organize sanayi bölgesindeki komşu parseller arasında inşa edilen istinat duvarı maliyetinin komşuluk hukuku çerçevesinde paylaştırılması talepli itirazın iptali davası.

Organize Sanayi Bölgesindeki komşu parseller arasında inşa edilen istinat duvarı maliyetinin komşuluk hukuku çerçevesinde paylaştırılması talepli itirazın iptali davası.

Özet: Bu dava, davacı şirketin komşu parseldeki davalı şirketle arazilerinin kot farkından kaynaklanan heyelan riskini önlemek ve yapıların güvenliğini sağlamak amacıyla idarece zorunlu kılınan, davalının da onay verdiği 100 metrelik yüksek bir istinat duvarını inşa ettirmesi üzerine oluşan maliyetin yarısı olan 5.829.773 TLyi tahsil etmek için başlattığı icra takibine, davalının iskan işlemlerini tamamladığını, duvarın kendi parseli içinde yapıldığını ve sorumluluğunun olmadığını iddia ederek borca itiraz etmesiyle açılan itirazın iptali ve alacağın ticari avans faiziyle tahsili istemine ilişkindir.

T.C. ...5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/434 Esas - 2025/996

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

ANKARA

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/434 Esas

KARAR NO : 2025/996

DAVA : İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 13/06/2024

KARAR TARİHİ : 18/12/2025

GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 16/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ...İli ... İlçesi ... ... ... ... ...102794 ada 5 numaralı fabrika arazisinin mülk sahibi olduğunu, davalı şirkette aynı adada 8 numaralı komşu parselin mülk sahibi olduğunu, ... ...yönetmeliği uyarınca taraflara tahsis edilen taşınmazda inşaat ruhsatı alındıktan 2 yıl içinde fabrika binasının bitirilmesi ve fabrikanın çevre duvarlarının ... ...tarafından belirlenen uzunluk genişlikte yapılmasının mecburi olduğunu, aksi durum iskan ruhsatı verilmemesi ve tahsis belgesinin iptaline kadar gittiğini, davalı şirketin, öncesinde iki parsel arasına 1,5 m yüksekliğinde istinat duvarı yaptırdığını ve bedelin 236.000 TL olduğunu beyan ederek müvekkili şirkete ekte sunulan 31.05.2022 tarihli 54.575 TL 25.07.2022 tarihli 63.425 TL bedelli faturayı tanzim ederek müvekkil şirketten tahsil ettiğini, sonrasında kod olarak 8 numaralı parsel aşağıda 5 numaralı parsel ise ona göre daha yukarıda ve yükseklikte olması, arazi kayması, heyelan ve benzeri arza dair hareketlerin önlenmesi 5 numaralı parseldeki yapının bütünlüğünün korunması ve 8 numaralı parseldeki yapının güvenliğinin sağlanması amacıyla 100 m uzunluğunda 12 m yüksekliğinde olan projesine ve inşaat yapım gereklerine uygun istinat duvarı yapılması zorunluluğu ...yönetimince şart koşulduğunu ve ölçüler dahil ...yönetimince her iki firmaya bildirildiğini, davalı şirketin söz konusu ebat yükseklikte istinat duvarının yapılması işinin müvekkili firma tarafından yapılmasına onay verdiğini, müvekkili şirkette daha önce yapılan istinat duvarını ortadan kaldırarak, ... ...nin verdiği süre dolmadan belirtilen yükseklik ve ebatta istinat duvarını üçüncü kişi firmalara KDV hariç 11.659.546.000 TL'ye yaptırıldığını ve bedeli 3. kişi ve şirketlere ödendiğini, müvekkili şirketin iş bu istinat duvarından dolayı davalı şirket tarafına düşen 5.829.773 TL (KDV hariç) talep ettiğini ancak muhatap bulamaması üzerine, konuyu ...yönetimine bildirdiğini, ...yönetimi ve şirket yetkililerinin yaptığı toplantı neticesinde de bir sonuç alınamadığını, davalı şirketin bu bedeli ödemeyeceğini belirttiğini, aradan uzunca bir süre geçmesine rağmen davalı şirket kendisine düşen bedeli müvekkili şirkete ödememesi üzerine, davalı şirkete ödeme konusunda ..... .... .... yevmiyeli ihtarname çekildiğini, buna rağmen davalı şirket ödeme yapmaması üzerine davalı şirkete aleyhine ...... .... .... Esas sayılı dosya ile 6.500.000 TL (kdv dahil) üzerinde icra takibi başlatıldığını, davalı şirket başlatılan icra takibinde yetkiye ve borca itiraz ederek takibi haksız olarak durdurduğunu, davalı şirket icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, davalı şirketin son ticaret sicil adresi ...olduğu halde icra dosyasının yetkisiz icrada başlatıldığı gerekçesiyle yetkili icra dairenin ...Batı İcra Dairesi olduğunu beyan ettiğini, TMK uyarınca Her taşınmaz maliki, komşuluk hukukundan doğan yetkilerin kullanılması için gerekli işlere ve bunların giderlerine, kendi yararlanması oranında katılmakla yükümlü olduğunu, paylı mülkiyetten doğan veya paylı malı ilgilendiren yönetim giderleri, vergiler ve diğer yükümlülüklerin, aksine bir hüküm bulunmadıkça, paydaşlar tarafından payları oranında karşılandığını, payına düşenden fazlasını ödemiş bulunan paydaşın, diğerlerine payları oranında rücu edebileceğini, belirterek fazlaya ve munzam zarara ilişkin her türlü talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla ...3. Genel İcra Müdürlüğü 2024/22647 Esas sayılı dosyasında itirazın iptali ile ticari avans faiziyle birlikte ödenmesine hükmedilmesine, haksız itiraz nedeniyle alacağın %20 den aşağı olmamak kaydıyla davalıya aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 11/12/2024 tarihli tensip ara kararı ile; davacının davasını kısmi dava olarak açmaması karşısında eksik dava harcı ikmal ettirilmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kendi taşınmazı ile ilgili iskan işlemlerini tamamladığını, yapı kullanım izin belgesini aldığını, dolayısıyla söz konusu istinat duvarından müvekkilinin sorumlu olmadığını, müvekkilinin maliki olduğu taşınmaz, davacıdan önce müvekkiline tahsis edildiğini, sonradan davacının yapılaşma koşullarının değişmesinin müvekkilini değil kendisini bağlayacağını, davacının söz konusu istinat duvarını sınırdan yaklaşık 1-2 metre içeriye, kendi parsel sınırları içerisine inşa ettiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı kendince ve müvekkili şirkete bildirim yapmadan söz konusu duvarı inşa ettiğini, davacının, alacaklı olmadığını bildiği halde müvekkili aleyhine takip başlattığını, takip miktarının %20 sinden aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatı talepleri olduğunu belirterek davacının davasının reddini, ...3. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2024/22647 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kabulüyle takibin iptaline karar verilmesini, alacaklı olmadığını bilen ve buna rağmen takip başlatan alacaklı aleyhine takip miktarının %20’sinden aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Dava; davacıya tahsisli ... Organize Sanayi Bölgesi ... .... ... parsel sayılı taşınmaz ile davalıya tahsisli ... Organize Sanayi Bölgesi ... .... .... parsel sayılı taşınmazın sınırı arasında yer alan ve davacı tarafından inşa ettirilen istinat duvarının yarı bedelinin taraflar arasındaki uzlaşma uyarınca davalıdan tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflarca usulüne uygun dayanılan deliller celbedilmiş, bilirkişi raporları aldırılmıştır.

Davaya konu ...3. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2024/22647 Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine 27/03/2024 tarihinde 6.500.000 TL alacağın tahsili istemiyle icra takibi başlatıldığı, takibin dayanağının "...ili, ... ilçesi, Temelli Malıköy ...102794 ada 5 ve 8 parseller arası yapılan istinat duvarından dolayı alacak bedeli 6.500.000 TL" olarak belirtildiği, davalının süresinde icra takibine itiraz ettiği, 02/04/2024 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği, eldeki davanın hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmıştır.

