antalya bölge adliye mahkemesinin trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasında ilk derece mahkemesi kararının davalılarca istinaf başvurusu üzerine incelenmesi.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesinin trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasında ilk derece mahkemesi kararının davalılarca istinaf başvurusu üzerine incelenmesi.

Özet: Bu istinaf kararı, bir trafik kazası sonucu araçta oluşan hasar, değer kaybı ve gelir kaybı için açılan maddi tazminat davasıyla ilgilidir; ilk derece mahkemesi, kazada karşı taraf sürücüsünü tam kusurlu bularak davacının taleplerini kısmen kabul edip, hasar bedeli, değer kaybı ve gelir kaybı tazminatının davalılardan tahsiline hükmetmiş; davalılar ise istinaf başvurusunda, mahkemenin eksik ve hatalı inceleme yaptığını, kusur değerlendirmesinin yanlış olduğunu, bilirkişi raporlarına itibar edilmemesi gerektiğini ve davacının kötü niyetli davrandığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

T.C.

ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13.HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: ANTALYA 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DAVA: Maddi Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 14/07/2026

KARAR YAZIM TARİHİ: 17/07/2026

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalılar .... ve .... vekili ile davalı .... AŞ vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1 (a-6) maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkiline ait .... plakalı araç ile davalı ... ın sürücüsü, davalı ... un kayıtlı maliki ve davalı .... Sigorta AŞ'nin trafik sigortacısı olduğu .... plaka sayılı araç arasında meydana gelen trafik kazası sonucu müvekkiline ait aracın hasarlandığı, diğer davalı ... AŞ'nin ise müvekkiline ait aracı kasko sigortası ile sigortalamış olduğu, kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, davacının aracının ticari araç olduğunu ve gelir kaybına uğradığını beyanla şimdilik 10.000,00 TL araç değer kaybı, 123,070,77 TL hasar bedeli ve 10.000,00 TL gelir kaybı bedeli olmak üzere 143.070,77 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ:

Davalılar .... ve .... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, müvekkillerinin davacının kusuru nedeniyle yaralandığını, davacının kötü niyetli olduğunu, kazada müvekkilinin kusuru bulunmadığını, sigorta şirketinin değer kaybı zararını karşıladığını beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ....Sigorta AŞ vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisizlikten reddi gerektiğini, davalının delillerinin müvekkili şirkete tebliğ edilmesi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame etmesi sebebiyle davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından davacıya ödeme yapıldığını, sigortalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğu yönündeki iddiaların yerinde olmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ....AŞ vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davacıya ait araç sürücüsünün kanında alkol bulunması nedeniyle hasar tazmin talebinin haklı olarak reddedildiğini, alkollü içki alınmak suretiyle araç kullanılması sırasında meydana gelen zararların sigorta teminatı kapsamı dışında olduğunu, davacının taleplerinin sigorta teminat kapsamı dışında olması nedeniyle müvekkili şirket bakımından davanın reddi gerektiğini, talep edilen bedelin fahiş olduğunu, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini beyanla davanın reddini istemiştir.

DELİLLER :

Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası, kaza tespit tutanağı, Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı raporu, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ :

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; incelenen soruşturma dosyası, alınan kaza tespit tutanağı ve bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğu, oluşan zarar konusunda bilirkişi raporu alındığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 123.070,77 TL hasar tazminatının davalılar ... , ... ve ....AŞ'den 20/11/2021 tarihinden (sigorta şirketi için 27/06/2022'den başlamak kaydıyla) işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine, 26.158,50 TL değer kaybı tazminatının davalılar ... , ... ve ....AŞ'den 20/11/2021 tarihinden (sigorta şirketi için 12/05/2022'den başlamak kaydıyla) işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine, 9.975,00 TL gelir kaybı tazminatının davalılar ... ve ...den 20/11/2021 tarihinden işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ :

