Şirketin gümrük vergisi iadesi talebinde zorunlu idari itiraz yolu tüketilmediğinden açılan davanın usulden reddi Danıştay tarafından onandı.
Özet: Davacı şirketin, ithal edilen eşyanın kıymetinin yükseltilmesiyle fazladan ödenen gümrük ve KDVnin iadesi talebinin reddi üzerine açtığı dava, Gümrük Kanununun 242. maddesinde öngörülen on beş günlük zorunlu idari itiraz yoluna başvurulmaksızın ve bu süre geçirildikten sonra doğrudan açıldığı gerekçesiyle ilk derece ve bölge idare mahkemelerince incelenmeksizin reddedilmiş; davacının mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasıyla yaptığı temyiz başvurusu ise, zorunlu idari başvuru yolu tüketilmeden dava açılması nedeniyle kararların usul ve hukuka uygun bulunarak onanmasıyla reddedilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2024/693Karar No : 2025/916 TEMYİZ EDEN (DAVACI) :...Tedarik ve Üretim Anonim Şirketi (Eski Ünvanı: ... Petrol Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi) VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...2 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin, 2022/1 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ kapsamında ithalat kayıt belgesinde öngörülen birim kıymete yükseltilmesi suretiyle beyan edilerek ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin, eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi isteminin reddine ilişkin işlemin iptali ve fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E... K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli beyanname kapsamında fazladan ödenen vergilerin iadesi istemiyle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211.maddesi uyarınca Uludağ Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne başvuru yapıldığı, başvurunun reddi işleminin davacının beyanıyla sabit olduğu üzere 07/07/2023 tarihinde tebliğ edildiği, bu karara karşı 15 gün içinde zorunlu idari başvuru kapsamında itiraz edilmesi gerekirken bu süre geçirilerek 28/07/2023 tarihinde doğrudan işbu davanın açıldığı, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesi hükmüne göre, idari davaya konu olabilecek işlem, ek tahakkuk, para cezası kararı veya idari karar değil, söz konusu kararlara karşı, öngörülen usule göre yapılacak itiraz üzerine yine aynı maddede yazılı mercilerce tesis edilecek olumsuz işlem olduğundan, itiraz başvurusunun yargı yerlerine başvurulmadan önce ilgililerce tüketilmesi gereken zorunlu nitelikteki başvuru yolu olduğu, bu durumda, davacıya 07/07/2023 tarihinde tebliğ edilen iade isteminin reddine ilişkin karara karşı itiraz yoluna başvurulmaksızın ve 15 günlük zorunlu idari itiraz süresi geçirilerek açıldığı anlaşılan davada, idari davaya konu olabilecek bir işlemin bulunmadığı ve 15 günlük süre geçtiği için mercine tevdi kararı verilmesinde de hukuki fayda bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Başvurunun reddine ilişkin işlemin tebliği üzerine itiraz yoluna gidilmeksizin doğrudan dava açılamayacağının kabulünün mahkemeye erişim hakkının ihlali anlamına geleceği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:...sayılı kararının ONANMASINA, 3.... TL maktu harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 03/03/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.