... Organize Sanayi Bölgesi 27/02/2025 tarihli müzekkere cevabı ile; davaya konu ...ili, ... .... .... ...102794 ada 5 parsel sayılı taşınmazın davacı adına, 8 parsel sayılı taşınmazın ise davalı adına tahsisine ilişkin tahsis sözleşmeleri gönderilmiş, iki taşınmaz arasında bulunan ortak istinat duvarına ilişkin ...Uygulama Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri gereği tarafların çağırıldığını, anlaşma sağlanamadığı bildirilmiş, davacı şirkete 07/12/2024 tarihine kadar geçerli olmak üzere 102794 ada 5 parsel sayılı taşınmazda istinat duvarı inşası için 24/03/2023 tarihli Yapı Ruhsatı verildiği bildirilmiş, davalı hakkında yapılan 18/01/2024 tarihli Denetim Tutanağı'nda ise davalının istinat duvarının tamamlanmadığının tespit edildiği bildirilmiştir.

Organize Sanayi Bölgesi Uygulama Yönetmeliği'nin 43/f maddesinde; "Tahsisi yapılmış parseller arasında parsellerin konumu ile kot farklılıklarından dolayı şev düzenlemesi için teknik gerekliliklerine, can ve mal güvenliğinin temini bakımından istinat duvarı yapılması yükümlülüğü ilgili katılımcılara aittir. Uyuşmazlık halinde bu konudaki tespitler ...yönetim kurulunca yapılır. Bu tespitlere göre tarafların duvar inşa bedeline katılım payı belirlenir. Duvar inşa katılım bedelinin tahsilinde, katılımcılardan herhangi birisinin tesisini faaliyete geçirip geçirmediği dikkate alınmaz." düzenlemesi yer almaktadır.

