Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, TRT mali denetiminde bandrol ücreti defter inceleme yetkisi veren yönetmelik maddesinin iptali kararının temyizini ele aldı.
Özet: Bu hukuki metin, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun (TRT) mali denetçilik yönetmeliğindeki, imalatçı ve ithalatçı mükelleflerin bandrol ücretlerini zamanında ödeyip ödemediklerini tespit amacıyla defter ve belgeleri üzerinde sınırlı inceleme yapma yetkisi veren hükmün iptaline ilişkin davayı ele almaktadır. Danıştay Dördüncü Dairesi, bu yetkinin 3093 sayılı Kanunda açık yasal dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle ilgili yönetmelik maddesini iptal etmiş; TRT Genel Müdürlüğü ise bu kararı temyiz ederek, Kanunun denetim yetkisinin bu tür incelemeleri kapsadığını ve bandrol ile ilgili kayıtlarla sınırlı olduğunu iddia etmektedir. Davacı taraf ise iptal kararının hukuka uygun olduğunu savunmaktadır. Uyuşmazlık, TRT denetim elemanlarının bandrol ücreti denetimlerinde defter ve belge inceleme yetkisinin yasal dayanağının olup olmadığı noktasında yoğunlaşmaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No : 2024/2049Karar No : 2025/601 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Tic. AŞ VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : Danıştay Dördüncü Dairesinin 05/06/2024 tarih ve E:2023/9382, K:2024/3760 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: 31/12/2013 tarih ve 28868 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Mali Denetçiliği Yönetmeliği'nin 32. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ile 55. maddesinin iptali istenilmiştir.Daire kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin 05/06/2024 tarih ve E:2023/9382, K:2024/3760 sayılı kararıyla, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 08/06/2022 tarih ve E:2022/410, K:2022/2091 sayılı kısmen bozma kararına uyularak;3093 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 2. fıkrasında; bu Kanun'un uygulanması ile ilgili olarak, bandrole tabi cihazları satın alan, devralan, toptan veya perakende satışını yapan firmalar ile bu cihazları kullananların kontrol ve denetimlerinin Kurumun görevlendireceği denetim elemanlarınca yapılacağı ve tespit edilen bandrolsüz her bir cihaz için Kurumca bu Kanun'un 6. maddesindeki hükümlerin uygulanacağının kurala bağlandığı dikkate alındığında, Kurum denetim elemanlarının denetim yetkilerinin, imalatçı ve ithalatçı mükelleflerin Kuruma ödemeleri gereken bandrol ücretlerini tam ve zamanında ödeyip ödemediklerinin tespiti ile sınırlı olduğu, söz konusu mükelleflerin defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapabilecekleri yönünde bir yetkilerinin bulunmadığı sonucuna varıldığı,Bu durumda, Kurum denetim elemanlarının, imalatçı ve ithalatçı mükelleflerin Kuruma ödemeleri gereken bandrol ücretlerini tam ve zamanında ödeyip ödemediklerinin tespiti amacıyla bandrole tabi cihazların alım satımı ile sınırlı da olsa; söz konusu mükelleflerin defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapabilecekleri yönünde yasal bir düzenleme bulunmadığı dikkate alındığında, yasal dayanağı olmayan bir yetkinin Kurum denetim elemanlarınca kullanılması sonucunu doğuran dava konusu Yönetmelik'in 32. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan "İmalatçı ve ithalatçı mükelleflerin Kuruma ödemeleri gereken bandrol ücretlerini tam ve zamanında ödeyip ödemediklerinin tespiti amacıyla, bandrole tabi cihaz alımı satımı ile sınırlı olmak üzere defter ve belgeleri üzerinde sınırlı inceleme yapmak" kuralında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 3093 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 2. fıkrasında yer verilen; "Bu Kanunun uygulanması ile ilgili olarak, bandrole tabi cihazları, satın alan, devralan, toptan veya perakende satışını yapan firmalar ile bu cihazları kullananların kontrol ve denetimleri Kurumun görevlendireceği denetim elemanlarınca yapılır." hükmü uyarınca, denetim işleminin TRT Kurumu denetçileri tarafından yapılmasının esas olduğu, Vergi Usul Kanunu'nun 135. maddesinde belirtilen incelemeye yetkili kişiler tarafından inceleme yapılmasının kurumun talebi üzerine mümkün olduğu, imalatçı, ithalatçı ve ihracatçılardan maksadın, elektrik enerjisi ithalat, imalat ve ihracatçıları olduğu, yasal defterlerin bandrol ile ilgili kayıtlarını içeren kısımlarını bilgi ve belge bazında isteme ve denetleme yetkisinin tanındığı, Yönetmelik'in 55. maddesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, Danıştay Dördüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,b) Hukuka aykırı karar verilmesi,c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkün olduğu belirtilmiş; dördüncü fıkrasında, "Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır." denilmiş; 50. maddesinin dördüncü fıkrasında ise Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükme bağlanmıştır.Danıştay Dördüncü Dairesinin 05/06/2024 tarih ve E:2023/9382, K:2024/3760 sayılı kararı; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 08/06/2022 tarih ve E:2022/410, K:2022/2091 sayılı bozma kararında belirtilen gerekçeler göz önüne alınarak verilmiş olduğundan, usul ve hukuka uygun bulunmakta ve bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık taşımamaktadır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu Yönetmelik'in 32. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin iptaline ilişkin Danıştay Dördüncü Dairesinin temyize konu 05/06/2024 tarih ve E:2023/9382, K:2024/3760 sayılı kararının ONANMASINA, 3. Kesin olarak, 17/03/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.