10. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, erişim şebekeleri yapım ve bakım sözleşmesinden kaynaklı hak ediş ve teminat alacaklarının tahsili talepli itirazın iptali davasında bilirkişi raporuyla alacak tespiti.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının erişim şebekeleri yapım, bakım ve onarım işlerini eksiksiz yerine getirmesine rağmen, davalının ödemeleri zamanında yapmaması ve ileri vadeli çekler düzenlemesi üzerine oluşan alacağının tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan haksız itirazın iptali talebiyle açtığı davayı ele almaktadır; davalı sözleşmenin karşılıklı mutabakatla sona erdiğini, alacağın zamanaşımına uğradığını ve kendi kayıtlarının esas alınması gerektiğini savunurken, bilirkişi raporları davacının defter kayıtlarının usulüne uygun olduğunu ve davalıdan teminat kesintisi ile diğer alacaklar dahil toplam 754.929,29 TL alacağı bulunduğunu tespit etmiştir.
T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/28 Esas - 2025/320
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2022/28 EsasKARAR NO : 2025/320 BAŞKAN ....ÜYE :...ÜYE :...KATİP : ....DAVACI : ......VEKİLLERİ : Av. ... Av.... Av. ...DAVALI : ......VEKİLLERİ : Av.... Av... Av.... Av...DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : 13/01/2022KARAR TARİHİ : 21/05/2025KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/06/2025Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili, taraflar arasından 29.01.2019 tarihinde erişim şebekeleri yapım, bakım ve onarım işlerinin Ulus, İncesu, Dikmen ... Müdürlükleri santral sahaları içerisinde müvekkili tarafından yapılması hususunda sözleşme imzalandığını, müvekkilinin edimini tam olarak ifa etmiş olmasına rağmen, davalı tarafın ödemeleri zamanında yapmadığını, sözleşmeye aykırı olarak ileri vadeli çekler düzenlemek suretiyle müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğunu, bu nedenle işin yürütülmesinin zorlaşmış bulunduğunu, 2019 yılı sonunda sözleşme süresinin, davalının kusuru nedeniyle karşılıklı mutabakat ile herhangi bir ihtirazi kayıt konulmadan uzatılmamış olduğunu, işin sonlandırıldığını, müvekkili tarafından davalı adına düzenlenen faturalara itiraz edilmediğini, hak ediş alacağı ile nakit teminat kesintisi ve diğer teminatlardan dolayı alacağının bulunduğunu, teminatların iadesi için tüm belgelerin teslim edildiğini, hak ediş ve teminat kesintilerinden kaynaklı alacaklarının tahsili için davalı firmaya ... 38 Noterliği'nden düzenleme, 16.11.2020 tarihli ve .... yevmiye numaralı ihtarnamenin keşide edilmiş olduğunu, cevabi ihtarla borç kabul edilmekle birlikte, bu aşamada ödenmeyeceğinin bildirildiğini, alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığını, bu takibin davalının haksız itirazı ile durduğunu ileri sürerek, davalının icra takibine itirazının iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP: Davalı vekili, tarafların anlaşması ile sözleşmenin sonlandırıldığını, davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, tüm alacaklarının zamanaşımına uğramış olduğunu, davacı tarafın iddialarını somutlaştırmamış bulunduğunu, bu nedenle davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşmede müvekkilinin kayıtlarının esas alınacağı yönünde delil sözleşmesi niteliğinde hüküm olduğunu, sözleşmenin ilgili maddesine aykırı olarak ileri sürülen delillerin dikkate alınmaması gerektiğini, herhangi bir uyuşmazlıkta tek ve kesin delilin müvekkili şirket ticari defter ve kayıtları bulunduğunu, müvekkil şirket tarafından davacı şirkete sözleşme gereği ödemelerin yapılmış olduğunu, muaccel hale gelmiş alacağının bulunmadığını, asıl işveren idare ile müvekkili şirket arasında kesin kabul işlemlerinin gerçekleşmediğini, davacı şirket teminatının iade şartlarının oluşmadığını savunarak, davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddi ile takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir. KANITLAR: ... 