Danıştay 8. Dairesi, Türkiye Taşkömürü Kurumundan devralınan maden ruhsatına ilişkin yüksek bedelin iptali ve kamu kurumu muafiyetinden yararlanma talebini reddetti.
Özet: Türkiye Taşkömürü Kurumundan devraldığı maden işletme ruhsatı için tahakkuk eden milyonlarca liralık ruhsat bedelinin iptalini isteyen özel madencilik şirketi, kamu adına işletme yapması nedeniyle kamu kurumlarına tanınan muafiyetlerden faydalanması gerektiğini savunmuştur; ancak mahkemeler, şirketin kamu kuruluşu olmaması sebebiyle ruhsat bedeli muafiyetinden yararlanamayacağına karar vererek, idarece uygulanan ruhsat bedeli ve ödenmemesi halinde ruhsat iptali işleminin hukuka uygun olduğuna hükmetmiş ve şirket tarafından açılan davayı reddetmiştir.
Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2025/633 E.  ,  2025/6636 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/633
Karar No : 2025/6636
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Madencilik Orman Ürünleri Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından 06/12/2021 tarihinde devri yapılan Kastamonu ili, Pınarbaşı ilçesi sınırları dahilindeki Sicil:... sayılı IV. grup (taşkömürü) maden işletme ruhsatının sahibi olan davacı şirket tarafından, anılan sahaya ilişkin olarak 2023 yılı için tahakkuk eden 5.805.999,00-TL tutarındaki ruhsat bedelinin iptali talebiyle yapılan başvurunun reddine ve söz konusu bedelin 30/06/2023 tarihine kadar ödenmemesi halinde ruhsatın iptal edileceğine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Kastamonu ili, Pınarbaşı ilçesi sınırları dahilindeki Sicil:... sayılı IV. grup (taşkömürü) maden işletme ruhsatını Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğünden devralan davacı şirketin, kamu kurum ve kuruluşu olmaması karşısında kamu tarafından yürütülecek faaliyetler için tanınan ruhsat bedeli muafiyetinden yararlanmasının hukuken mümkün olmadığı dikkate alındığında, davacı şirket tarafından, anılan sahaya ilişkin olarak 2023 yılı için tahakkuk eden 5.805.999,00-TL tutarındaki ruhsat bedelinin iptali istemiyle yapılan başvurunun reddine ve söz konusu bedelin 30/06/2023 tarihine kadar ödenmemesi halinde işletme ruhsatının iptal edileceğine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Mahkeme tarafından eksik inceleme ve hatalı değerlendirme yapıldığı, söz konusu maden ruhsatının, kamu adına ve net %3 rödovans bedeli ödeme karşılığında geçici süreliğine işletilmesinin söz konusu olduğu, bu nedenle Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğüne kanunla tanınan tüm muafiyetlerden yararlandırılması gerektiği, Maden Yönetmeliğinin 79/ç maddesi ile, Maden Kanunu'nda öngörülmeyen bir mali yükümlülüğün getirildiği, Kanuna aykırı olan Yönetmelik hükmüne dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın Kastümonu İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 10/09/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.