Danıştay 13. Daire, akaryakıt istasyonunda teknik düzenlemelere aykırı oktan sayısı tespiti sonrası verilen idari para cezasının iptali istemli davada temyiz incelemesi yapıyor.
Özet: Bir akaryakıt istasyonuna, denetim sonucu alınan numunelerde benzin teknik düzenlemelere aykırı çıktığı gerekçesiyle uygulanan idari para cezasının iptali davasında, ilk derece mahkemesi cezayı hukuka uygun bulurken, bölge idare mahkemesi Danıştayın daha önceki benzer uyuşmazlıklarda TÜBİTAKtan aldığı teknik görüşleri dikkate alarak, araştırma oktan sayısı (RON) gibi parametrelerin ürün rafineriden çıktıktan sonra müdahale ile teknik olarak değiştirilip değiştirilemeyeceği ve bu tür bir müdahalenin diğer yakıt parametrelerini de etkileme potansiyeli gibi karmaşık teknik konuları detaylı bir şekilde ele alarak yargılamayı sürdürmüştür.
Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/3554 E.  ,  2025/743 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/3554
Karar No:2025/743
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Petrol Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bayilik lisans sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 09/03/2022 tarihinde yapılan denetimde alınan benzin numunesinin TÜBİTAK MAM'da yapılan analizi neticesinde numunelerin teknik düzenlemelere aykırı olduğunun tespit edildiği, bu haliyle davacının teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt ikmal ettiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin (5) numaralı alt bendi uyarınca 227.703,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 09/03/2022 tarihinde yapılan denetimde davalı idarece alınan ve analize tabi tutulan akaryakıt numunelerinin teknik düzenlemelere aykırı olduğu hususunun yaptırılan analiz sonucunda TÜBİTAK MAM tarafından hazırlanan 26/05/2022 tarihli muayene raporuyla sabit olduğu, dolayısıyla davacı şirketin teknik düzenlemelere aykırı şekilde akaryakıt ikmal ettiği hususunun sabit olduğu anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, davacı tarafından, ön araştırma ve soruşturma yapılmaksızın işlem tesis edildiği, numune alma kriterlerine ve analiz kurallarına uyulmadığı, şirketin benzin değerlerine müdahale etmesinin teknik olarak mümkün olmadığı, dolayısıyla ölçüm raporundaki farklılığın numunenin usulüne uygun alınmaması ve muhafaza edilmemesinden kaynaklanmış olabileceği, petrol mevzuatı açısından teknik kriterlere aykırı akaryakıt ikmal etme kabahatinin oluşmadığı iddialarına ilişkin olarak ise, davacının eyleminin niteliği itibarıyla düzeltme imkanı bulunan fiillerden olmadığı, TÜBİTAK MAM tarafından düzenlenen raporda, ürünün araştırma oktan sayısı (RON) açısından referans sınır değerinin en az 95,0 olması gerekirken, analiz neticesinde ölçüm değerinin 93,8 olarak çıktığı ve buna göre farklılığın 1,2 olduğu, RON açısından ölçüm belirsizliği olan 0,2 değerinin üzerinde farklılık oluştuğu, konu ile ilgili olarak ODTÜ Petrol Araştırma Merkezi ve TÜBİTAK MAM'dan alınan teknik görüş yazılarının incelenmesi neticesinde RON parametresinin sonradan müdahale ile teknik olarak standardın altında olacak şekilde değiştirilmesinin mümkün olabileceğinin anlaşıldığı, ayrıca söz konusu numunelerin incelenmesi için TÜBİTAK nezdinde bekleme süresi içerisinde, numunelerin buharlaşmalarına engel olunacak şekilde kapalı kapta olmak üzere direkt ışık almayacak şekilde ve oda sıcaklığı veya daha düşük sıcaklıklarda saklandığı gözetildiğinde, numune özelliklerinde bekleme ile değişiklik olmayacağı anlaşıldığından, davacının bu yöndeki iddialarının yerinde görülmediği belirtilmiştir.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesince; Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin dava konusu uyuşmazlıkla benzerliği olan başka davalarda ulusal marker düzeyi geçerli bir numunede diğer bütün parametreler sınır değerlere uygun tutulmak suretiyle, ürün rafineriden çıktıktan sonra bayilerin sorumluluğu altındayken, bu kişiler tarafından sadece "mevcut gom" ve "araştırma oktan sayısı (RON)" parametresinin sonradan müdahale ile standardının altında veya üzerinde olacak şekilde değiştirilmesinin teknik olarak mümkün olup olmadığı, akaryakıtın nakli için kullanılan tankerde ya da numune alınan tankta daha önceden motorin, fuel-oil gibi maddelerin bulunması ve sonrasında tankın iyi temizlenmemesi ya da küçük miktarda da olsa mazot ve benzinin depoda ya da taşıma için kullanılan tankerde yanlışlıkla karıştırılması halinde analiz raporunda ulusal marker seviyesi geçerli çıkmakla birlikte, "mevcut gom" ve "araştırma oktan sayısı (RON)" parametrelerinin teknik düzenlemelere aykırı, diğer bütün parametrelerin ise sınır değerlere uygun çıkmasına teknik olarak sebebiyet verip veremeyeceği hususlarının sorulduğu, TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi tarafından verilen ... tarih ve ... sayılı cevabi yazıda özetle, "mevcut gom" ve "araştırma oktan sayısı (RON)" parametrelerinin ürün rafineriden çıktıktan sonra dağıtıcı veya bayilerin sorumluluğu altındayken müdahale ile teknik olarak standardın altında veya üzerinde olacak şekilde değiştirilebileceği, fakat bununla birlikte ürünün diğer parametrelerinde de değişim görülebileceği, ayrıca yine akaryakıtın nakli için kullanılan tankerde ya da numune alınan tankta daha önceden motorin, fuel-oil gibi maddelerin bulunması ve sonrasında tankın iyi temizlenmemesi ya da küçük miktarda da olsa mazot ve benzinin depoda ya da taşıma için kullanılan tankerde yanlışlıkla karıştırılması halinde analiz raporunda ulusal marker seviyesi geçerli çıkmakla birlikte, "mevcut gom" ve "araştırma oktan sayısı (RON)" parametreleri ile birlikte diğer parametrelere ait ölçüm değerlerinde de değişim olabileceği sadece "mevcut gom" ve "araştırma oktan sayısı (RON)" parametrelerinin aykırı, diğer parametrelerin uygun çıkamayacağının değerlendirildiği yönünde görüş bildirildiği, anılan görüş yazıları ile TÜBİTAK MAM tarafından düzenlenen... tarih ve ...sayılı rapor göz önünde bulundurulduğunda, akaryakıtın ulusal marker seviyesinin geçerli olması ve yalnızca "araştırma oktan sayısı" parametresinin teknik düzenlemelere aykırı çıkması, diğer parametrelerin tamamının uygun bulunması, davacı şirketin numune alınan akaryakıta bir müdahalesinin olmadığının tespit edilmesi ve piyasaya teknik kriterlere aykırı akaryakıt arz ettiğine ilişkin başka bir tespitin de bulunmaması karşısında, davacı şirketin ilgili yükümlülükleri yerine getirmediğinden söz etmeye olanak bulunmadığından, dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 5015 sayılı Kanun'un bayilerin standart dışı akaryakıt kullanmasına cevaza vermediği, TÜBİTAK MAM'ın teknik görüşünde sadece RON değeri parametresinin sonradan müdahale ile teknik standardın altında olacak şekilde değiştirilmesinin mümkün olduğunun ortaya koyulduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 13/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.