1. Genel İcra Dairesi’nin 2023/171303 (Kapatılan ... 31.İcra Dairesi’nin 2020/12137) takip sayılı dosyasının incelenmesinde; ilamsız icra takibi niteliğinde olduğu, takip alacaklısının davacı, takip borçlusunun davalı bulunduğu, sözleşmeye dayalı olduğu, takibin itirazla durduğu ve işbu itirazın iptali davasının süresinde açıldığı anlaşılmıştır.Arabuluculuk anlaşamama tutanağı sunulmuştur. Taraflar arasında akdedilen 29/01/2019 tarihli sözleşme ve ekleri ibraz edilmiştir.Davacının keşide ettiği fatura örnekleri sunulmuştur.Asıl iş sahibi ... ... A.Ş'den davaya konu işe ilişkin evraklar getirtilip incelenmiştir.Tarafların keşide ettiği ihtarname örnekleri sunulmuştur. ... 14. ATM'nin 2022/767 Esas, ... 12. İş Mahkemesi'nin 2021/1030 Esas ve ... 52. İş Mahkemesi'nin 2022/41 Esas sayılı dosyaları getirtilmiştir. Asıl işveren dava dışı ... ... A.Ş'den davalıyla yapılan erişim şebekeleri, yapım ve bakım onarım işleri (... ve mobil bakım hariç) Ulus, İncesu, Dikmen ... Müdürlüğü Santral Sahası işinden dolayı davalının kesin hak ediş ve kabullerinin yapılıp yapılmadığı soruşturulmuş, yapılmadığı bildirilmiştir.Taraflarca düzenlenen hak edişler ile tutanaklar celbedilmiştir. SGK ve Vergi Dairesinden davacının borcunun olup olmadığı araştırılmıştır. Mahkememizce resen belirlenen elektrik mühendisi, nitelikli hesaplama ve muhasebeci bilirkişiden kök ve ek raporlar alınmış, anılan raporlarda; taraflar arasında yazılı eser sözleşmesinin bulunduğu, davacının ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, bu kayıtlara göre davacının, davalıdan 754.929,29 TL alacaklı bulunduğu, bunun 689.961,61 TL'sinin teminat kesintisi alacağı olduğu, buna göre 64.967,68 TL davacının teminat dışı alacağının bulunduğu, davalının da ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, davacının 100.428,44 TL bakiye alacak ve 656.305,46 TL teminat kesintisi alacağının tespit edildiği, kayıtların uyumlu olmadığı, öncesinde 30/09/2019 tarihinde uyumlu bulunduğu, bu tarihten sonra davalı şirketin Ekim-Kasım ve Aralık aylarında düzenlenen hak edişler için, her hak ediş üzerine düzenlenen faturalar esas alınarak yapılan muhasebe kaydında ayrı ayrı nakit teminat kesintisi yerine toplam nakit teminat kesintisi kayıtları yapmış olduğunun belirlendiği, ayrıca davacının teminat kesintisi miktarını cari hesaba virman yaptığını, bunun da doğru olmadığını, kayıtların yeniden düzenlendiğini, bu düzeltmelere göre davacının kayıtlarına göre davalıdan 671.060,89 TL teminat ve 83.868,40 TL diğer alacak olmak üzere 754.929,29 TL alacaklı bulunduğu, davalı kayıtlarına göre ise, 100.428,44 TL diğer alacak ve 656.305,46 TL olmak üzere 756.733,89 TL alacağının bulunduğunun belirlendiği, aradaki 1.804,60 TL farkın KDV farkı ve nakit teminat kesintisi için düzenlenen faturaların küsuratından kaynaklandığı, taraflar arası işlem hacmi dikkate alındığında ihmal edilecek seviyede bulunduğu, nakit teminatın nasıl kesileceğinin ve iade koşullarının sözleşmenin 12.11 ve devamı maddelerinde belirlendiği, teminatın iadesinin istenmesi için davacının sözleşmede sayılan edimleri yerine getirmesi gerektiği, nakit teminatın iade şartlarının oluşup oluşmadığı hususunun mahkemenn takdirinde olduğu yönünde görüş bildirmişlerdir. Davalı ibraname v.s belgelerle kendisine başvurulmadığını savunmuş, davacıya bu yöndeki kanıtlarını sunması istenmiş ve bir kanıt ibraz edilmemiştir.GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında 29/01/2019 tarihinde dava dışı ... A.