Davalılar .... ve .....vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin eksik ve hatalı inceleme yapıldığını, davanın bizzat tarafı niteliğindeki sigortalı sürücünün beyanına göre rapor tanzim etmesinin taraflarınca kabul edilemeyeceğini, kazanın sigortalı alkollü sürücünün tam kusuru ile meydana geldiğini, davacının sözüne itibar edilerek tanzim olunan Adli Tıp Kurumu raporunun taraflarınca kabul edilemeyeceğini, davacı tarafın uzlaşma hususunda müvekkili ve ailesini yönlendirerek uzlaşma sağlaması ve akabinde davanın açılmasının kötü niyetliliği ispatladığını, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, her iki müvekkili yönüyle de husumet meydana gelmediğini, söz konusu aracın ZMMS teminatlarından faydalandığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ....AŞ vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının talebinin teminat kapsamı dışında bulunmasına karşın, ilk derece mahkemesi tarafından hatalı Adli Tıp Raporuna itibar edilerek verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, kazanın davacının tam kusuru ile gerçekleştiğini, davacı sürücünün kaza anında alkollü olması nedeniyle oluşan zararın teminat kapsamı dışında olduğunu, bu nedenle de huzurdaki davada müvekkili şirket bakımından ret kararı verilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte verilen kararın denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmayan, sigorta mevzuatının fahiş değerlendirme hatası ürünü bir bilirkişi raporuna riayet edilerek tanzim edildiğini, davacının taleplerinin fahiş ve kabul edilemez olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun her iki tarafın itirazlarını karşılar nitelikte olması gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP :

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; müvekkili araç sürücüsünün kazada kusuru olmadığını, Kepez Devlet Hastanesinden gelen kan testinde alkol çıkmadığını, davalı ....Sigorta AŞ yönünden hasar bedelinin teminat dışı kalmasını şartı müvekkili araç sürücüsü alkollü olsa dahi alkolün kazanın oluşumunda asli etken olması gerektiğini, müvekkiline ait araç sürücüsünün kanında alkol olmaması, dava dışı karşı araç sürücüsünün tam ve asli kusurlu olması, kazanın oluşumunda davalının kusurunun asli etken olması nedeni ile verilen kararın yerinde olduğunu beyanla istinaf taleplerinin reddini istemiştir.

G E R E K Ç E

Uyuşmazlık, trafik kazası nedeniyle hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Davacıya ait .... plaka sayılı araç ile davalı ...in sürücüsü, ...in işleteni, davalı .... Sigorta AŞ'nin ZMMS sigortacısı olan .... plaka sayılı aracın .... tarihinde meydana gelen kazada davacının aracının hasar gördüğünü, davalı sürücünün tam kusurlu olduğu, davacının kasko sigortacısı olan davalı .... Sigorta AŞ'nin hasar bedelini ödemediğini ileri sürerek hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli talep etmiş, ilk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili ve davalılar ... ve .... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

1-Dosya içerisinde bulunan krokili kaza tespit tutanağının incelenmesinde; sürücü .... idaresindeki .... plakalı hususi otosuyla .... Bulvarı istikametinden .... üzeri seyir halinde iken girişe göre sağ şerit üzerinde sola doğru kontrolsüz bir şekilde .... Caddesine dönüş yapmak istediğinde kavşağa giriş yapamadan aracının sol kapı kısımlarından yine aynı istikamete doğru yönde sol şerit üzerinde dava dışı sürücü .... idaresindeki .... plakalı ticari minibüsün ön sağ kısımlarıyla kavşak kesişiminde çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Bu kazanın oluşumunda; .... plakalı hususi oto sürücüsü .... 2918 Sayılı KTK'nun sürücü kurallarından 53/1-b (sola dönüş kurallarına uymamak) kuralını ihlal ettiği, diğer .... plakalı minibüs sürücüsünün ise yine aynı kanunun 52/1-a (kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmamak) kuralını ihlal ettiği görüş ve kanaati belirtilerek, kaza tespit tutanağı ile davacıya ait .... plaka sayılı araç sürücüsüne ve davalı sürücü ....a kusur atfedildiği anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan .... tarihli raporda özetle; davalı sürücü .... sevk ve idaresindeki otomobil ile seyir halindeyken sola dönüş yapacağı kavşağa yaklaştığında kavşak öncesinde uygun zamanda sol şeride geçerek ilerlemesi, dönüşünü sol şerit üzerinden yapması gerekirken bu hususlara riayet etmeden sağ şeritten yeterli kontrolü sağlamadan dönel adaya doğru sola manevra yaptığı sırada gerisinden sol şeridi takiben gelen minibüsün seyir istikametini kapattığı olayda %100 kusurlu olduğu, sürücü ... sevk ve idaresindeki minibüs ile yerleşim yeri içi mahaldeki caddede sol şeridi takiben seyri sırasında olay mahalline geldiğinde, aynı istikamette sağ şeritte seyreden ve seyir şeridine kontrolsüzce girerek aracının seyir istikametini kapatan davalı sürücü idaresindeki araç ile çarpışarak karıştığı kazada atfı kabil kusuru bulunmadığı tespit edilmiş, rapora davalı vekilince itiraz edilmiş, ilk derece mahkemesince çelişki giderilmeksizin somut dosyada alınan rapora itibar edilerek hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

