Danıştay, gümrük beyannamesinde "kırmızı biber" eşyasının hatalı pozisyon ve gözetim uygulaması iddiasıyla kesilen para cezasının, kayıt belgesi Gümrük Kanunu 235/1-c kapsamında olmadığından iptal kararını onadı.
Özet: Bu hukuki evrakta, gümrük idaresi tarafından kırmızı biber cinsi eşyanın beyan edilenden farklı bir pozisyonda olduğunun ve bu pozisyonda gözetim uygulamasına tabi olduğunun tespiti üzerine, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca uygulanan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında para cezası ile eşyanın kamuya geçirilmesi işleminin, "kayıt belgesi"nin anılan maddede sayılan belgelerden olmadığı gerekçesiyle hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi yönündeki alt mahkeme kararlarının temyiz üzerine onanmasına karar verilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2024/3258Karar No : 2025/907 TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Dış Ticaret ve Gümrükleme Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ...-..., ...-... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı "kırmızı biber" ticari isimli eşyanın beyan edilenden farklı pozisyonda yer alan eşyanın ve bu pozisyonda gözetim uygulamasına tabi olduğundan bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına ve aynı maddenin 4. fıkrası uyarınca alınan eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca, eşyanın ithali, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olmasına rağmen, bunlar olmadan gerçekleştirilmiş ya da belge varmış gibi beyan edilmiş olması halinde para cezası kararının alınabileceği, kayıt belgesi anılan maddede sayılan belgelerden olmadığından, davacı adına 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi ile 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca alınan kararlara vaki itirazın reddi yolundaki işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Kayıt belgesinin ibraz edilmemesi nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin reddine,2.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 03/03/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.(X) KARŞI OY :4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 74.maddesinde; Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşyanın serbest dolaşıma girişinin; ticaret politikası önlemlerinin uygulanması, eşyanın ithali için öngörülen diğer işlemlerin tamamlanması ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ile mümkün olduğu kurala bağlanmıştır. Gümrük Yönetmeliğinin 3/n maddesinde gözetim uygulaması ticaret politikası önlemleri arasında sayılmış, 18/7/2021 tarihli ve 7333 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle anılan Kanun'un 211.maddesinde yapılan değişiklikle de, gözetim uygulaması kapsamında gümrük kıymetinin yükümlülerin kendi beyanları ile artırılmasından söz edilerek bu nitelikte eşya " ticaret politikası önlemi"ne tabi eşya olarak nitelendirilmiş olduğundan, bu yasal düzenlemeler karşısında gözetim uygulamasının ticaret politikası önlemi olduğu konusunda herhangi bir kuşku bulunmamaktadır. Anılan 74.maddede yer aldığı üzere ticaret politikası önlemleri serbest dolaşıma giriş rejiminde uygulanması gereken ve uygulanmadığı takdirde de bir malın ithalatının gerçekleşmesinin mümkün olmadığı tedbirlerdir. Nitekim örnek bir olayda gözetim belgesi gerektiren bir ithalat işlemiyle ilgili olarak belgenin ibraz edilmemesi nedeniyle ithalata izin verilmemesine ilişkin bir idari işleme karşı açılan davanın "gözetim belgesinin yasal düzenlemeler uyarınca beyannameye eklenmesi zorunlu belgelerden olduğu" gerekçesiyle reddine dair idare mahkemesi kararı Danıştay Onuncu Dairesinin 09/06/2021 tarih ve E:2016/1437, K:2021/3217 sayılı kararıyla onanmış ve bu suretle gözetim uygulaması ithalat izinlerinin hukuki denetimini yapan yüksek yargı merciince belgenin ithalat için ibrazı gerekli zorunlu bir belge niteliği taşıdığı kabul edilmiş bulunmaktadır. Diğer taraftan, kayıt belgesi düzenlenmesi talebinin reddine dair bireysel uygulama işlemine karşı düzenleyici işlemle birlikte açılan davada usule uygun başvuruya rağmen belge düzenlememe işleminin hukuka aykırı olduğuna hükmedilerek bireysel işlem ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla iptal edilmiş bulunmaktadır. Bu da göstermektedir ki, ülkemizde mevcut fonksiyonel yargı düzeni açısından da yükümlülerin serbest dolaşıma giriş rejiminde gözetim/kayıt belgesine tabi eşyanın ithalatının ancak bu belgelerin ibrazı ile mümkün olduğunun kabul edildiği, buna göre de gözetim/kayıt belgesinin ithalatın gerçekleştirilmesi için ilgililerin temin etmeleri gereken bilgi ve belge mahiyeti taşıdığı, ilgili kurum ve kuruluşların talebe rağmen bu belgeleri düzenlememeleri yolundaki işlemlerin de idari yargı yerlerince denetlenmekte olduğu, dolayısıyla ithalatta zorunlu olarak aranan, ibraz edilmediği takdirde de eşyanın yurda girişine izin verilmediği belgenin 235/1-c kapsamında yer alan bir belge olarak kabulünün gerektiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, gözetim/kayıt belgesinin yeni yasal düzenlemeler ve ticaret mevzuatı ile ilgili yargısal içtihatlar göz önüne alınmadan 235/1-c maddesinde sayılan belgelerden olmadığı gerekçesiyle ve uyuşmazlığın diğer yönleri incelenmeden verilen temyize konu kararın hukuka uygun bulunmadığı ve bozulması gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.