Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, bakanlığın eczane açılış, devir ve nakil gibi işlemlerde il sağlık müdürlükleri ile eczacı odaları arasındaki yetkiyi düzenleyen genelgesinin üst normlara aykırılık gerekçesiyle iptaline dair temyiz incelemesini yapıyor.
Özet: Bu hukuki metin, davalı idarenin eczane açılışı, devri, nakli, kroki onayı, eczacı odası üye kaydı ve mesul müdür atamaları gibi eczacılık hizmetlerine yönelik süreçlerde getirdiği düzenlemelerin yer aldığı bir genelgenin belirli kısımlarının, normlar hiyerarşisine aykırı olarak üst hukuk normlarında öngörülmeyen yeni kısıtlamalar veya usuller içerdiği iddiasıyla açılan iptal davasında, Danıştay Dairesi tarafından genelgenin hukuka aykırı kısımlarının iptaline hükmedilmesinin ardından, davalı idarece bu kararın temyizen incelenerek bozulması isteminin değerlendirildiği ve alt düzenleyici işlemlerin üst normlara aykırı düzenlemeler getiremeyeceği ilkesi ışığında dava konusu genelgenin ilgili hükümlerinin hukuka aykırılığına ilişkin gerekçelerin detaylandırıldığı bir yargısal metindir.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No : 2024/2542Karar No : 2025/677 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Odası VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin 20/11/2023 tarih ve E:2019/10340, K:2023/7134 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davalı idarenin 20/04/2009 tarih ve 2009/27 sayılı Genelgesi'nin 1. sayfasının 3. paragrafının "Eczaneler ve Eczane Hizmetleri Hakkında Yönetmelik gereği yeni eczane açılması, devir veya nakil ve eczaneler ile ilgili diğer işlemler için müracaat İl Sağlık Müdürlüklerine yapılacaktır. İl Sağlık Müdürlüklerince alınan müracaatta öncelikle ilk değerlendirme yapılacak ve eksik olan belge var ise tamamlatılmasını müteakip eczanenin bağlı bulunduğu Bölge Eczacı odasına gönderilecektir." kısmının; 1. sayfasının 5. paragrafının (dava dilekçesinde 2. sayfanın 1. paragrafı olarak ifade edilmiştir.) "Krokinin İl Sağlık Müdürlüklerince gönderilmesini müteakip 10 işgünü içerisinde Bölge Eczacı Odasınca onaylanması, onaylanmaması halinde ise gerekçeleriyle birlikte bu 10 işgünlük süre içinde bildirilmesi gerekmektedir. Krokinin 10 işgünü içerisinde onaylanmaması ve olumsuz kararın gerekçeleriyle bildirilmemesi veyahut bildirilen gerekçelerin kroki onayının esasına ilişkin olmayıp farklı değerlendirme koşullarına ilişkin olması durumunda kroki onayı İl Sağlık Müdürlüğü yetkililerince yapılacaktır." kısmının; 2. sayfasının 1. paragrafının (dava dilekçesinde 2. sayfanın 2. paragrafı olarak ifade edilmiştir.) "İl Sağlık Müdürlüklerince Bölge Eczacı Odasına intikal ettirilen müracaat dosyasının kayda girmesini müteakip 10 iş günü içerisinde üye kaydı yapılmalı, üye kaydının yapılmaması durumunda ise eczacının kanuni haklarını kullanabilmesi için üye kaydı yapılmayacağına dair red kararı bildirilmelidir" kısmının; 2. sayfasının 2. paragrafının (dava dilekçesinde 2. sayfanın 3. paragrafı olarak ifade edilmiştir.) "Eczacının vefatı, hacir altına alınması ve benzeri sebeplerle eczaneye yapılacak mesul müdür atamalarında, vereseli eczane işletilmesine ilişkin olarak eczaneye mesul müdür atanması işleminde, mesul müdür olarak atanacak eczacının meslekten men cezasının bulunup bulunmadığı bilgisinin yer aldığı oda kayıt belgesinin bulunması yeterlidir. Eczacı Odasından ayrıca uygunluk alınması zorunluluğu bulunmamaktadır" kısmının ve Genelge eki listenin ''Eczane Yeni Açılışında İstenen Belgeler'', "Eczane Naklinde İstenilen Belgeler", "Eczane Devrinde İstenilen Belgeler", "Eczane Mesul Müdür Tayininde İstenilen Belgeler" ve "Vereseli Eczane İşlemlerinde İstenilen Belgeler" başlığı altında yapılan düzenlemelerin iptali istenilmiştir.Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 20/11/2023 tarih ve E:2019/10340, K:2023/7134 sayılı kararıyla;Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 22/03/2017 tarih ve E:2014/5328, K:2017/1319 sayılı bozma kararına uyularak,Normlar hiyerarşisinin, her türlü normun hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına geldiği, bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan bir normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği, bir başka deyişle alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir şekilde daraltamayacağı veya kısıtlayamayacağı; dolayısıyla, düzenleyici bir işlemin kendinden önce gelen Kanun ve Yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlemeler getiremeyeceğinin kabul edildiği,Tebliğ, genelge ve yönerge gibi düzenleyici işlemlerin ise; bir yönetmeliğin veya Bakanlar Kurulu Kararının uygulanmasını göstermek amacıyla ve onlara aykırı hükümler içermemek şartıyla yönetmeliklerde veya Bakanlar Kurulu Kararlarında gösterilen usul ve yöntemleri "açıklayıcı" hükümler taşıyan, yeni bir yöntem ve usul getirmeyen; dayanağı olan mevzuatta yer alan hükümler dışında yeni bir düzenleme içermeyen genel düzenleyici işlemler olduğu,Dava konusu Genelge'nin dayanağı olan 13/10/1992 tarih ve 21374 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Eczaneler ve Eczane Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinde, eczane açmak isteyen eczacıların başvuru usulleri ile başvururken hazırlamaları gereken belgeler düzenlenmiş olup; anılan maddede "Eczane açmak isteyen eczacılar, aşağıda yazılı evrak ve belgeler ile İl Sağlık Müdürlüğü'ne başvururlar: a) Nüfus cüzdanı sureti, b) Sağlık Bakanlığınca tescil edilmiş eczacılık diplomasının aslı veya noterce tasdikli sureti, c) Eczacılığa engel mahkûmiyetinin bulunmadığına dair adli belge, d) Biyografi, e) 6197 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin (e) ve (f) bentlerinde yazılı olduğu üzere, mesleğini yapmayı engelleyecek iyileşmez bir hastalığı bulunmadığına dair sağlık raporu ile iki gözünün görmekten mahrum olmadığına dair uzman tabip raporu, f) 4x6 cm boyutlarında 4 adet fotoğraf, g) Eczane yapılacak yerin krokisi ile ilgili kanunlara uygunluğu hususunda Bölge Eczacı Odası ile İl Sağlık Müdürlüğünce tasdik edilmiş rapor, h) Eczanenin muvazaalı olup olmadığı hususunda Bölge Eczacı Odasınca verilmiş değerlendirme raporu; bu rapor Eczacı Odası yetkililerince ilgilinin odaya başvurusundan itibaren 10 iş günü içerisinde ispatlayıcı belgelerle birlikte İl Sağlık Müdürlüğüne verilir. Belirtilen süre sonunda rapor verilmediği takdirde muvazaa konusunda İl Sağlık Müdürlüğü yetkililerince 10 iş günü içerisinde incelenerek sonuçlandırılır." hükümlerinin yer aldığı,Uyuşmazlıkta, davacının iptalini istediği Genelge hükümlerinin bir kısmının anılan Yönetmelik'te yer alan düzenlemelere aykırı olduğu, bir kısmının üst hukuk normu olan Yönetmelikte sayılmayan kısıtlamalar içermekte olduğu, Genelge ile ihdas edilmiş olan bu kısıtlamalara Yönetmelik'te yer verilmediği; bir kısmının ise Yönetmelik hükümlerini aşan düzenlemeler olduğunun anlaşıldığı,Bu durumda, Yönetmelik hükümleriyle belirlenmesi gereken hususların Genelge ile düzenlendiği; bununla birlikte, söz konusu Genelge hükümlerinde, üst hukuk normlarında yer almayan kısıtlamalara yer verilerek bu normları aşan hükümler getirilmesinin, genel anlamda kısıtlamaların genişletilmesi anlamına geldiği; böylelikle, Genelge'de yer alan düzenlemeler ile Yönetmelik hükümlerinin hedeflediği amacın dışına çıkıldığı sonucuna varıldığı,Tüm bu hususların birlikte değerlendirilmesinden, eczanelerle ilgili olarak, dayanağı Yönetmelik'te yer almayan yeni ve farklı düzenlemelere yer verilen dava konusu Genelge'de hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yapılan bazı yönetmelik değişiklikleri neticesinde meydana gelen tereddütleri gidermek amacıyla dava konusu Genelge'nin düzenlendiği, söz konusu düzenlemede belirlenen hususların ilgili mevzuatta dağınık şekilde yer alan hususları açıklığa kavuşturmaktan ibaret olduğu, dava konusu işlemin normlar hiyerarşisine aykırılık teşkil etmediği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin ikinci fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulmasının; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkün olduğu belirtilmiş; dördüncü fıkrasında, "Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır." denilmiş; 50. maddesinin dördüncü fıkrasında ise Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükme bağlanmıştır. Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu kararı; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 22/03/2017 tarih ve E:2014/5328, K:2017/1319 sayılı bozma kararında belirtilen gerekçeler göz önüne alınarak verilmiş bir karar olduğundan, usul ve hukuka uygun bulunmakta ve bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık taşımamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 20/11/2023 tarih ve E:2019/10340, K:2023/7134 sayılı kararının ONANMASINA, 3. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20/03/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.