dönme talebinin yerinde olmadığı hususunun Sn. Mahkemenin takdirinde olduğu, bu durumda davacı yanca cezai şart talep edilemeyeceği, diğer davalı ... tarafından 07/09/2015 tarihli fatura ile 21.984,00 USD bedelli malzeme teslim edildiği, ancak davacı yanca ...'a ödeme yapıldığına dair bir kayda rastlanılmadığından, davacının ...'a 21.984,00 USD tutarında borcunun bulunduğu, davacı yanca, sözleşmenin 3.5 maddesi uyarınca “peşin ödeme” şartının, ...'a karşı yerine getirildiğine ilişkin bir veri bulunmadığından, ... ile imzalanan sözleşmeden dönme iradesinin haklı nedene dayanmayacağının, mahkemenin takdirinde olduğu, bu durumda davacı yanca cezai şart talep edilemeyeceği, dava dilekçesinde, ... malzemeleri için kiralanan depoya ilişkin kira bedellerinin de davalılardan tazmini talep edilmiş ise de, haklı nedenle sözleşmeden döndüğü kanaati oluşmaması halinde; “menfi zarar” kapsamında kalan bu kalemin davalılardan talep edilemeyeceği sonucuna varılacağı yönünde görüş ve kanaati bildirilmiştir.DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE:Dava Satım Sözleşmesinin Eksik ve Ayıplı İfası Gereği Davalılara Yapılan Ödemelerin İadesi Ve Bu Sözleşmeye Güvenerek Yapılan Masrafların Davalılardan Tazminine İlişkin Alacak Davasıdır.Uyuşmazlık; dava konusu sözleşmenin eksik ve ayıplı ifa edildiği iddiasının yerinde olup olmadığı, davacının alacak ve menfi zarar talebinin yerinde olup olmadığı ve varsa alacağının dava tarihi itibariyle tespiti, davalıların zamanaşımı ve pasif husumet itirazlarının yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.Davacı yan, ... üretim makinesinin ve ... yapımı için ... hammaddesinin davalılardan satın alımı konusunda anlaşmaya varıldığını, bunun için davalılara ödeme yapıldığını ancak makinenin çalışmadığı ve yarı mamul ürünlerin bozulduğunu, davalıların sözleşme konusu ürünleri eksik gönderdiğini, davalılar arasında organik bağ olduğu için birlikte sorumlu olduklarını, sözleşmenin eksik ve ayıplı ifası gereği davalılara ödediği miktarların iadesi ve bu sözleşmeye güvenerek yaptığı kira masrafına ilişkin zararının davalılardan tahsilini talep etmiş olup sözleşme tarihi, ödeme tarihleri ve dava tarihi birlikte değerlendirildiğinde zamanaşımı itirazı mahkememizce kabul görmemiştir.Dava konusu sözleşmeler, ödemelere ilişkin kayıtlar, davalı şirketler adına ödeme yapıldığı iddia edilen ... ...'e ait çalışma bilgilerini içerir SGK kayıtları, davalı şirketlere ait ticaret sicil dosyaları ve dosya kapsamındaki tüm deliller birlikte değerlendirilerek mahkememizce oluşturulan bilirkişi heyetinden kök ve ek raporlar alınmıştır. Dava konusu ... üretim makinesi için ... ... ve ... ile 28/08/2015 tarihinde her biri 54.000,00 USD bedelli iki ayrı sözleşme (sözleşmeler birebir aynıdır) imzalandığı, sözleşmenin imzalanmasını mütekkip 90 gün içinde sevkiyatın tamamlanmasının hükme bağlandığı, aksi takdirde ödenen tutarın davacı alıcının hesabına iade edileceği hükme bağlanmıştır.Davalılardan ... ... tarafından 16/04/2015 tarihli fatura ile 2.570,00 USD ve ... tarafından 07/09/2015 tarihli fatura ile 21.984,00 USD bedelli malzeme teslim edildiği, anılan malzemelerin iki ayrı paketleme listesinde yer alan malzemeleri kapsadığı, bu iki fatura haricinde davalılar tarafından sözleşme ile ifası üstlenilen makine parçalarının teslim edildiğine dair başkaca delil sunulmamıştır.Davacı yanca, Tacikistan ... Enstitüsü'nün 07/12/2020 tarihli analiz raporu sunularak, teslim edilen boyaların belirlenen standartta olmadığı, renginin "düzgün, homojen, mat ve beyaz" olması gerekirken, "kirli beyaz, homojen olmayan dispersiyon (tortu ile)" olduğu iddia edilmiş ise de aradan 4,5 yıla yakın bir süre geçtiği nazara alındığında, malzemenin deforme olmasının olağan olduğu mahkememizce alınan teknik bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olup, dosya kapsamında davacı tarafından davalılara yapılmış bir ayıp ihbarına da rastlanılmamıştır.Davacı ile davalı şirketler arasında ayrı ayrı sözleşme imzalanmış olması, dosya kapsamında alınan ticaret sicil kayıtlarında bilhassa sözleşme yapıldığı tarih ile dava tarihi arasındaki şirket ve ortak yapıları incelendiğinde organik bağ olduğu hususunun kuşkudan uzak bir şekilde ispatlanamadığı görülmekle davalılara yapılan ödemelerin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği mahkememizce kabul edilmiştir.Mahkememizce yazılan müzekkereye Moskova Büyükelçiliğinin 13.09.2024 tarihli ve .... sayılı cevabi yazısı ve ekleri incelendiğinde, dosyada bulunan CD'nin kırık olduğu ve bu nedenle yazı gereğinin yerine getirilemediği bildirilmiş, ... ...'in şirket çalışanı olduğu tespit edilmekle birlikte, ödeme yapılmış ise dahi davalı şirket adına tahsilat yapma yetkisinin olduğu ispatlanamamış, davalı ... ...'na elden teslim edilen miktarlar