Bu haliyle, somut dosyada alınan kusur raporu ile kaza tespit tutanağı arasında çelişki bulunduğu aşikar olduğundan bu çelişkinin giderilmesi gerektiği gözetilmeksizin, somut dosyada alınan kusur raporuna itibar edilerek hüküm kurulması yoluna gidilmesi doğru değildir.

Bu durumda ilk derece mahkemesi tarafından yapılması gereken iş; kusur tespiti konusunda İTÜ Trafik Kürsüsü veya Karayolları fen heyetinden oluşturulacak 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, kusur konusunda eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2- Davalı .... AŞ, davacıya ait aracın kasko sigortacısıdır. Davalı .... Sigorta AŞ vekili hasar bedelini sigortalı araç sürücüsünün alkollü olduğu gerekçesi ile ödenmediğini savunmuştur. İlk derece mahkemece kazanın meydana gelmesinde davacıya ait aracın sürücüsü kusursuz olduğundan davalı ....Sigorta AŞ yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kaza tespit tutanağında davacıya ait araç sürücüsünün 0,51 promil alkollü olduğu anlaşılmaktadır. Davalı ....Sigorta AŞ'nin düzenlediği kasko poliçesinde "iş bu poliçe ile sigortalı aracın sürücüsünün bir kaza vukuunda, hususi araçlar için 0,50 promil, ticari araçlar için 0,21 promil üzerinde alkollü olması durumunda oluşacak hasarlar, illiyet bağı aranmaksızın teminat haricidir" şeklinde kasko sigortası teminat dışı hal klozu bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla ilk derece mahkemesince davalı ....Sigorta AŞ yönünden kasko sigorta poliçesindeki hususi şartlar irdelenerek ve yukarıda (1) nolu bentte gösterildiği şekilde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda davacı araç sürücüne de kusur izafe edildiği takdirde, trafik kazasına davacıya ait araç sürücüsünün alkollü olmasının münhasıran trafik kazasına etkisi olup olmadığı değerlendirildikten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ve eksik inceleme ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı ....Sigorta AŞ vekilinin kasko sigorta poliçesi hususi şartları uyarınca teminat dışı hallerin değerlendirilmemesine yönelen, davalılar ... ve .... vekilinin kusur raporuna yönelen istinaf istemlerinin kabulü ile 6100 Sayılı HMK'nın 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davalılar vekillerinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı ...Sigorta AŞ vekilinin kasko sigorta poliçesi hususi şartları uyarınca teminat dışı hallerin değerlendirilmemesine yönelen, davalılar .... ve ....vekilinin kusur raporuna yönelen istinaf istemlerinin KABULÜNE,

2-Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas - .... Karar sayılı, 02/11/2023 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,

3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

4-Davalılar vekillerinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına

5-Davalı .....Sigorta AŞ tarafından peşin yatırılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, (427,60 TL + 1.765,80 TL) 2.193,40 ‬TL istinaf karar harcının isteği halinde iadesine,

6-Davalılar .... ve .... tarafından peşin yatırılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 2.291,25 ‬TL istinaf karar harcının istekleri halinde iadesine,

7-Davalılar .... ve .... tarafından ilamın icrasının geri bırakılması için Antalya Genel İcra Dairesinin .... esas sayılı takip dosyasına yatırılan teminatın İİK. 36 madde uyarınca iadesine,

8-Davalı ....Sigorta AŞ tarafından ilamın icrasının geri bırakılması için Antalya Genel İcra Dairesinin ....esas sayılı takip dosyasına yatırılan teminatın İİK. 36 madde uyarınca iadesine,

9-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 14/07/2026 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nın 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliğiyle karar verildi.