Ş'ye ait, erişim şebekeleri yapım ve bakım onarım işlerinini (... ve mobil bakım hariç) Ulus, İncesu ve Dikmen ... Müdürlükleri santral sahaları içinde yapılması yönünde eser sözleşmesi imzalandığı, anılan sözleşmede tarafların hak, yetki ve sorumluluklarının ayrıntılı olarak düzenlendiği, asıl iş sahibinin dava dışı ... A.Ş. olduğu, davalının taşeron, davacının ise alt taşeron sıfatının bulunduğu, tarafların kabulünde olduğu üzere, işin karşılıklı irade beyanı ile sonlandırıldığı, davacının, yaptığı iş dolayısıyla bakiye iş bedeli alacağı ve teminat kesintisi alacağının olduğunu ileri sürdüğü, davalının ise, davacının bakiye alacağının bulunmadığını, teminat kesintisi iade şartlarının olmadığını savunduğu hususları uyuşmazlık konusu değildir. Taraflar arasındaki çekişme, aralarında imzalanan ve karşılıklı olarak sonlandırılan eser sözleşmesi nedeniyle davacının bakiye imalat bedeli alacağı ile teminat kesintisi alacağının olup olmadığı, varsa takip ve dava tarihi itibariyle tutarı, davanın hak düşürücü sürede açılıp açılmadığı, istemin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı yönlerinde toplanmaktadır. Dava konusu uyuşmazlıkta taraflar arasında eser sözleşmesi bulunduğu açıktır. Eser sözleşmesi, taraflarına haklar sağlayan ve borçlar yükleyen tam iki taraflı iş görme akdidir. Ana edim olarak yüklenici, yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye, eklerine, teknik ve sanatsal ilkeler ile amacına uygun imal edip iş sahibine teslim, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle yükümlüdür. Yüklenici teslimi, iş sahibi de bedeli ödediğini ispat etmelidir.Davalı taraf, davanın hak düşürücü sürede açılmadığını savunmuş ise de itirazın iptali davalarında davanın, icra takibine itiraz dilekçesinin takip alacaklısına tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılması gerektiği, bu tebligat yapılmadan sürenin başlamayacağı, icra takip dosyası içeriği ve davanın açıldığı tarih dikkate alındığında davacının davasını süresinde açtığı anlaşıldığından, bu itiraza itibar edilmemiştir. Ayrıca, davalı vekili aynı zamanda zamanaşımı def'inde bulunmuş ise de taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi niteliği taşıdığı, kural olarak bu sözleşmeden kaynaklı davaların 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu, sözleşme tarihi, takip tarihi ve dava tarihi esas alındığında, zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından, zamanaşımı def'i de dikkate alınmamış ve davanın esası incelenmiştir.İddia, savunma, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri, keşide edilen ihtarlar, dava dışı asıl işverenden temin edilen işe ait bilgi ve belgeler, düzenlenen faturalar, hak edişler, yapılan ödemeler , yapılan yazışmalar ve benimsenen bilirkişi kök ve ek raporları kapsamından, davalının taşeron, davacının alt taşeron olduğu işle ilgili sözleşme imzaladıkları, bu sözleşme kapsamından davacının edimlerini ifa etmeye başladığı, hak edişler düzenlediği, davalının teminat kesintisi yaptığı, iş tamamlanmadan karşılıklı irade beyanları ile sona erdirildiği sabittir. Davacı, yaptığı iş karşılığı bakiye imalat alacağı ile teminat kesintisi alacağının bulunduğunu ileri sürmüştür. Davalı ise, bakiye alacağın olmadığını, teminat kesintisi iadesinin şartlarının gerçekleşmediğini savunmuştur. Davacı, bu temel ilişkiden kaynaklı olarak 754.929,29 TL toplam alacağının olduğunu ileri sürerek takip başlatmıştır. Dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bilirkişi kök ve ek raporunda tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmiş, bu tespitlerde kayıtların usulüne uygun tutulduğu, belli bir tarihe kadar kayıtların birbirlerini teyit ettiği, ancak sonrasında teminat kesintilerinin her iki tarafça farklı kayıt yapılması nedeniyle miktarlar itibariyle farklılıklar oluştuğu, olması gereken kayıt düzeni esas alındığında küsurat ve KDV farklılığı