Donatan şirketin, İş Teftiş Kurulu raporundaki bordro hilesiyle fazla çalışma ücretlerinin ödenmediği tespitine itiraz davasının temyiz incelemesi.
Özet: Bir gemi donatanı şirket, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulunun fazla çalışma ücretlerinin eksik ödendiği yönündeki rapor tespitinin iptali ve bu ücretlerin ödendiğinin tespiti talebiyle açtığı davada, ilk derece ve istinaf mahkemelerince, şirket tarafından her ay sabit 40 saat olarak gösterilen fazla çalışma tahakkuklarının gerçek çalışma süresini yansıtmadığı ve temel ücretin bir bölümü olduğunun anlaşılmasıyla bakanlık tespitlerinin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, bu karar taraflarca temyiz edilmiştir.
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/2423 E., 2025/2551 K.DAVA TARİHİ : 29.11.2017İLK DERECE MAHKEMESİ : Gelibolu 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2024/186 E., 2025/48 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVADavacı Şirket vekili dava dilekçesinde; davacı.......... hattında taşımacılık yapan ..........-5 gemisinin donatanı olduğunu, davacı Şirketin çalışan işçilerine fazla çalışma ücretlerini ödediği hâlde Çalışma ve ... Bakanlığı İş Teftiş Kurulu raporunda fazla çalışma ücretlerinin ödenmediği yönünde tespit yapıldığını iddia ederek fazla çalışma ücretlerinin ödendiğinin tespiti ile Çalışma ve ... Bakanlığı İş Teftiş Kurulunun 02.11.2017/3117 sayılı ve 17.11.2017 tarihli tutanağın 4. maddesinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı Bakanlık vekili cevap dilekçesinde; iş müfettişleri tarafından tanzim edilen tutanakların aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli olduğunu, tutanağın aksinin yazılı delil ile ispat edilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 2017 yılı Nisan ayından itibaren her bir gemi adamının fazla sürelerle çalışma saati değişkenlik göstermesine rağmen davacı işveren tarafından tamamı için her ay 40 saat fazla çalışma tahakkuku yapıldığı, bordrodaki fazla çalışma sürelerinin gerçeği yansıtmadığı, 40 saat fazla çalışma tahakkuklarının taahhüt edilen temel ücret içinde yer aldığı, denetim yapan müfettişlerin değerlendirmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Şirket vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu raporun Y.D. isimli gemi adamı tarafından yapılan şikâyet üzerine tanzim edildiği, raporun 4. maddesinde 19 işçiye fazla çalışma yaptırılmasına karşın eksik ücret ödendiğinin tespit edildiği, söz konusu işçilerin hak alanına dâhil edilen bir durum yaratıldığından davaya dâhil edilmelerinin yerinde olduğu, diğer yandan dâhili davalılar bakımından zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığı, her bir işçi bakımından davanın tefrik edildiği, ancak her davanın aynı denetim raporundan kaynaklandığı, mevcut hâlin mahkeme tasarrufu ile yaratıldığı, yapılan usuli işlemlerin benzer şekilde yürütüldüğü ve mahkeme uygulamasının haksız sonuçlara yol açmaması amacıyla davaya dâhil edilen 19 işçi ile ilgili bu davalarda vekâlet ücretinin Dairelerince istinaf incelemesi yapılan 2025/2222 Esas sayılı dosyası üzerinden hükme bağlandığı, somut dosya bakımından ret vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu, 2017 yılı Nisan ayından itibaren bordrolarında yer alan fazla sürelerde çalışma ücretlerinin de esasen temel ücretin bir bölümü olduğunun anlaşılması nedeniyle Mahkemece davanın reddi yoluna gidilmesinde usul ve kanuna aykırılık görülmediği, her ne kadar dâhili davalı davaya cevap vermemiş, beyanda bulunmamış ise de bu durumun davalı Bakanlık tespitlerinin aksinin ispatlandığı yönünde değerlendirilemeyeceği gerekçeleriyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün ortadan kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri1. Davacı Şirket vekili temyiz dilekçesinde;a. Somut davada, şikâyetçi Y.D'nin davaya dâhil edilmesi gerekirken tüm Şirket çalışanlarının davaya dâhil edildiğini, dâhili davalının davaya karşı cevap dilekçesi sunmadığını, bilirkişi raporuna itiraz etmediğini, kendi lehlerine olan bilirkişi raporundaki tespitlerin dâhili davalı yönünden kesinleştiğini, b. Davalının bordro hilesi bulunduğu yönünde itirazı bulunmadığını ve bu doğrultuda tutanakta yer alan tespitin yerinde olmadığını ileri sürmüştür. 2. Davalı Bakanlık vekili temyiz dilekçesinde; vekâlet ücretinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, dava konusu Çalışma ve ... Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından düzenlenen teftiş tutanaklarına itiraza ve vekâlet ücretine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,Davalı Çalışma ve ... Bakanlığı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,21.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.