olduğu belirtilmiş ise de, bu iddiaya ilişkin ödeme belgeleri ve davalılarca kabul edilmeyen cari hesap mutabakatının aslı davacı tarafından dosyaya sunulmamıştır.Davacının ödeme iddialarına ilişkin banka kayıtları ile ispat olunan kısım dikkate alınarak bu ödemelerden, davalı ... ... tarafından teslim edilen malzeme bedeli mahsup edildiğinde, davacının ... ...'dan 38.300,80 USD alacaklı olduğu ancak davacı yanca yapılan bir ayıp ihbarına rastlanılmadığından, ayıp nedeniyle sözleşmeden dönme talebinin yerinde olmadığı, diğer davalı ... tarafından 07/09/2015 tarihli fatura ile 21.984,00 USD bedelli malzeme teslim edildiği, ancak davacı yanca ...'a ödeme yapıldığı iddiası ispatlanamadığından, davacının ...'a 21.984,00 USD tutarında borcunun bulunduğu, davacı yanca, sözleşmenin 3.5 maddesi uyarınca "peşin ödeme" şartının ...'a karşı yerine getirildiğine ilişkin bir veri bulunmadığından ... ile imzalanan sözleşmeden dönme iradesinin haklı nedene dayanmadığı, ... malzemeleri için kiralanan depoya ilişkin kira bedellerinin de davalılardan tazmini talep edilmiş ise de, haklı nedenle sözleşmeden döndüğü kanaati oluşmadığından menfi zarar kapsamında kalan bu kalemi davalılardan talep edemeyeceği ve cezai şart talebinin yerinde olmadığı kabul edilerek ve taleple bağlı kalınarak davanın kısmen kabulü ile, davacının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 USD'nin dava tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ... ... Enerji Makina Medikal Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine, ... ... ... Enerji Makina Medikal Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nden talep edilen borcun eksik ve yanlış ifasından kaynaklanan 100,00 USD zarara ilişkin talebin reddine, Davalı ... ... Sanayi Ve Ticaret A.ş.'ye yöneltilen taleplerin esastan reddine, Davalı ... ...'na yöneltilen davanın iş bu davalı şirket adına hareket etmiş olup şahsen sorumluluğu olduğu iddiası ispatlanamamakla bu davalıya yöneltilen davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;Davacının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla100,00 USD'nin dava tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ... ... Enerji Makina Medikal Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine, ... ... ... Enerji Makina Medikal Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nden talep edilen borcun eksik ve yanlış ifasından kaynaklanan 100,00 USD zarara ilişkin talebin reddine,Davalı ... ... Sanayi Ve Ticaret A.ş.'ye yöneltilen taleplerin esastan reddine,Davalı ... ...'na yöneltilen davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddine,2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcı için peşin alınan 54,40 TL'nin mahsubu ile noksan olan 561,00 TL'nin davalı ... ... ... Enerji Makina Medikal Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili ile hazineye irad kaydına,3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına kabul miktarına göre hesaplanan 690,00 TL vekalet ücretinin davalı ... ... ... Enerji Makina Medikal Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı ... ... ... Enerji Makina Medikal Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi yararına red miktarına göre hesaplanan 690,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile kendisini vekil ile temsil ettiren bu davalıya verilmesine, 5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı ... ... Sanayi Ve Ticaret A.Ş.yararına hesaplanan 1.380,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren bu davalıya verilmesine, 6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı ... ... yararına hesaplanan 1.380,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren bu davalıya verilmesine, 7-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL giderin kabul ve red oranına göe 660,00 TL'sinin davalı ... ... ... Enerji Makina Medikal Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nden, 660,00 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,8-Davacı tarafça yapılan 54,40 TL peşin harç, 54,40 TL başvuru harcı, 200,00 TL yurt dışı tebligat harcı, 10.265,13 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı, bilirkişi ücreti ve tercüman ücreti olmak üzere toplam 10.573,93 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 5.286,96 TL'sinin davalı ... ... ... Enerji Makina Medikal Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,9-Davalı ... ... ... Enerji Makina Medikal Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan 45,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 22,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, bakiye kısmın bu davalı üzerinde bırakılmasına,10-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/06/2025Katip ...⌞ e-imzalıdır⌝ Hakim ...⌞ e-imzalıdır⌝ *Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.