Fazla mesai ücretlerinin eksik bildirildiği gerekçesiyle Sosyal Güvenlik Kurumunca tahakkuk ettirilen prim borcunun iptali ve ihtirazi kayıtla ödenen tutarın yasal faiziyle iadesi talebi.
Özet: Bir bankanın, Sosyal Güvenlik Kurumunun 2013/4-9 dönemine ilişkin fazla mesai ücretlerinin eksik bildirildiği iddiasıyla resen tahakkuk ettirdiği prim borcu ve gecikme zammı nedeniyle ihtirazi kayıtla ödediği 27.953,65 TLnin iadesi talebiyle açtığı davada; ilk derece ve bölge adliye mahkemeleri, kurum işleminin hukuka aykırı olduğuna hükmederek prim iadesi talebini kabul etmiş ve bu karar, davalı kurum ile davacı vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilerek yüksek mahkemenin incelemesine sunulmuştur.
10. Hukuk Dairesi         2026/4410 E.  ,  2026/4134 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/3487 E., 2025/2318 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kırklareli İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/61 E., 2025/94 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili katılım yoluyla, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Grup Başkanlığınca başlatılan teftiş kapsamında 24.02.2015 tarihli ... numaralı AŞA/2 sayılı genel denetime istinaden, T.C. ... ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından 07.03.2023 tarihli E-...-206.01.99-... tarihli yazı ile yazı ekindeki listede belirtilen çalışanların kazançlarının eksik bildirildiği gerekçesiyle 2013/4 ila 2013/9. aylarına ilişkin resen prim tahakkuk edileceğinin belirtildiğini, bu yazıya karşı taraflarınca 20.03.2023 tarihinde ekli dilekçede itiraz edilmişse de Kırklareli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü bu güne değin itirazlarına cevap vermediğinden dolayısıyla zımni olarak reddettiğinden davaya konu prim borcu, gecikme zammı olmak üzere toplam 27.953,65-TL olarak ihtirazi kayıtla ödenmek zorunda kalındığını, söz konusu tutarın iadesi için işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu, 24.02.2015 tarihli, ... sayılı İş ve Teftiş Kurulu Başkanlığı raporuna istinaden ek aylık prim ve hizmet belgeleri girilerek oluşturulan borç tahakkukları hiç bir hukuki dayanağı olmayan işlemler olduğunu, müvekkili Banka ile çalışan tüm personel arasında, iş sözleşmeleri ile kararlaştırılıp yasal mevzuata uygun şekilde ödenmemiş hiç bir ücretin söz konusu olmadığını, açıklanan sebeplerle Kurum işleminin ve Kurum işlemi ile tahakkuk ettirilen 28.135,42- TL prim borcu ve gecikme zammının iptali ile ödenilen 27.953,65-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı Kurumdan tahsil edilerek müvekkili Bankaya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili; davacı tarafından vekil eden Kurum aleyhine açılan dava mesnetsiz olup reddi gerektiğini, vekil eden Kurum Müdürlüğünde ....sicil numara ile ... ... Anonim Şirketi adına işlem gören işyeri hakkında 24.02.2015 tarih, ... PRG-2 sayılı iş müfettişi raporu ile fazla mesai ücretlerinin Kuruma eksik bildirildiğinin tespit edildiğini, tespite istinaden re'sen aylık prim hizmet belgelerinin işlenmiş prim borcu ve idari para cezası borçlarının işverene gönderildiğini, vekil eden Kurum bu işlemleri müfettiş raporları ile tespit etmiş olduğunu yasa gereği ancak aksi yazılı bir delil ile yok sayılabileceğini, yapılan tespitler ve neticesindeki işlemler usul ve yasaya uygun olduğundan davacının davasının mesnetsiz olduğunu, mesnetsiz davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne; fazla mesai tahakkukuna dair davacıya davalı Kurum tarafından yapılan işlemin yerinde olmadığının tespiti ile; 27.953,65 TL prim ödemesinin 08/03/2023 tarihinden itibaren davalı kurumdan yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen nedenlerle kabulü ile Kırklareli İş Mahkemesinin 18.09.2025 tarih ve 2023/61 Esas, 2025/94 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm tesisine, davanın kabulü ile fazla mesai tahakkukuna dair davacıya davalı Kurum tarafından yapılan işleminin yerinde olmadığının tespiti ile 27.953,65 TL prim ödemesinin 08.03.2023 tarihinden itibaren davalı Kurumdan yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalı Kurum vekili:
İstinaf gerekçeleri ile usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasını istemiştir.
2.Katılma yoluyla temyiz eden davacı vekili:
Davanın kabulüne karar verilmesine rağmen posta giderinin kendilerinden alınmasının hatalı olduğunu beyanla kararın bu yönüyle bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragraf kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. 5510 sayılı Kanun’un 89/3. maddesi “yanlış veya yersiz alınmış olduğu tespit edilen primler, alındıkları tarihten on yıl geçmemiş ise, hisseleri oranında işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara veya genel sağlık sigortalılarına veya hak sahiplerine kanunî faizi ile birlikte geri verilir. Kanunî faiz, primin Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden aybaşından, iadenin yapıldığı ayın başına kadar geçen süre için hesaplanır. Ancak Borçlar Kanunu'nun 65. maddesi hükmü saklıdır.” hükmüne amir olup, Mahkemece, alacağın Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden ay başından, iadenin yapılacağı ayın başına kadar geçen süre için faize hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2. hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1.Davacı vekilinin tüm, davalı Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (2) nolu bendinin silinerek yerine "fazla mesai tahakkukuna dair davacıya davalı Kurum tarafından yapılan işlemin yerinde olmadığının tespiti ile 27.953,65 TL'nin, 5510 sayılı Kanun'un 89/3. maddesi uyarınca ödeme tarihini takip eden ay başı olan 01.04.2023 tarihinden iadenin yapılacağı aybaşına kadar geçen süre için işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya iadesine,” ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
08.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.