Danıştay, Form A belgesiyle ithal edilen Özbekistan menşeli eşyada ABD menşei iddiasıyla uygulanan ek mali yükümlülük ve para cezasını, idarenin yeterli inceleme yapmadığı gerekçesiyle iptal eden alt mahkeme kararını onadı.
Özet: İthalatçı tarafından Form A belgesiyle Özbekistan menşeli olarak beyan edilen eşyaya gümrük idaresince, eşyanın menşei konusunda somut bir araştırma yapılmaksızın bir Bakanlar Kurulu Kararı gerekçe gösterilerek ABD menşeli kabul edilmesi sonucunda uygulanan ek mali yükümlülük, katma değer vergisi ve para cezasını iptal eden ilk derece ve bölge idare mahkemesi kararları, gümrük idaresinin menşe tespiti hususunda yeterli inceleme yapmadığı gerekçesiyle hukuka uygun bulunarak onanmıştır.
Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2023/1397 E.  ,  2025/910 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/1397
Karar No : 2025/910
TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Ticaret ve Gümrükleme Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av....
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli...-..., ...-..., ...-... ile ... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı olup Form A belgesi eşliğinde Özbekistan menşeli olarak beyan edilen eşyanın İthalat Rejimi Kararının eki (I) sayılı listede yer alması nedeniyle anılan belgenin tercihli tarifeden yararlanmak amacıyla kullanılamayacağı ve beyannamelerin ekinde menşe şahadetnamesi ibraz edilmediğinden bahisle söz konusu eşyanın 11/06/2018 tarih ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca ABD menşeli olduğunun kabulü suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük ve katma değer vergisi ile bunlar üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda davacı adına tescilli beyannameler muhteviyatı eşyanın Form A menşe belgesi ile ithal edilmesine rağmen, Form A belgesinin menşe şahadetnamesi olarak kabul edilemeyeceği ve eşyanın 11/06/2018 tarih ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca Amerika Birleşik Devletleri (ABD) menşeli olduğunun kabulü suretiyle davacı adına ek tahakkuk ve para cezası kararı alınmış ise de; uyuşmazlık konusu eşyanın Amerika Birleşik Devletleri (ABD) menşeli olduğuna yönelik ithalat yapılan firma nezdinde sorgulama ya da menşei konusunda inceleme ve araştırmanın yapılmadığı, bu yönde yapılmış herhangi bir somut tespitinde bulunmadığının anlaşılması karşısında, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 16/07/2021 tarihli Cevaplı Rapor uyarınca, 08.02 pozisyonunda yer alan eşyanın Form A menşe belgesi eşliğinde Özbekistan menşeli olarak beyan edilerek serbest dolaşıma girdiği, ancak anılan eşya 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca ek mali yükümlülüğe tabi olduğundan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 03/03/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.