Davaya konu istinat duvarının 5 ile 8 parsel sayılı taşınmazların sınırında yer alıp almadığı, yer almamakta ise tam olarak konumunun kroki ile tespiti, istinat duvarının inşasının 5 ve 8 parsel sayılı taşınmazlarda ticari işletmeleri bulunan taraflar yönünden zorunluluk olup olmadığı, istinat duvarının inşaasının davalının ticari işletmesi yönünden katlanılması gereken bir yapı olup olmadığı hususlarının tespiti için refakate fen bilirkişisi, inşaat mühendisi bilirkişiden oluşan bilirkişi heyeti alınmak suretiyle keşif icra olunmuş, keşif neticesinde tanzim olunan 30/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu istinat duvarından daha önceki bir tarihte 102794 ada 8 nolu parsel tarafından yaptırılan istinat duvarının hali hazırda yerinde olduğu, 8 nolu parselin beton atılmış olan zemininden itibaren ortalama 1.55 m yüksekliğinde ve 0.20 m genişliğinde olmak üzere 5 ve 8 nolu parsellerin ortak sınırında yapılmış olduğunun tespit edildiğini, dava konusunu oluşturan ve 102794 ada 5 nolu parsel sahibince sonradan yaptırılan istinat duvarının ise ilk istinat duvarının üst yüzeyi seviyesinden itibaren ortalama 12.60 m yüksekliğinde ve 0.40 m genişliğinde olmak üzere inşaa edildiği, ancak bu dava konusu istinat duvarının her iki parselin ortak sınırından ortalama 1.40 m uzaklıkta 5 nolu parsel içerisine yapılmış olduğu ve tamamının 5 nolu parsel içerisinde kaldığının tespit edildiğini, her iki parselin zemin yüzeyleri arasında istinat duvarı yapılması gerekecek düzeyde yüksek kot farkının bulunduğunun gözlemlendiği, 8 nolu parselin düşük kotta yer aldığı ve zeminin düzlenmiş ve beton atılmış vaziyette olduğu, 5 nolu parselin ise bir kısım zeminin toprak malzeme ile düzlenmiş, güney istikametine doğru bir kısmının zeminin ise azalan kotta eğimli olduğunun tespit edildiğini, gerek dosya muhteviyatında yeralan belgelerde gerekse heyetçe Google Earth haritaları üzerinden yapılan incelemede 102794 ada 8 nolu parsel üzerinde kurulu yapının daha önceki tarihlerde inşaa edildiği, 102794 ada 8 nolu parsel üzerinde kurulu yapının ise keşif anında hali hazırda büyük oranda tamamlandığı ancak bir takım eksik imalatlarının bulunduğu çevre düzenlemelerinin tamamlanmadığının tespit edildiğini, Bilirkişi heyeti tarafından yapılan görevlendirme konularında değerlendirmede; mahkemenin 28.04.2025 tarihli ara kararında heyete verilen “Dosya kapsamının davaya konu istinat duvarının 5 ile 8 parsel sayılı taşınmazların sınırında yer alıp almadığı” talimatı konusunda yapılan değerlendirme; raporun 3.4 başlığı altında yer verilen yerinde yapılan keşif icrasında heyetçe yapılan gözlemler, edinilen bilgiler ve alınan ölçümler dahilinde, davaya konu edilen 12.60 m yüksekliğinde ve 0.40 m kalınlığında betonarme istinat duvarının 5 ve 8 nolu parsellerin ortak sınırına yapılmayarak her iki parselin ortak sınırından ortalama 1.40 m uzaklıkta 5 nolu parsel içerisine inşaa edilmiş olduğu ve tamamının 5 nolu parsel içerisinde kaldığı tespit edilerek keşif anında alınan görüntülere ve görüntüler üzerinde yapılan açıklamalara yukarıda detaylı olarak yer verildiğini, mahkemenin 28.04.2025 tarihli ara kararında heyetd verilen “...yer almamakta ise tam olarak konumunun kroki ile tespiti” talimatı konusunda yapılan değerlendirme; raporun 3.4 başlığı altında yer cduslksi olunan yerinde yapılan keşif icrasında heyetçe yapılan gözlemler, edinilen bilgiler ve alınan ölçümler dahilinde hazırlanan ölçekli ve koordinatlı ölçü krokisine raporun 