Danıştay 13. Daire, akaryakıt istasyonu otomasyon sistemi arızası sebebiyle verilen üst sınırdan idari para cezasının hukuka ve ölçülülük ilkesine uygunluğunun temyiz incelemesi.
Özet: Bir akaryakıt istasyonuna, otomasyon sistemindeki arızalar ve satışların ekrana yansımaması nedeniyle verilen idari para cezasının üst sınırdan uygulanması üzerine açılan davada, ilk derece mahkemesi idarenin cezanın üst sınırdan verilme gerekçesini somut bilgi ve belgelerle ortaya koyamadığı için cezayı kısmen iptal ederken, bölge idare mahkemesi petrol piyasasının niteliği ve tüketicinin korunması ilkeleri doğrultusunda idarenin takdir yetkisi kapsamında üst sınırdan ceza uygulamasında ölçülülük ilkesine aykırılık bulunmadığına hükmederek davayı reddetmiş; davacı ise savunma alınmadığı, işlemde eksiklikler olduğu, otomasyon sisteminden dağıtıcı firmanın sorumlu olduğu ve mali kayıtlarda fark bulunmadığı iddialarıyla kararı temyiz etmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No:2024/1232Karar No:2025/974TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacıya ait akaryakıt istasyonunda 16/03/2015 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, satışların ekrana yansımadığı ve Kurum kayıtlarından söz konusu firmanın 2015 dönemi otomasyon sistemi verileri incelendiğinde bağlantı arızası, bilgisayar arızası, ölçüm arızası gibi nedenlerle sistemin altı ayın yarısından fazlasında sağlıklı çalışmamasına rağmen akaryakıt satışı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 7. fıkrası uyarınca 80.106,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının ilgili kısmının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait istasyonda 16/03/2015 tarihinde yapılan denetimde tespit olunan satışların ekrana yansımaması ve Kurum kayıtlarından davacı firmanın 2015 dönemi otomasyon sistemi verilerine göre bağlantı arızası, bilgisayar arızası, ölçüm arızası, elektrik arızası gibi nedenlerle sistemin altı ayın yarısından fazlasında sağlıklı çalışmamasına rağmen akaryakıt satışı yapılması fiili nedeniyle mevzuata aykırı hareket edildiği sabit olmakla birlikte, davalı idare tarafından idari para cezasının hangi nedenle üst sınırdan verildiğinin somut bilgi ve belgelerle ortaya konulmadığı, ayrıca bu konuda herhangi bir açıklama da getirilmediği, bu itibarla, herhangi bir kriter gözetilmeksizin salt takdir yetkisinden hareketle kanunda öngörülen üst sınırdan idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin davaya konu kısmı hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Dairemizin 08/11/2023 tarih ve E:2018/3404, K:2023/4623 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; petrol piyasasına ilişkin düzenlemeler yapmanın Kurul'un görevleri arasında olduğu, Kurul görevini yerine getirirken, tüketicileri ve diğer piyasa aktörlerini korumak ve piyasa faaliyetlerinin yapılan düzenlemelere uygun bir şekilde devamının sağlanması için gerektiğinde yaptırım uygulayabileceği, bayilik lisansı sahibi davacının, sektörde faaliyet gösteren tüm bayilik lisansı sahiplerinin uymakla yükümlü oldukları ve ilgili mevzuat ile belirlenen usul ve esaslara göre faaliyet göstermesi gerektiği;Bu durumda, İdare Mahkemesince davacıya isnat edilen fiil ile ilgili değerlendirme yapıldıktan sonra cezanın üst sınırdan verilmesine ilişkin açıklama getirilmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin davaya konu kısmının iptaline karar verilmiş ise de, yürütülen faaliyetin niteliği göz önüne alınarak kanunda öngörülen üst sınırdan idarî para cezası uygulanması yönünde idarece takdir yetkisinin kullanılmış olmasında ölçülülük ilkesine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ön araştırma ve soruşturma yapılmaksızın işlem tesis edildiği, savunma alınmadığı, işlemde bulunması gereken zorunlu unsurların yer almadığı, otomasyon sisteminin kurulumundan ve işletilmesinden dağıtıcı firmanın sorumlu olduğu, kendilerinin hiçbir tasarrufunun bulunmadığı, akaryakıt istasyonundaki otomasyon sisteminin sağlıklı bir biçimde çalışmaması halinde mali kayıtlarda alım ve satımlar arasında farkın bulunması gerektiği, dağıtıcı firmanın bayilerine sattığı akaryakıt miktarını davalı idareye ilettiği, otomasyon sistemi sayesinde istasyondaki tanka boşaltılan akaryakıtın hem davalı idare hem de dağıtıcı firmaya sistem tarafından gönderildiği, bu rakamlar arasında fark bulunmadığı, şirketin mali kayıtlarında yapılan incelemede de alım ve satımlar arasında hiçbir farkın bulunmadığı, dağıtıcısı dışında akaryakıt almadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de .. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 26/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.