nedeniyle ihmal edilmesi gereken küçük bir farkın(1.804,60 TL) oluştuğu, buna göre davalı kayıtlarına göre davacının, davalıdan 100.428,44 TL diğer alacak ve 656.305,46 TL olmak üzere 756.733,89 TL alacağının bulunduğu tespit edilmiştir. İcra takibinde davacının talebi, 754.929,29 TL olarak bildirildiğinden, taleple bağlı kalınmış, bu miktara göre davacının, 100.428.44 TL bakiye imalat alacağı ve 654.500,85 TL teminat kesintisi alacağı bulunduğu sonucuna varılmıştır. Sözleşmenin 12.11 maddesinde davacı, hak edişlerinde nakit teminat kesintisi yapılacağını, kesilen bu teminatın ise, davalı ile asıl iş sahibi dava dışı idare tarafından kesin kabulünün yapılması sonrasında başta işçilerin işçilik haklarının tamamını almalarına ilişkin ibra belgeleri, SGK ve vergi ilişiksiz belgeleri ibraz etmesi v.s şartların ikmalinden sonra talep edilebileceğini kabul etmiştir. Taraflar tacir olup, sözleşme hükümleriyle bağlıdırlar. Toplanan kanıtlardan anlaşılacağı üzere, davalı ile dava dışı idare arasında asıl işin kesin kabülü yapılmamıştır. Öte yandan, davacı başta işçilerin işçilik haklarıyla ilgili ibranameleri sunmak olmak üzere sözleşmede yazılı diğer şartları yerine getirdiğini kanıtlayamamıştır. Bu durum karşısında, davacının, 654.500,85 TL tutarlı teminat kesintisi alacağının henüz muaccel olmadığı, talep edilme koşullarının gerçekleşmediği, özel dava edilme koşullarının gerçekleşmediği, bu kalem alacakla ilgili olarak takibini ve davasını erken açtığı sonucuna varılmıştır. Bakiye imalat alacağı 100.428,44 TL alacağının sabit olduğu, bu alacağının varlığının ve miktarının tespitinin yargılamayı gerektirdiği, başka bir ifadeyle alacağın likit olmadığı, inkar tazminatı talep edilmesi koşullarının bulunmadığı, öte yandan hak aramanın kötü niyet teşkil etmeyeceği, erken açılan kısım için kötü niyet tazminatı şartlarının da oluşmadığı sonucuna varılmış, kısa kararda icra dosya numarasında '0' rakamı fazla basıldığından ve bu durum tapaj hatasından kaynaklandığından düzeltilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacının davasının kısmen kabulüne, davalının ... 1. Genel İcra Dairesi’nin 2023/171303 (Kapatılan ... 31.İcra Dairesi’nin 2020/12137) takip sayılı dosyasında yaptığı itirazın kısmen iptaline, icra takibinin 100.428,44 TL asıl alacak üzerinden devamına, bu alacağa takip tarihinden itibaren %15,75 oranını geçmemek üzere avans oranında temerrüt faizi uygulanmasına,2-Koşulları oluşmayan inkar tazminatı isteminin reddine, 3-Koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı isteminin reddine, 4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 6.860,27 TL nispi karar ve ilam harcı için peşin alınan 9.046,96 TL TL'den mahsubu ile arta kalan 2.186,69 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 5-Davacı tarafça yatırılan 9.046,96 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,6-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL'den davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 175,56 TL'nin davalıdan, 1.144,44 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, karar kesinleştiğinde bu yönde vergi dairesine müzekkere yazılmasına, 7-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,8-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı yararına reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,9-Davacı tarafça yapılan 80,70 TL başvuru harcı ile 7.730,00 TL posta/tebligat/bilirkişi gideri olmak üzere toplam 7.810,70 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan taktiren 1.038,82 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 10-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 21/05/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan ... e-imzalıdırÜye ... e-imzalıdırÜye ... e-imzalıdırKatip ... e-imzalıdır