5. sayfasında yer verildiğini, mahkemenin 28.04.2025 tarihli ara kararında heyete verilen “...istinat duvarının inşasının 5 ve 8 parsel sayılı taşınmazlarda ticari işletmeleri bulunan taraflar yönünden zorunluluk olup olmadığı” talimatı konusunda yapılan değerlendirme; raporun 3.4 başlığı altında yer verilen yerinde yapılan keşif icrasında heyetçe yapılan gözlemler, edinilen bilgiler ve alınan ölçümler dahilinde gerek 5 nolu parselin cephesinin bulunduğu yol kotu, gerekse bitişiğinde bulunan dava dışı parsellerin üzerinde kurulu yapıların kotları dikkate alındığında 5 ve 8 nolu parsel arasında ciddi bir kot farkının mevcut olduğu, 8 nolu parsel zemininin çok daha düşük bir kotta olması gerekçesiyle mevcut kot farkından dolayı davaya konu edilen 12.60 m yüksekliğinde ve 0.40 m kalınlığında betonarme istinat duvarının 5 ve 8 nolu parsellerin ortak sınırına yapılmasının zorunlu olduğunun değerlendirildiğini, mahkemenin 28.04.2025 tarihli ara kararında heyetimize verilen “...İstinat duvarının inşaasının davalının ticari işletmesi yönünden katlanılması gereken bir yapı olup olmadığı” talimatı konusunda yapılan değerlendirme; raporun 3.4 başlığı altında yer verilen yerinde yapılan keşif icrasında heyetçe yapılan gözlemler, edinilen bilgiler ve alınan ölçümler dahilinde mevcut kot farkından kaynaklı olarak davaya konu edilen 12.60 m yüksekliğinde ve 0.40 m kalınlığında betonarme istinat duvarının 5 ve 8 nolu parsellerin ortak sınırına yapılması zorunlu olmakla beraber öncesinde 5 ve 8 nolu parsel sınırına kot farkını karşılamayacak şekilde ortalama 1.55 m yüksekliğinde ve 0.20 m genişliğinde inşaa edilen istinat duvarının yıkılarak ilgili mevzuat düzenlemeleri dahilinde davaya konu 12.60 m yüksekliğinde ve 0.40 m kalınlığında betonarme istinat duvarının 5 ve 8 nolu parsellerin komşu oldukları ortak sınır noktasına inşaa edilmesi gerekmekte iken 5 nolu parsel tarafından 5 ve 8 nolu parsel ortak sınırından ortalama 1.40 m mesafede 5 parsel içerisine çekilerek inşaa edilmesi hususları dahilinde davalının ticari işletmesi yönünden katlanılması gereken bir yapı olup olmadığı konusu hukuki yorum gerektiğini, sonuç olarak; heyetçe yapılan görevlendirme kapsamında 25.03.2025 tarihinde Mahkeme Heyeti ile birlikte ...ili, ... ilçesi, ... .... .... Mahallesinde kayıtlı olan ... .... .... nolu imar parsellerinin bulunduğu mahalle keşif icra edilerek iş bu raporun 3.4 başlığı altında heyetçe yapılan gözlemlere, edinilen bilgilere ve alınan ölçümlere yer verildiğini, bu doğrultuda mahkemenin 28.04.2025 tarihli ara kararında heyetçe yapılan görevlendirme dahilinde; “Dosya kapsamının davaya konu istinat duvarının 5 ile 8 parsel sayılı taşınmazların sınırında yer alıp almadığı” talimatı kapsamında heyetçe yapılan değerlendirmelere raporun 3.5.1 başlığında detaylı olarak yer verildiğini, "... yer almamakta ise tam olarak konumunun kroki ile tespiti” talimatı kapsamında heyetçe yapılan değerlendirmelere raporun 3.5.2 başlığında detaylı olarak yer verildiği, "... istinat duvarının inşasının 5 ve 8 parsel sayılı taşınmazlarda ticari işletmeleri bulunan taraflar yönünden zorunluluk olup olmadığı” talimatı kapsamında heyetçe yapılan değerlendirmelere raporun 3.5.3 başlığında detaylı olarak yer verildiği, “...istinat duvarının inşaasının davalının ticari işletmesi yönünden katlanılması gereken bir yapı olup olmadığı” talimatı kapsamında heyetçe yapılan değerlendirmelere raporun 3.5.4 başlığında detaylı olarak yer verildiği, rapor edilmiştir.

