Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin, elektrik arızası sonucu zayi olan e-defter ve berat dosyaları için istenen zayi belgesi talebinin reddine ilişkin istinaf kararı.
Özet: Bir şirketin, 2023 Ekim, Kasım ve Aralık dönemlerine ait e-defter ve berat dosyalarının elektrik arızası nedeniyle zarar görüp ulaşılamaz hale geldiğini ileri sürerek zayi belgesi verilmesi talebiyle açtığı davanın, ilk derece mahkemesince şirketin yedekleme ve Gelir İdaresi Başkanlığına ikincil kopya yükleme yükümlülüklerini yerine getirmediği, basiretli tacir özeni göstermediği gerekçesiyle reddedilmesi üzerine, şirket vekilinin mücbir sebep ve kusursuzluk iddialarıyla bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunduğu, istinaf incelemesinde ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygunluk denetiminin yapıldığı bir yargılama sürecidir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2026/977 Esas 2026/1026 Karar
T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ21.HUKUK DAİRESİESAS NO : 2026/977 KARAR NO : 2026/1026TÜRK MİLLETİ ADINAKARAR İNCELENEN DOSYANINMAHKEMESİ : ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : 30/03/2026NUMARASI : 2024/879 Esas 2026/231KararTALEP : Zayi Belgesi VerilmesiTALEP TARİHİ : 17/12/2024KARAR TARİHİ : 16/07/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 16/07/2026 Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin talebin yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle talebin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden vekili tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. TALEP Talep eden vekili dilekçesinde özetle; şirketleri muhasebe kayıtlarının tutulduğu birimleri 02/12/2024 tarihinde meydana gelen elektrik arızası sebebiyle bazı bilgisayar ve içeriği donanım zarar gördüğünü, arızanın meydana geldiği donanım arasında şirket muhasebe kayıtlarının yer aldığı hard disk de bulunduğunu, arızalanan hard disk içeriği verilerin kurtarılması için Veri Kurtarma Hizmeti sağlayan ...Ltd. Ştine başvurulduğunu, ancak bu kurumca 06/12/2024 tarihinde düzenlenen Veri Kurtarma ve Hasar Tespit Tutanağı ile "Ani ve sürekli elektrik kesintilerinden, voltaj düşüklüğü ve yüksekliği nedeniyle elektronik ve/veya hareketli sistemlerin mekanik arızalanması nedeniyle disk arızalanmış ve yaptığımız incelemelerde disk yüzeyindeki hasar nedeniyle verilere erişilmesi mümkün olmamıştır." Şeklinde cevap veriliğini, tüm bu nedenlerle iş ortaklıklarının 2023/10,11 ve 12. dönemlerine ait e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesi talep ve dava etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davacı tarafça, 2023/10,11 ve 12. dönemlerine ait e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının zayi olduğu iddia edilerek zayi belgesi verilmesi talebiyle eldeki dava açılmış ise de, mahkememizce alınan 23/07/2025 tarihli bilirkişi raporu, taraf beyanları ve dosyaya gelen müzekkere cevaplarından, muhasebe kayıtların yedeklerinin alındığına dair objektif bir delile rastlanamadığı ve davaya konu verilerin saklanması hususunda entegratör firmadan destek alınmadığı, Gelir idaresi Başkanlığın Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığının 05/01/2026 tarihli yazısında belirtildiği üzere 2023/10-11-12 dönemlerine ait e-Defter ikincil kopyalarının saklama sistemine yüklenmediğinin tespit edildiğinin bildirildiği, hal böyle olunca, davacı şirketin defterlerin saklanması konusunda basiretli bir tacirden beklenen özenin göstermediği, kayıtların özenle korunması ve saklanması gerekmesine rağmen, 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 4.4.1-e maddesinde öngörülen yükümlülüğü yerine getirmediği, e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının muhafazası hususunda özel entegratör bir firmadan destek alınmadığı, zayini talep ettiği 2023/10-11-12 dönemlerine ait e-Defter ikincil kopyalarının Gelir idaresi Başkanlıuğının saklama sistemine hiç yüklenmediği, 2023/10-11-12 dönemlerine ait zayi halinin 02/12/2024 tarihinde meydana gelen elektrik arızası sebebiyle, 06/12/2024 tarihinde düzenlenen veri kurtarma ve hasar tespit tutanağını ile farkına varıldığı, anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.(emsal Ankara BAM 21 HD. 08.07.2021 Tarih ve 2021/705 Esas ve 2021/942 Karar ) İSTİNAF SEBEPLERİ Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi raporuyla mücbir sebeple zayi olgusunun kesin olarak ispatlandığını, TTK 82/7 maddedeki zayi hallerinin tahdidi olmayıp davacıya kusur atfedilemeyeceğini, idari yargının tüketilmesi gerektiği yönündeki gerekçenin somut olayda hukuki yarardan yoksun olduğunu, davacı şirketin e-tebliğde aranılan tüm şartları yerine getirdiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Talep, TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Talep eden tarafça, talep eden şirkette meydana gelen elektrik arızası nedeniyle yüksek voltaj neticesinde 2023/10,11,12 dönemlerine ait e-Defter dosyaları ile bunlara ait berat dosyalarının hasar görmesi neticesinde hard diskin kullanılamaz ve içindeki dökümanlara da ulaşılamaz hale geldiği iddia edilerek zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir. Gelir İdaresi Başkanlığının 05/01/2026 tarihli yazısında; talep edilen şirketlerin 01/01/2023 tarihinden itibaren e-defter uygulamasına dahil olduğu, 13/12/2024 tarih, 1249726 sayılı dilekçe ile 10-11-12/2023 dönümlerine ait ikincil kopyaların verilmesini talep ettiği, 26/11/2025 tarih 106233 sayılı kurum cevabi yazısı ile 2023/10-11-12 dönemlerine ait e-defter ikincil kopyalarının başkanlık saklama sistemine yüklenmediğinin şirketlere bildirildiği ve bu hale göre 2023/10-11-12 dönemlerine ait ikincil kopyaların sisteme yüklenmediği bildirilmiştir. 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir. Hal böyle olunca mahkemece, talep eden şirketlerin basiretli bir tacir gibi davranmadığı, şirketlerin e-defterlerinin ulaşılamaz ve kurtarılamaz hale gelmesine neden olan durumun engellenebilir bir durum olduğu, talep edenin zayi belgesi verilmesi talep edilen şirkete ait 2023/10-11-12 yıllarına ait e-Defter ve beratların bulunduğu klasörün kullanılamaz ve içindeki dökümanların korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermediğinin kabulü gerekeceği, GİB'in 05/01/2026 tarihli yazı cevabındanda anlaşıldığı üzere dava konusu 2023/10-11-12 aylarına ait e-defterlerin GİB sistemine yüklenmediği anlaşılmakla ilk derece mahkemesince yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin talebin reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden talep edenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Talep eden vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Talep edenden alınması gerekli olan 732,00 TL harç peşin olarak alındığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 3-Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme HMK'nın 362/(1).ç maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda dosya üzerinden oy birliği ile karar verildi. 16/07/2026Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -