Danıştay 13. Daire, Erzincan Kemah Barajı ve HES elektrik üretim lisansının iptali ile mücbir sebep ve tesis tamamlama süresi uzatımı uyuşmazlığını temyizen değerlendirmektedir.
Özet: Davacı, Erzincanda kurulması planlanan Kemah Barajı ve Hidroelektrik Santrali projesi için müdahil şirkete verilen elektrik üretim lisansının iptalini talep ederken, ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, önceki Su Kullanım Hakkı Anlaşmasının (SKHA) yargı kararıyla iptali gibi nedenleri mücbir sebep kabul ederek idarenin lisans kapsamındaki tesis tamamlama sürelerini uzatma yetkisinin ve takdir hakkının bulunduğunu, ayrıca kamulaştırma iptallerinin lisansın kendisinin iptalini gerektirmediğini belirtmiş ve dava konusu işlemi hukuka uygun bularak davanın reddine karar vermiştir; davacı ise bu kararın eksik inceleme, kamu yararı yokluğu, SKHA ve ÇED iptalleri sonucu lisansın dayanağının kalmadığı ve uzatılan sürelerin mücbir sebep teşkil etmediği iddialarıyla temyizen bozulmasını talep etmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No:2024/1600Karar No:2025/688TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : ...Elektrik Üretim A.Ş.VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, Erzincan ili, Kemah ilçesinde kurulması planlanan Kemah Barajı ve Hidroelektrik Santrali (HES) projesine ilişkin olarak ... Elektrik Üretim A.Ş.'ye verilen ...tarih ve ... sayılı elektrik enerjisi üretim lisansının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, müdahil şirkete Erzincan ilinde kurulması planlanan ''Kemah Barajı ve HES'' projesi için dava konusu üretim lisansının davalı idare tarafından verildiği, anılan üretim lisans tarihinden sonra... tarih ve... sayılı,... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve... sayılı ile ... tarih ve ...sayılı Kurul kararları ile söz konusu üretim lisansında belirlenmiş olan tesis tamamlanma tarihinin tadil edilerek inşaat öncesi sürenin 01/11/2019 ve tesis tamamlanma tarihinin ise 01/05/2023 olarak tadil edildiği, anılan projeye ilişkin olan Su Kullanım Hakkı ve İşletim Esaslarının Belirlenmesi Anlaşması'nın (SKHA) ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... sayılı kararı ile yürütmesinin durdurulması üzerine ...tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile müdahil şirketin söz konusu lisans kapsamındaki yükümlülüklerinin askıya alındığı ve yeni SKHA'nın sunulması için 1 yıl süre verildiği, sonrasında müdahil şirket tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ekinde 02/06/2020 tarihinde imzalanmış olan SKHA'nın sunulması üzerine ...tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile üretim lisansı kapsamındaki yükümlülüklerin askıya alınmasına ilişkin kararın kaldırılmasına karar verildiği, ... tarih ve ...sayılı Kurul kararı ile de şirketin 04/09/2019 ve 30/09/2020 tarihli yazılarında belirtilen gerekçelerin Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği kapsamında mücbir sebep olarak değerlendirilerek tesis tamamlama tarihinin 01/08/2025 olarak belirlendiğinin görüldüğü; Bu durumda, üretim lisansı vermeye yetkili olan davalı idarenin kararıyla müdahil üretim lisansı sahibi şirketin yargı kararı ve yaşanan gelişmeler neticesinde yaptığı başvuru üzerine Kurul tarafından takdiren mücbir sebep olarak değerlendirilmek suretiyle inşaat öncesi sürenin ve tesis tamamlanma tarihlerinin tadil edildiği, idarenin bu hususlara karar verme yetki ve takdirinin de bulunduğu, kamulaştırma işlemlerinin iptalinin ise söz konusu lisansın iptalini gerektirmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, Kemah Barajı ve HES projesine ilişkin müdahil şirketle akdedilen ... tarih ve ... sayılı SKHA'nın ... İdare Mahkemesinin E:..., K:...sayılı kararı ile iptal edilmesi (Dairelerinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile istinaf başvurularının kesin olarak reddedildiği) sonrasında anılan projeye ilişkin ... tarih ve ... sayılı SKHA'nın imzalandığının görüldüğü; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun belirtilen açıklama eklenmek suretiyle reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, eksik inceleme ile karar verildiği, dava konusu projenin köylerini olumsuz etkilediği, kamu yararı olmadığı, SKHA olmadan lisans verilemeyeceği, lisans verilmesine esas olan ÇED ve SKHA'nın iptal edildiği, lisansın maddi ve hukuki dayanağının kalmadığı, şartların kaybı nedeniyle lisansın iptali gerektiği, müdahil şirketin projesini özensiz hazırlaması ve kendi kusurlu davranışıyla sürecin uzadığı, bu durumun mücbir sebep olarak kabul edilemeyeceği, defalarca mevzuata aykırı şekilde yükümlülüklerin ve tesis tamamlama süresinin uzatıldığı, yeni bir lisans verilmeden 2024 tarihli SKHA'nın yapıldığı, davacının yeniden lisans alması ve teminat yatırması gerektiği, lisans iptal edilmediği için güncel teminat yatırmayarak kamu zararına neden olunduğu, 2024 tarihli SKHA'nın 2009 tarihli lisansa dayanak olamayacağı, güncel ÇED kararı alınmadığından çevreye yönelik zararlara ilişkin değerlendirme yapıladığı, birbiri ardına aynı akarsu üzerinde birçok elektrik üretim lisansı verildiği, bütüncül havza planı yapılmadığı, bu durumun birçok endemik türü barındıran Munzur Vadisini olumsuz etkileyeceği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idare ve davalı yanında müdahil tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacının temyiz iddialarının yersiz olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun açıklama eklenmek suretiyle reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara, davalı yanında müdahile tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 11/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.