Dosyanın daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyetine tevdii ile taraf vekillerinin beyan ve itirazlarını karşılar şekilde, davaya konu istinat duvarının inşasının davalının ticari işletmesi yönünden fenni gereklilikler nedeniyle katlanılması gereken bir yapı olup olmadığı, ... Organize Sanayi Bölgesi 27/02/2025 tarihli müzekkere cevabı ile birlikte ... Organize Sanayi Bölgesi idari düzenlemelerine göre iş bu davaya konu istinat duvarının belirlenen sürede yapılmaması halinde iskan ve işletme ruhsatı verilmemesinin söz konusu olduğuna dair davacı iddiasının tartışılması suretiyle detaylı ek rapor düzenlenmesi istenilmiş, 03/11/2025 tarihli ek raporda özetle; "... davaya konu istinat duvarının inşasının davalının ticari işletmesi yönünden fenni gereklilikler nedeniyle katlanılması gereken bir yapı olup olmadığı” talimatı kapsamında davaya konu istinat duvarı parsel arasında mevcut olan doğal zemin kot farkından kaynaklı olarak 5 nolu parselin doğal zemin kotuna göre 5 ve 8 nolu parsellerin ortak sınırında projelendirilip yapılması zorunlu bir imalat olduğunun tartışmasız olduğunu, bu imalatın yapılmaması halinde zemin kot farkı dikkate alındığında ileride oluşabilecek zemin kayması ve heyelan gibi istenemeyen oluşumların meydana gelmesi halinde 5 nolu parselden 8 nolu parsel zemin kayması meydana gelebileceği ve bu durumda 5 nolu parselde kurulu yapının temelinin zarar görebileceği, 8 nolu parselde ise zemin kaymasından kaynaklı olarak toprak yığılması yaşanabileceğinin değerlendirildiğini, bu istenemeyen durumla karşılaşılması halinde davalıya ait 8 nolu parselde oluşan toprak yığıntısı parselin bir kısmının kullanılamaz hale getirebileceği gerekçesiyle bu yığıntının geri kaldırılması ve parsel zeminin eski haline getirilmesi için maliyetli bir hafriyat çalışmalarının yapılması gerekeceğini bu iş ve işlemlerin davalı tarafından yapılacağı dikkate alındığında fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılacak istinat duvarının davalıya fayda sağlayacağının değerlendirildiğini, bu istenemeyen zemin akması durumun oluşması anında 8 nolu parselde canlı olması halinde akan zemin altında kalarak zarar görebileceği de düşünüldüğünde bu istinat duvarının yapılmaması halinde 8 nolu parsel adına alınması gerekli iş güvenliği tedbirlerinin de alınmadığı anlamını da taşıyacak olup İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatları gereği bu istinat duvarının inşaa edilmesinin 8 nolu parsele fayda sağlayacağının değerlendirildiğini, ancak davaya konu istinat duvarının 5 ve 8 nolu parsellerin ortak sınıra yapılabilmesi fenni olarak mümkün iken davacıya ait 5 nolu parsel sınırı içerisine yapılmış olması hususunda takdirin mahkemeye ait olmak üzere yukarıda detaylı olarak açıklanan tüm teknik hususlar dahilinde davaya konu istinat duvarının 5 ve 8 nolu parsel ortak sınırına yapılması can ve mal güvenliğinin temini bakımından zorunlu olduğundan hem davacı hem de davalının ticari işletmeleri yönünden bu istinat duvarının yapılması maliyetine katlanılması gerekeceğinin değerlendirildiğini, “... ... Organize Sanayi Bölgesi 27/02/2025 tarihli müzekkere cevabı ile birlikte ... Organize Sanayi Bölgesi idari düzenlemelerine göre iş bu davaya konu istinat duvarının belirlenen ürede yapılmaması halinde iskan ve işletme ruhsatı verilmemesinin söz konusu olduğuna dair davacı iddiasının tartışılması” talimatı kapsamında 27/02/2025 tarihli müzekkere cevabı ekinde dosyasına ikmal edilen 24.03.2023 tarihli 476/2023-49 nolu Yapı Ruhsatında yapılan incelemede ilgili yapı ruhsatının ... (OSB) tarafından davacı ......firmasına 102794 ada 5 nolu parselde toplam 1.584,80 m2 yüzölçümlü BETONARME İSTİNAT DUVARI için verildiği, yapının 1A grubu sınıfında olduğu ve toplam yapı maliyetinin 3.478.636,00.-TL olarak belirlendiği ve İmar Kanunda yer alan süreler içinde inşaata başlanılıp bitirilmesinin zorunlu olduğu hususları belirtildiğini, OSB'lerde inşaat izinleri 3194 sayılı İmar Kanunu yerine 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu ve buna bağlı ...Uygulama Yönetmeliği kapsamında yürütülmekte olduğunu, huzurda dava konusunda yetkili idarenin ... ...Müdürlüğü olduğunu, 4562 sayılı Kanun, birçok konuda İmar Kanunu'na paralel hükümler getirdiğini, 24.03.2023 tarihli 476/2023-49 nolu Yapı Ruhsatında da bu hususta İmar Kanunda yer alan süreler içinde inşaata başlanılıp bitirilmesinin zorunlu olduğunun belirtildiğini, istinad duvarının yüksekliği, malzeme türü ve konumu, ilgili idare olan ... ...tarafından onaylanacak projeye göre belirlendiğini, istinat duvarının arkasındaki toprak basıncını karşılayacak statik hesapların yapılmasının zorunlu olduğunu, genellikle 1,5 m üzeri istinat duvarları için inşaat mühendisi statik projesi arandığı, bu kapsamda İmar Kanunu'na göre istinat duvarı da “yapı” kapsamına girdiğini, istinat duvarlarının (toprak tutucu duvarlar) özelinde yapı ruhsatına tabi unsurlar olduğunu, bu nedenle sadece istinat duvarı için yapı ruhsatı alınmışsa imar kanuna göre 2 yıl içinde yapımına başlanması gerektiği, 5 yıl içinde bitirilmesi gerektiğini, şöyle ki istinat duvarları yapı sınıfına girmesi gerekçesi ile yapı ruhsatı alındıktan sonra inşaata başlama ve bitirme süreleri, diğer yapılarla aynı olup 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 29. maddesi “Yapı ruhsatı alındıktan sonra İKİ YIL içinde inşaata başlanmadığı takdirde ruhsat hükümsüz hale gelir. İnşaata başlanmışsa, BEŞ YIL içinde ruhsata uygun olarak tamamlanmayan yapılar için de ruhsat hükümsüz olur. Bu durumda yeniden inşaata devam edilebilmesi için yeni ruhsat alınması gerekir.” hükmüne amir olduğunu, davaya konu istinat duvarının ... ...sınırları içerisinde kalması nedeniyle heyetçe ... ...sitesi olan https://www.baskentosb.org/tr/yatirim-sureci/ web adresi üzerine yapılan araştırmalar neticesinde Arsa Tahsis Sözleşmesinin imzalandığı tarihten itibaren 1 yıl içerisinde yatırım yapan firmanın Yapı Ruhsatı alarak inşaata başlaması gerektiğini, Yapı Ruhsatı tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı alınarak üretime geçilmesi gerektiği hususlarının belirtildiğini, yapı ruhsatına bağlanmış yapılar tamamlandığında, ruhsat ve eklerine uygunluk sağlandığında, ...tarafından yapı kullanma izin belgesi verilecek olup OSB'nin iskan verme sürecinde ruhsat kapsamındaki tüm yapı bileşenlerinin (örneğin istinat duvarı, çevre düzeni, yol kotu bağlantısı, yağmur drenajı) tamamlanması gerekmekte olup istinat duvarı genellikle yapının temel güvenliğini etkileyen, komşu parsel veya yol kotunu tutan, drenaj ve zemin stabilitesiyle ilgili bir yapı olması gerekçesiyle toprak tutucu duvarlar yapılmadıysa, yapı çevresinde zemin güvenliği riski bulunacağından istinat duvarı tamamlanmadan yapıya iskan verilmesi, yapının güvenliği açısından ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olduğunu, bu minvalde ... OSB'den (ve genel olarak tüm OSB'lerde) yapı kullanma izin belgesi (iskan) alınabilmesi için aynı parselde ruhsata bağlanmış olan istinat duvarının da projeye uygun biçimde tamamlanmış olmasının zorunlu olduğunun değerlendirildiğini, netice itibariyle davaya konu istinat duvarı için ... ...tarafından düzenlenen 476/2023-49 nolu Yapı Ruhsatının 24.03.2023 tarihli olması ve yukarıda yer verilen yasal mevzuat hükümleri dahilinde istinat duvarının 24.03.2025 tarihine kadar yapımına başlanılması ve 5 yıl içerisinde yapımının tamamlanması gerektiğini, bu süreç zarfında istinat duvarının tamamlanamaması neticesinde yapıya yapı kullanım izni alınmayacağı dolayısıyla işletme ruhsatının da alınamayacağı ilgili yasal düzenlemelerden anlaşıldığını belirterek sonuç olarak, heyetçe yapılan görevlendirme kapsamında; davacının kök raporuna yapmış olduğu itirazlar konusunda heyetçe yapılan değerlendirmelerin iş bu raporun 3.1.1 başlığında detaylı olarak yer verildiği, davalının kök raporuna yapmış olduğu itirazlar konusunda heyetçe yapılan değerlendirmelerine iş bu raporun 3.1.2 başlığında detaylı olarak yer verildiği, mahkemenin heyete yapılan görevlendirmede vermiş olduğu talimat kapsamında heyetçe yapılan değerlendirmelere iş bu raporun 3.2 başlığında detaylı olarak yer verildiği rapor edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık istinat duvarının ...ili, ... .... .... parseller adlarına tahsis edilen davacı ve davalı tarafça yarı oranında karşılanması hususunda uzlaşma/anlaşma bulunup bulunmadığı, istinat duvarının 5 ile 8 parsel sayılı taşınmazların sınırında yer alıp almadığı, istinat duvarının inşasının 5 ve 8 parsel sayılı taşınmazlarda ticari işletmeleri bulunan taraflar yönünden zorunluluk olup olmadığı, davacının istinat duvarının yarı bedelini davalıdan komşuluk hukuku esasları dairesinde talep edip edemeyeceği hususlarına ilişkin olup, tüm dosya kapsamından; davaya konu ...... .... ..... TL alacağın tahsili istemiyle icra takibi başlatıldığı, takibin dayanağının "...ili, .... .... .... parseller arası yapılan istinat duvarından dolayı alacak bedeli 6.500.000 TL" olarak belirtildiği, davalının süresinde icra takibine itiraz ettiği, 02/04/2024 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği, eldeki davanın hak düşürücü sürede açıldığı, davacının ...ili,.... .... .... parsel sayılı taşınmazın davacı adına, 8 parsel sayılı taşınmazın ise davalı adına tahsisli olduğu, Organize Sanayi Bölgesi Uygulama Yönetmeliği 43/f maddesi uyarınca tahsisi yapılmış parseller arasında parsellerin konumu ile kot farklılıklarından dolayı şev düzenlemesi için teknik gerekliliklerine, can ve mal güvenliğinin temini bakımından istinat duvarı yapılması yükümlülüğünün ilgili katılımcılara ait olduğunun, uyuşmazlık halinde bu konudaki tespitlerin ...yönetim kurulunca yapılacağının, bu tespitlere göre tarafların duvar inşa bedeline katılım payı belirleneceğinin, duvar inşa katılım bedelinin tahsilinde, katılımcılardan herhangi birisinin tesisini faaliyete geçirip geçirmediği dikkate alınmayacağının düzenlendiği, ... Organize Sanayi Bölgesi yönetimince davacı şirkete 07/12/2024 tarihine kadar geçerli olmak üzere 102794 ada 5 parsel sayılı taşınmazda istinat duvarı inşası için 24/03/2023 tarihli Yapı Ruhsatı verildiği görülmüş, ancak bu istinat duvarının taraflarca birlikte karşılanması gerektiği yönünde bir karar veya belirlemenin bulunduğunun davacı taraf ispatlanamadığı anlaşılmış olup, davacının eldeki davaya konu ve yarı bedelini talep ettiği istinat duvarını bu yapı ruhsatı uyarınca inşa ettiğini, tarafların istinat duvarı inşa bedeline yarı oranında katlanmaları gerektiğini iddia etmiş, davalı taraf ise davacının bilgi vermeksizin ve davacının parsel sınırları içine denk gelecek şekilde istinat duvarını inşa etmesi nedeniyle istinat duvarının yarı bedelini ödeme yükümlülüklerinin bulunmadığını savunmuştur. Mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınabilir nitelikteki bilirkişi heyeti kök ve ek raporları ile belirtildiği üzere; davacı ve davalıya tahsisli 5 ve 8 parsel sayılı taşınmazlar arasındaki kot farkı nedeniyle ... OSB'nin istinat duvarı inşası için davacıya yapı ruhsatı verdiği, ancak davacının bu istinat duvarını her iki parselin ortak sınırına inşa etmesi gerekirken, sıfırdan inşa etmediği, halihazırda mevcut olan ve 5 ile 8 nolu parsel sınırına kot farkını karşılamayacak şekilde daha önceden ortalama 1.55 metre yüksekliğinde ve 0.20 metre genişliğinde inşaa edilen istinat duvarını yıkıp 12.60 m yüksekliğinde ve 0.40 m kalınlığında betonarme istinat duvarını 5 ve 8 nolu parsellerin komşu oldukları ortak sınır noktasına inşaa etmesi gerekmekte iken her iki parselin ortak sınırından ortalama 1.40 metre mesafede, 5 parsel içerisine çekilerek inşaa edildiği, davacının bahse konu betonarme istinat duvarının temel yapısı nedeniyle istinat duvarının parsel ortak sınıra değil daha gerisine yapılmak zorunda kalındığı iddiasının yerinde olmadığı, pekala her iki parselin ortak sınırında istinat duvarının yapılmasının mümkün olduğu, ancak davacının 5 ve 8 parsellerin ortak sınırında projelendirilip yapılması zorunlu olan istinat duvarını fenni gereklilik bulunmamasına rağmen kendi parsel sınırları içinde yine fenni gerekliliklere uymaksızın inşa etmesi nedeniyle uyuşmazlığın komşuluk hukuku kapsamında değerlendirilemeyeceği, davacının usulüne uygun dayandığı delillerle istinat duvarının yarı bedelini davalının ödemekle yükümlü olduğunu ispatlayamadığı anlaşılmış olup davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 1.655,00 TL peşin harçtan mahsubu ile Hazineye irat kaydına, kalan ‭1.039,60 TL karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca icra takibine konu dava değeri üzerinden hesaplanan 796.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

6-HMK'nın 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/12/2025